Determination of drought tolerances at early growingstages of some hybrid sweet corn (zea mays saccharata sturt.)candi̇date culti̇vars
Bazı hibrit tatlı mısır (zea mays saccharata sturt.) çeşitadaylarının erken gelişme döneminde kuraklıktoleranslarının belirlenmesi
- Tez No: 958280
- Danışmanlar: PROF. DR. ALPASLAN KUŞVURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Hibrit mısır, Hybride maize
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım ve Yaşam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada; beş farklı tatlı mısır çeşit adayının (23-SCH-03, 23-SCH-07, 23-SCH-08, 23-SCH-12 ve 23-SCH-23) kuraklığa tolerans (K1: %0 su kısıtı/SKP/kontrol, K2: %75 sulama/%25 su kısıtı, K3: %50 sulama/%50 su kısıtı ve K4: %25 sulama/%75 su kısıtı) düzeyleri incelenmiştir. Araştırma sera koşullarında, 11 litre kapasiteli plastik saksılarda, farklı kuraklık düzeyleri ana parselleri, farklı çeşitler ise alt parselleri oluşturacak şekilde, tesadüf parselleri bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Kuraklık stresinin görsel etkilerinin belirlenmesi amacıyla oluşturulan skala değerlendirmesinde stres düzeyindeki artış skala değerinde de artışa yani zararlanma derecesinde artışa yol açmış bu etki özellikle K4 uygulamasında ön plana çıkmıştır. Özellikle %25 kısıtlı sulama koşullarında 23-SCH-07 çeşidi, 3,67 skala değeri ile kuraklık stresine karşı en duyarlı çeşit olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda kuraklık stresinin; incelenen morfolojik özelliklerin tamamında (bitki boyu, bitki yaş ağırlığı, bitki kuru ağırlığı, sap kalınlığı, yaprak ayası boyu, yaprak eni, yaprak sayısı) %2 ile %80 arasında değişen oranlarda olumsuz etkilere neden olduğu tespit edilmiştir. K4 düzeyinde ortalama olarak tüm morfolojik parametreler bakımından kontrol bitkilerine oranla 23-SCH-03 çeşidinde %44,29, 23-SCH-07 çeşidinde %41,16, 23-SCH-08 çeşidinde %43,74, 23-SCH-12 çeşidinde %43,36 ve 23-SCH-23 çeşidinde %40,89 düzeyinde gerçekleşmiştir. Artan stres koşullarına paralel olarak SPAD ölçümleriyle belirlenen klorofil içeriklerinde azalmalar kaydedilmiştir. SPAD değerlerindeki azalma oranı %2 ila %36 arasında değişmiş; bu bağlamda en belirgin düşüş, en yüksek stres düzeyi olan K4 uygulamasında gözlenmiştir. Çeşit bazında yapılan değerlendirmelerde, K4 uygulamasında kontrol bitkilerine göre en az SPAD değeri kaybı %20,62 oranı ile 23-SCH-07 çeşidinde, en fazla kayıp ise %36,24 ile 23- SCH-03 çeşidinde tespit edilmiştir. YOSİ değerlerinde de %8 ila %69 arasında değişen oranlarda azalma gözlenmiş; bu düşüşün çeşitler arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Özellikle K4 düzeyinde, kontrol bitkilerine kıyasla en düşük oranda azalma %24,18 ile 23-SCH-07 çeşidinde tespit edilirken, en yüksek azalma ise %69,24 ile 23-SCH-03 çeşidinde gerçekleşmiştir. Araştırmada, kuraklık stresi sonucunda bitki büyüme parametreleri bakımından çeşitlerin değişen oranlarda kayıplar ile karşı karşıya kaldığı görülmüş, 23-SCH-23 tatlı mısır çeşidinin diğer çeşitlere oranla tolerans düzeyinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, drought tolerance levels (K1: 0% water restriction/CC/control, K2: 75% irrigation/%25 water restriction, K3: 50% irrigation/%50 water restriction, and K4: 25% irrigation/%75 water restriction) of five different sweet corn candidate hybrid cultivars (23-SCH-03, 23-SCH-07, 23- SCH-08, 23-SCH-12, and 23-SCH-23) were investigated. The research was carried out under greenhouse conditions in 11-liter capacity plastic pots, using a randomized split-plot design with three replications, with different drought levels forming the main plots and different cultivars forming the subplots. In the scale assessment created to determine the visual effects of drought stress, an increase in the stress level led to an increase in the scale value, i.e., an increase in the degree of damage, and this effect was particularly prominent in the K4 treatment. Especially under 25% limit irrigation conditions, 23-SCH-07 was determined to be the most susceptible variety to drought stress with a scale value of 3,67. As a result of the research, it was determined that drought stress caused negative effects ranging from 2% to 80% on all morphological traits examined (plant height, plant fresh weight, plant dry weight, stem thickness, leaf blade length, leaf width, and leaf number). At the K4 level, on average, compared to control plants, in terms of all morphological parameters, decreases were realized as 44,29% in 23-SCH-03, 41,16% in 23-SCH-07, 43,74% in 23- SCH-08, 43,36% in 23-SCH-12, and 40,89% in 23-SCH-23. In parallel with increasing stress conditions, decreases were recorded in chlorophyll contents determined by SPAD measurements. The decrease in SPAD values ranged from 2% to 36%; the most significant decrease was observed in the K4 treatment, which represents the highest stress level. Variety-based evaluations revealed that in the K4 treatment, the lowest SPAD loss compared to control plants was 20,62% in the 23- SCH-07 variety, while the highest loss was 36,24% in the 23-SCH-03 variety. YOSI values were also reduced by 8% to 69%, and this decrease varied among varieties. Specifically, at the K4 level, the lowest decrease compared to control plants was 24,18% in the 23-SCH-07 variety, while the highest decrease was 69,24% in the 23-SCH-03 variety. The study revealed that varieties experienced varying losses in plant growth parameters because of drought stress, and it was concluded that the 23-SCH-23 sweet corn variety had a higher tolerance level than other varieties.
Benzer Tezler
- Farklı kuraklık tiplerinde ekmeklik buğday genotiplerinin fizyolojik, morfolojik, verim ve kalite özellikleri yönüyle ıslahta kullanılabilecek uygun parametrelerin belirlenmesi
Determination of yield, physiological, morphological and quality parameters in bread wheat genotypes to be used in different drought types
RAMAZAN AYRANCI
Doktora
Türkçe
2012
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM SADE
PROF. DR. SÜLEYMAN SOYLU
- Karpuz genetik kaynaklarının tuzluluk ve kuraklığa tolerans seviyelerinin belirlenmesi
Determination of tolerance level of watermelon genetic resources to salinity and drought
KERİM SÜYÜM
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. YILDIZ DAŞGAN
PROF. DR. NEBAHAT SARI
- Erken bitki gelişme aşamasında kuraklık ve tuzluluk streslerine tolerans bakımından fasulye genotiplerinin taranması
Screening of the bean genotypes for their tolerans to salinity and drought stresses at the early plant growth phase
EMİNE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. YILDIZ DAŞGAN
- Ekmeklik buğdaya salisilik asit uygulamasının çimlenme döneminde kuraklık ve tuzluluk stresine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of salicylic acid application on drought and salinity stress in germination stage of bread wheat
MELİKŞAH YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatMardin Artuklu ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHAT KIZILGEÇİ
- Borik asit uygulanan bazı aspir (Carthamus tinctorius L.) çeşitlerinin antioksidan enzim aktivitelerinde meydana gelen değişikliklerin ekofizyolojik parametreler, fizyolojik ve moleküler yöntemlerle belirlenmesi
Determination of changes in antioxidant enzyme activities of some safflower (Carthamus tinctorius L.) varieties applied boric acid by ecophysiological parameters, physiological and molecular methods
ŞİFANUR SÜLÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyoteknolojiBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA LEBLEBİCİ