Evre 3-4-5 kronik böbrek yetmezliği hastalarında ağız ve diş sağlığının malnütrisyon ile ilişkisi
The relationship between oral and dental health and malnutrition in patients with stage 3-4-5 chronic renal failure
- Tez No: 957305
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EDİP ERKUŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nefroloji, İç Hastalıkları, Nephrology, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Protein enerji malnütrisyonu, Protein-energy malnutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Malnütrisyon KBH zemininde insidansı artan, ateroskleroza ve kronik inflamasyona neden olarak morbidite ve mortaliteyi artıran bir komplikasyondur. Bu çalışmamızda ağız ve diş sağlığı ile malnütrisyon arasında KBH'dan bağımsız bir ilişki olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18 yaş üstü KBH ile takipli hemodiyaliz veya periton diyalizi tedavisi almamış 171 hasta dahil edildi. Çalışmaya alınan hastaların demografik verileri sözel olarak elde edildi. Boy bilgisi sakashi marka mezura ile, kilo bilgisi tanita marka baskül ile ölçülerek elde edildi. Ölçülen boy ve kilo bilgisinden vücut ağırlığı(kg) / boy uzunluğunun karesi(m2) formülü ile vücut kitle indeksi hesaplandı. Hastaların malnütrisyon açısından triseps deri kalınlığı, SGA formu, MIS indeksi, komorbiditelerin değerlendirilmesi için CKI formu tek bir klinisyen tarafından muayeneleri yapılarak dolduruldu. Hastaların ağız ve diş sağlığı açısından DMFT, OHI-S, DI, CI ve oluşturulan mukozal hastalık indeksleri tek bir diş hekimi tarafından muayeneleri yapılarak dolduruldu. Hastaların rutin poliklinik kontrollerinde alınan kan örnekleri sistemden incelendi ve sedimentasyon, VKG pH, VKG HCO3, HbA1c, lökosit sayısı, hemoglobin değeri, trombosit sayısı, nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, serum kreatinin, CKD-EPİ formülüne göre hesaplanmış GFR değeri, kan üre azotu(BUN), ürik asit, aspartat aminotransferaz(AST), alanin aminotransferaz(ALT), LDL, HDL, trigliserit, total kolesterol, total protein, albümin, kalsiyum, fosfor, magnezyum, sodyum, potasyum, CRP, spot idrarda albümin/kreatinin oranı, spot idrarda protein/kreatinin oranı verileri elde edildi. Hastalar GFR'ye göre evre 3, evre 4, evre 5 KBH olarak gruplandırıldı. SGA ya göre A, B, C olarak gruplandırıldı. MIS sonuçları K1: 0 ≤MIS≤1, K2: 1<MIS≤4, K3: 4<MIS≤7, K4: 7<MIS≤12, K5: 12<MIS≤30 şeklinde persentillere ayrıldı. Bu gruplar için parametreler arasında anlamlı farklılık olup olmadığının anlaşılması için ANOVA testi kullanıldı. Hesaplamalarda p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Korelasyon analizlerinde verilerin dağılımına göre pearson testi r değeri, spearman testi rho değeri, kendall testi tau değeri hesaplandı. Bu değerlerde +0,20 üzeri ve -0,20 altı değerler anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 62,8±12,8 yıldı. 87'si(%50,8) kadındı. Hastaların %35'i evre 3, %33,87'si evre 4, %30,9'u evre 5 KBH idi. Ortalama VKİ 28,6±5,4 kg/m2 olarak saptandı. CKI 4(0-14) olarak saptandı. TDK 9(1-32)mm, MIS 4(0-21) saptanırken SGA A 47(%27,4), SGA B 87(%50,8), SGA C 37(%21,6) olarak saptandı. DMFT 16(0-32); [D 1(0-24)] [M 12(0-32)] [F 0(0-10)] iken OHI-S 2,62±1,40, DI 1,52±0,71, CI 1,09±0,78 olarak saptandı. Liken planus benzeri hastalık varlığı 15(%8,7), mukozal atrofi varlığı 49(%28,6), stomatit varlığı 20(%11,6), enfeksiyon varlığı 11(%6,4) ve gingivit varlığı 109(%63,7) olarak saptandı. KBH evre 3-4-5 olarak gruplandığında KBH evreleri ilerledikçe MIS(p<0,001) de artış olduğu, albümin(p<0,001) ve TDK(p<0,001) ölçümlerinde düşüş olduğu saptandı. SGA skoru malnütrisyon lehine değiştikçe DMFT(p<0,001) ve M(p<0,001) komponentinde yükselme olduğu, MIS skoru yükseldikçe DMFT(p<0,01) ve M(p<0,05) komponentinde yükselme olduğu, liken planus benzeri hastalık ve mukozal atrofi varlığında MIS(p<0,05) indeksinde yükselme olduğu, stomatit varlığında TDK(p<0,05)'da azalma olduğu saptandı. OHI-S, DI ve CI ile TDK(spearman rho=-0,26/-0,23/-0,26) arasında negatif korelasyon saptandı. TDK persentilleri ile DMFT(spearman rho=-0,22) arasında negatif korelasyon saptandı. CKI ile BUN (pearson r=0,39), kreatinin (spearman rho=0,35), CRP (spearman rho=0,30), MIS (spearman rho=0,39), albümin (pearson r=-0,31), DMFT (spearman rho=0,45) ve M (spearman rho=0,48) arasında korelasyon saptandı. Sonuç: Çalışmanın bulguları hastalarda KBH'ın neden olduğu kronik inflamasyondan bağımsız olarak kötü ağız ve diş sağlığının malnütrisyona neden olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Aim: Malnutrition is a complication with increasing incidence in the context of chronic kidney disease (CKD), contributing to atherosclerosis and chronic inflammation, thereby elevating morbidity and mortality. The objective of this study was to examine the existence of an independent association between oral health and malnutrition, distinct from CKD Methods: The study included 171 patients over 18 years of age with CKD who did not receive hemodialysis or peritoneal dialysis treatment. Demographic data of the patients included in the study were obtained verbally, height information was measured with sakashi brand tape measure and weight information was measured with tanita brand scale. Body mass index was calculated by using the formula body weight (kg) / square of height (m2). Triceps skin thickness, SGA form, MIS index for malnutrition and BMI form for evaluation of comorbidities were completed by a single clinician. The DMFT, OHI-S, DI, CI and mucosal disease indices were completed by a fixed dentist to evaluate the oral and dental health of the patients. Blood samples taken during routine outpatient clinic visits were analyzed and sedimentation, VKG pH, VKG HCO3, HbA1c, leukocyte count, hemoglobin count, platelet count, neutrophil count, lymphocyte count, serum creatinine, GFR calculated according to the CKD-EPI formula, Blood urea nitrogen (BUN), uric acid, aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), LDL, HDL, triglyceride, total cholesterol, total protein, albumin, calcium, phosphorus, magnesium, sodium, potassium, CRP, albumin/creatinine ratio in spot urine, protein/creatinine ratio in spot urine were obtained. Patients were grouped as stage 3, stage 4, stage 5 CKD according to GFR. According to SGA, they were grouped as A, B, C. MIS results were divided into percentiles as K1: 0 ≤MIS≤1, K2: 1<MIS≤4, K3: 4<MIS≤7, K4: 7<MIS≤12, K5: 12<MIS≤30. ANOVA test was used to determine whether there was a significant difference between the parameters for these groups. A value of p<0.05 was considered significant in calculations. In correlation analysis, Pearson test r value, Spearman test rho value, Kendall test tau value were calculated according to the distribution of the data. Values above +0.20 and below -0.20 were considered significant. Results: The mean age of participants was 62,8±12,8 years, with 87 (50,8%) females. CKD stages were distributed as follows: 35% stage 3, 33.87% stage 4, and 30.9% stage 5. Mean BMI was 28,6±5,4 kg/m² and median CCI was 4 (0–14). Nutritional assessments revealed TSF 9 (1–32) mm, MIS 4 (0–21), and SGA categories: A (27,4%), B (50,8%), and C (21,6%). Oral health indices revealed a DMFT score of 16 (0–32; Decayed: 1 [0–24], Missing: 12 [0–32], Filled: 0 [0–10]), OHI-S 2.62±1.40, DI 1.52±0.71, and CI 1.09±0.78. Mucosal findings included lichen planus-like lesions (8.7%), mucosal atrophy (28.6%), stomatitis (11.6%), infections (6.4%), and gingivitis (63.7%). As demonstrated in Figure 1, there was a strong correlation between advanced CKD stages (3–5) and higher MIS (p<0.001), lower albumin (p<0.001) and reduced TSF (p<0.001). It was observed that SGA scores of a lower quality, categorised as grades A to C, were associated with increased DMFT (p<0.001) and missing teeth (p<0.001). The presence of higher MIS correlated with elevated DMFT (p<0.01) and missing teeth (p<0.05) levels. Lichen planus-like lesions and mucosal atrophy were found to be associated with higher MIS (p<0.05) while stomatitis correlated with lower TSF (p<0.05). OHI-S, DI, and CI revealed negative correlations with TSF (Spearman rho = -0.26, -0.23, -0.26, respectively). TSF percentiles negatively correlated with DMFT (rho = -0.22). CCI correlated with BUN (r=0.39), creatinine (rho=0.35), CRP (rho=0.30), MIS (rho=0.39), albumin (r=-0.31), DMFT (rho=0.45), and missing teeth (rho=0.48). Conclusion: The findings demonstrate that poor oral health contributes to malnutrition independently of CKD-related chronic inflammation.
Benzer Tezler
- Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda antimikrobiyal profilaksinin oral dokulardaki etkinliği
Başlık çevirisi yok
TAYLAN AKÇA
Doktora
Türkçe
2009
Diş HekimliğiBaşkent ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İ. SİNA UÇKAN
- Kronik böbrek hastalığı olan altmış yaş ve üzeri hastalarda antikolinerjik ilaç yükü sıklığının incelenmesi ve klinik açıdan öneminin incelenmesi
Investigation of the frequency of anticholinergic drug burden and its clinical effect in patients aged 60 years and over with chronic kidney disease
MİKAİL DAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET CEMAL KIZILARSLANOĞLU
- Kronik böbrek yetmezliği olan hastaların çene kemiklerindeki radyografik bulguların fraktal analiz yöntemi kullanılarak bilgisayar yardımı ile incelenmesi
Investigation of radiographic findings in jaws of the chronic renal failure patients using fractal analysis method by computer assist
İSMAİL GÜMÜŞSOY
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2015
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZKAN MİLOĞLU
- Evre 3-4-5 kronik böbrek yetmezliği tanılı hastalarda kemik metabolizma ve mineral değerlerinin ekokardiyografik parametreler ile ilişkisi
The relationship between bone metabolism and mineral values and echocardiographic parameters in patients diagnosed with stage 3-4-5 chronic renal failure
GANİME CAN KOÇASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NefrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDahiliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN NASIR BİNİCİ
DOÇ. DR. EDİP ERKUŞ
- Evre 3-5 kronik böbrek yetmezliği hastalarında baz açığı, anyon gap ve delta oranı ile böbrek yetmezliği progresyonu arasındaki ilişki
Correlation between base excess, anion gap and delta ratio and progression of kidney failure in stage 3-5 chronic kidney disease
ALİ NAZMİ CAN DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN TATAR