Yorgunluk şikayeti ile birinci basamağa başvuran hastaların yorgunluk şiddeti ile depresyon ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of fatigue severity, depression, and sleep quality in patients presenting to primary care with fatigue complaints
- Tez No: 957447
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Birinci basamak sağlık kuruluşuna yorgunluk şikâyetiyle başvurup herhangi bir organik patoloji saptanmayan bireylerde yorgunluk düzeyinin, depresyon ve uyku kalitesiyle olan ilişkisini incelemek amacıyla yapılan bu çalışma, tek merkezli ve kesitsel nitelikte bir anket çalışmasıdır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, İstanbul Kağıthane Gürsel Aile Sağlığı Merkezine yorgunluk şikâyetiyle başvurup organik patolojisi olmayan hastalar oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü 115 hesaplanmış ve çalışma 135 katılımcı ile tamamlanmıştır. Veriler; sosyodemografik form, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (YŞÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Pitsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) aracılığıyla toplanmış, SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Uygun istatistiksel testler ile gruplar karşılaştırılmış ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Kadın katılımcılarda hem yorgunluk oranı hem de YŞÖ puanı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Ayrıca iki çocuğu olan bireylerde yorgunluk yaşama oranı anlamlı yüksek saptanmıştır. Kadınlarda orta düzey, erkeklerde minimal düzey depresyon daha yaygın bulunmuştur. Boşanmış/dul bireylerde ve düşük gelir grubunda şiddetli depresyon anlamlı şekilde daha sık görülmüştür. Uyku kalitesi açısından kadınlarda PUKİ toplam puanı ve Gündüz İşlev Bozukluğu alt boyutu daha yüksek bulunmuş; üç ve üzeri çocuk sahibi bireylerde Uyku Bozukluğu puanı daha yüksek tespit edilmiştir. Eğitim ve çalışma durumu bazı PUKİ alt boyutları üzerinde anlamlı farklılıklar göstermiştir. İlişkisel analizlerde YŞÖ ile BDE ve bazı PUKİ alt boyutları arasında anlamlı pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizinde ise depresyon, yorgunluğun tek anlamlı yordayıcısı olarak bulunmuş, model varyansın %23,8'ini açıklamıştır. Uyku kalitesi ise anlamlı prediktör olmamıştır. Sonuç: Yorgunluk düzeyi üzerinde en etkili faktörün depresyon olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kadın cinsiyet, çocuk sayısının fazlalığı ve düşük sosyoekonomik düzey gibi demografik değişkenler yorgunluk, depresyon ve uyku kalitesi ile ilişkilidir. Bu bulgular, birinci basamakta başvuran hastalarda psikososyal değerlendirmelerin önemini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This single-center, cross-sectional survey aimed to investigate the relationship between fatigue level, depression, and sleep quality in individuals presenting to a primary healthcare facility with fatigue complaints, where no organic pathology was detected. Material and Methods: The study population consisted of patients who sought care at İstanbul Kağıthane Gürsel Family Health Center due to fatigue complaints and had no identified organic pathology. The calculated sample size was 115, and the study was completed with 135 participants. Data were collected using a sociodemographic form, the Fatigue Severity Scale (FSS), the Beck Depression Inventory (BDI), and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Statistical analyses were performed using SPSS 22.0. Groups were compared using appropriate statistical tests, and a significance level of p<0.05 was accepted. Findings: Both the rate of fatigue and FSS scores were significantly higher in female participants. Additionally, the prevalence of fatigue was significantly higher in individuals with two children. Moderate depression was more common in women, while minimal depression was more prevalent in men. Severe depression was significantly more frequent in divorced/widowed individuals and those in lower-income groups. Regarding sleep quality, women had higher total PSQI scores and higher scores on the Daytime Dysfunction sub-dimension. Individuals with three or more children also showed higher Sleep Disturbance scores. Education and employment status demonstrated significant differences across some PSQI sub-dimensions. In correlational analyses, significant positive relationships were found between FSS, BDI, and certain PSQI sub-dimensions. However, in multiple regression analysis, depression was identified as the sole significant predictor of fatigue, explaining 23.8% of the variance, while sleep quality was not a significant predictor in this model. Conclusion: The study concluded that depression is the most influential factor on fatigue levels. Demographic variables such as female gender, a higher number of children, and lower socioeconomic status were found to be associated with fatigue, depression, and sleep quality. These findings highlight the importance of psychosocial assessments for patients presenting with fatigue complaints in primary care settings.
Benzer Tezler
- COVID-19 pandemisinin Ankara Çankaya Emek ASM başvurularına olan etkileri
The effects of the COVID-19 pandemic on Ankara Çankaya Emek ASM applications
SEVİNÇ DEYNEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
- 40 yaş üstü bireylerde sağlık hizmetlerine erişim, kullanım davranışları ve sağlık okuryazarlığı: Hastane tabanlı kesitsel bir araştırma
Access to healthcare services, utilisation patterns, andhealth literacy in individuals aged 40 and over: A hospital-based cross-sectional study
OGÜN CELAL KAVCAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk Sağlığıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE ARIK TAŞYIKAN
- Aile sağlığı merkezine kan tahlili yaptırmak isteğiyle başvuran hastalarda depresyon görülme sıklığı ve Beck depresyon ölçeği ile skorun ölçülmesi
Depression prevalence among patients who apply to primary health care services with the request of blood sampling and measuring the score with Beck depression inventory
GÜLVAN ÖZKAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran hastalarda subjektif sağlık şikayetleri ve yorgunluk seviyelerinin karşılaştırılması
Comparison of subjective health complaints and fatigue levels in patients admitting to Ankara University Faculty of Medicine department of family medicine polyclinics
AHMED HARUN KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER
- Akut tonsillofarenjite yaklaşımda Modifiye Centor Skoru'nun etkin kullanımı
Effective use of Modified Centor Score in approach to acute tonsillopharyngitis
KARDELEN BERFU YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
DR. TÜLİN ŞENTÜRK EGE