Diyabetli bireylerde ayak bakım davranışlarının geliştirilmesinde akran desteğinin etkisinin incelenmesi: Video mesajı
The effect of peer support via video message on improving foot care behaviors in individuals with diabetes
- Tez No: 957889
- Danışmanlar: PROF. DR. VESİLE ÜNVER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Akran desteği, Diabetes mellitus, Diabetik ayak, Video görüntüsü, Peer scaffolding, Diabetes mellitus, Diabetic foot, Video image
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma diyabetli bireylerin ayak bakım davranışlarının geliştirilmesinde video mesajı ile verilen akran desteğinin etkisini değerlendirmek için randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da bulunan Acıbadem Sağlık Grubu Hastanelerinin ilgili diyabet/endokrin polikliniklerinde Ekim 2024-Mart 2025 tarihleri arasında diyabet tanısı olan 22 kontrol grubu, 22 deney grubu olarak 44 hasta oluşturdu. Veriler, 16 maddelik Hasta Tanılama Formu ve 15 sorudan oluşan“Ayak Bakımı Davranış Ölçeği̇ (ABDÖ)”kullanılarak toplandı. Her iki gruba da araştırmacı tarafından hastane ortamında standart diyabetik ayak bakımı eğitimi verildi, deney grubuna akran desteği yaklaşımıyla yapılandırılmış ve motivasyonel içerikleri kapsayan“video mesajı”izletildi. Veri toplama süreci; eğitim öncesi, eğitim sonrası, birinci hafta ve birinci ay olmak üzere dört zaman noktasında gerçekleştirilmiştir. "Verilerin analizinde SPSS for Windows 22.0 istatistik yazılımı kullanılmıştır. Katılımcıların demografik ve tanımlayıcı özellikleri; ortalama ± standart sapma (Ort±SS), frekans (n) ve yüzde (%) değerleriyle özetlenmiştir. Deney ve kontrol grubu arasında sosyodemografik özelliklerden yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, medeni durum ve alkol kullanım durumlarına göre istatistiksel değerde anlamlı fark görülmedi (p>0,05). Katılımcıların eğitim düzeyine göre ABDÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (F=5,85; p=0,005). Her iki grubunun ABDÖ puan ortalaması son testte yükselmektedir. Deney grubunda bu yükselmenin 1. hafta izlemde devam ettiği ve 1 ay izlemde puan ortalamalarının değişmediği görülmektedir. Kontrol grubunda son testten sonra 1. hafta izlemde puan ortalamaları düştüğü ve 1 ay izlemde puanlarının değişmediği görülmektedir.Sonuç olarak çalışma video destekli akran eğitiminin diyabetli bireylerde ayak bakım davranışlarını geliştirmede etkili bir yöntem olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This randomized controlled experimental study was designed to assess the impact of peer support delivered through video messages on enhancing foot care behaviors among individuals with diabetes. The study sample consisted of 44 participants (22 in the intervention group and 22 in the control group) diagnosed with diabetes and followed up between October 2024 and March 2025 at diabetes/endocrinology outpatient clinics of Acıbadem Healthcare Group Hospitals in Istanbul.Data were collected using a 16-item“Patient Identification Form”and the 15-item“Foot Care Behavior Scale (FCBS)”. Both groups received standardized diabetic foot care education administered by the researcher in a hospital setting. In addition to this training, the intervention group was shown structured and motivational video messages based on a peer support model. Data collection was carried out at four time points: before the training, immediately after, at the end of the first week, and at the end of the first month.For statistical analysis, SPSS for Windows version 22.0 software was used. Descriptive statistics were expressed as mean ± standard deviation (Mean±SD), frequency (n), and percentage (%). No statistically significant differences were found between the groups in terms of sociodemographic characteristics such as age, gender, education level, income status, marital status, and alcohol use (p>0.05). However, a significant difference in FCBS scores was observed based on participants' education levels (F=5.85; p=0.005).While both groups showed an increase in FCBS scores in the post-test, the intervention group maintained this improvement at the first-week follow-up, and scores remained stable at the one-month follow-up. In contrast, the control group's scores declined during the first week after the post-test and did not change at the one-month follow-up.In conclusion, the findings indicate that peer education supported by video messages is an effective strategy for promoting better foot care behaviors among individuals with diabetes.
Benzer Tezler
- Diyabet hastalarının ayak bakım davranışlarının ve ayak bakım öz etkililiğinin geliştirilmesinde sanal sınıf eğitimi ve sms destekli girişimlerin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of virtual classroom training and sms supported interventions in improving foot care behaviors and foot care self-efficacy of diabetic patients
BURAK ARSLAN
Doktora
Türkçe
2024
İç HastalıklarıOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFİTAP ÖZDELİKARA
- Aile sağlığı merkezine başvuran diyabetli bireylerde diyabetik ayak sorunları ve bakım davranışlarının belirlenmesi
Determination of diabetic foot problems and care behaviors in individuals with diabetes admitted to the family health center
ZELİHA AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikKoç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSNİYE ŞEYDA ÖZCAN
- Tip 2 diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığı ve koruyucu ayak bakım davranışları arasındaki ilişki
The relationship between health literacy and preventive foot care behaviors in individuals with Type 2 diabetes
DENİZ ÇAĞLA DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİzmir Bakırçay ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF GÜNAY İSMAİLOĞLU
- Diyabet hastalarının tükenmişlik düzeyi ile ayak bakım davranışı arasındaki ilişki
The relationship between burnout level and foot care behavior in patients with diabetes
MERVE ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İç HastalıklarıAksaray ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLER DURU AŞİRET
- Birinci basamağa başvuran tip 2 diyabet tanısı almış hastaların ayak bakımı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of foot care knowledge, attitudes and behaviors of patients diagnosised with Type 2 diabetes applying to primary care
HASAN GÜRSEL ULUSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ZEYNEP AŞIK