Rusya-Ukrayna savaşının ulaştırma sektörüne finansal etkilerinin olay çalışması yönetimi ile analizi – BIST örneği
Analysis of the financial effects of the Russia-Ukraine war on the transportation sector using the event study method – BIST example
- Tez No: 956913
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN AÇIKALIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, Ulaşım, International Trade, Transportation
- Anahtar Kelimeler: Etkin piyasa teorisi, Finans, Lojistik, Ukrayna-Rusya Savaşı, Ulaştırma, Efficient market theory, Finance, Logistics, Ukraine-Russia War, Transportation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dış Ticaret ve Tedarik Zinciri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihteki savaşlar incelendiğinde ekonomik ve finansal etkilerinin yanında üretim, lojistik ve tedarik zinciri gibi sektörlerde de sorunlara yol açtığı bilinmektedir. Savaşların etkileri sadece taraf ülkelerle sınırlı kalmayıp, zamanla diğer bölgelerde yayılarak küresel krizlere neden olmaktadır. Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı etkiler birçok ülke gibi Türkiye'yi de etkilemiştir. Rusya ve Ukrayna'nın güçlü oldukları enerji ve tarım sektörü, savaştan etkilenerek, tedarik zincirinde ve lojistik sektörlerinde akasmalara neden oldu. Avrupa enerji tedariğinde yeni önlemler alarak tasarruf politikaları izlemek zorunda kaldı. Avrupa Birliği ülkeleri, Ukrayna'dan ithalat ettikleri başta ayçiçek ve buğday ürünlerinde yeni tedarikçiler aramak zorunda kaldı. Savaş yüzünden Karadeniz'in gemi trafiğine kapatılması İstanbul ve Çanakkale Boğazlarındaki gemi trafiğini düşürürken, başta Gürcistan, Bulgaristan ve Yunanistan Türk sınır kapılarında ticari araç geçişlerinde yoğunluklar meydan gelmiştir. Savaşın, Türkiye'deki tedarik zinciri, lojistik ve ulaştırma sektörlerine negatif etkiler oluşturduğu görüldü. Bu çalışmada Rusya-Ukrayna savaşının BİST Ulaştırma Endeksinde bulunan şirketler üzerindeki olası etkileri olay çalışması yöntemiyle analiz edilmiştir. BİST Ulaştırma endeksinin seçilme amacı lojistik ve tedarik zincirini ilgilendiren en yakın endeks olmasıdır. 24 Şubat 2022 tarihi Rusya'nın Ukrayna işgali olay günü olarak seçilmiştir. Olay çalışması yönteminde tarihsel ortalama modeli kullanılmıştır. Bu model ile ortalama anormal getiriler (AAR) ve kümülatif ortalama anormal getiriler (CAAR) verilerine ulaşılarak veriler analiz edilmiştir. Analizler, savaşın başlangıcını temsil eden olay günü ve yakın çevresinde, endekste yer alan şirketlerin istatistiksel olarak anlamlı negatif anormal getiriler (AAR) ürettiğini ortaya koymuştur. Kümülatif etkinin incelendiği 14 farklı olay penceresinin 12'sinde de bu negatif etkinin (CAAR) anlamlılığını koruduğu saptanmıştır. Ancak, etkinin büyüklüğünün olay gününden uzaklaştıkça zayıfladığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular ışığında, Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcının BIST Ulaştırma Endeksi şirketleri üzerinde ani ve güçlü bir negatif şok yarattığı, fakat bu etkinin kalıcı olmadığını ve istatiksel olarak etkisinin azaldığı anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Historical analysis show wars strain not only economies and financial systems, but also disrupt critical sectors like producation, logistics and supply chains. Crucaially, these impacts extend beyond cpmbatand nations, gradually spreading across regions to trigger global crises. The Russia-Ukraine conflict exemplifies the pattern, with its effects significantly impacting Türkiye alonside numerous other countries. Since Russia and Ukraine are strong in the energy and agriculture sectors, the conflict caused disruptions in supply chains and logistics systems. As a result, European countries adopet new energy-saving polices and searched for new suppiers for key products like sunflower oil and wheat. Due to the closureof the Black Sea to shipping, vessel traffic in the İstanbul and Çanakkale Strait decreased, While truck traffic at Türkiye border gates with Georgia, Bulgaria, and Greece increased noticeably. These changes show that the war negatively affected logistics, transportation, and supply chain operations in Turkey. This study analyzes the possible effects of Russia-Ukraine war on companies listed in the BIST Transportion Index using the event study method. The BIST Transportation Index was chosen bacause it is closely related to logistics and supply chain activities. The event date was set as Februay 24, 2022, the day Russia began its invasion. The historical average model was used to calculate Average Abnormal Returns (AAR) and Cumulative Average Abnormal Returns (CAAR). The analysis reveals that companies within the index exhibited statistically significant negative abnormal returns (AAR) on and around the event day. Moreover, this negative effect, as measured by Cumulative Abnormal Returns (CAAR), was found to remain significant in 12 out of the 14 event windows examined. However, it was observed that the magnitude of the impact diminished as the period extended further from the event day. In light of these findings, it is concluded that while the onset of the Russia-Ukraine war caused a sharp and powerful negative shock for the firms in the BIST Transportation Index, this effect was not permanent and its statistical impact decreased over time.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan vali-kaymakam il ve ilçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlerinin ilköğretim yönetiminde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN
- Yoğurt yapımında süttozundan yararlanma olanakları
Başlık çevirisi yok
NESLİHAN İŞGÜDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÜÇÜNCÜ
- Böcek patojeni entomophthora virulenta üzerinde kültürel bir çalışma
Başlık çevirisi yok
ÖZNUR ÖZKÜTÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
ZoolojiEge ÜniversitesiTemel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖNER