Rethinking animal experiments: A philosophical inquiry
Hayvan deneylerini yeniden düşünmek: Felsefi bir soruşturma
- Tez No: 958381
- Danışmanlar: PROF. DR. BERNA KILINÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Tıbbi Biyoloji, Philosophy, Medical Biology
- Anahtar Kelimeler: Ahlak felsefesi, Açık rıza, Bilgi felsefesi, Bilim felsefesi, Bilim tarihi ve felsefesi dersi, Biyomedikal araştırmalar, Hayvan deneyleri, Laboratuvar hayvanları, Politik felsefe, Pratik felsefe, Moral philosophy, Explicit consent, Information philosopy, Science philosophy, History and philosophy of science course, Biomedical research, Animal experimentation, Laboratory animals, Practical philosophy
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, hayvan deneylerinin bilimsel ve etik açıdan yoğun eleştirilere rağmen biyomedikal araştırmalarda neden hâlâ baskın yöntem olarak sürdürüldüğünü araştırmaktadır. Çalışmanın temel savı, bu uygulamanın yalnızca alternatiflerin eksikliğiyle ya da bilgi yetersizliğiyle açıklanamayacağı, aksine epistemik tutuculuk, kurumsal atalet ve etik minimalizmin iç içe geçmiş etkileriyle devam ettirildiğidir. Bilim felsefesi, biyoetik ve feminist epistemoloji alanlarından beslenen disiplinlerarası bir yaklaşımla, bilimsel yöntemlerin nasıl meşrulaştırıldığını ve sürdürüldüğünü kavramsal ve normatif olarak analiz etmektedir. Tez beş ana soruya odaklanır: Hayvan modelleri gerçekten vazgeçilmez midir? Bu uygulama etik olarak tutarlı bir şekilde savunulabilir mi? Reform girişimlerine rağmen neden değişim sağlanamamaktadır? Epistemik adaletsizlik mevcut durumu nasıl korumaktadır? Ve alternatif, epistemik olarak adil bir bilimsel pratik mümkün müdür? Empirik veriler, düzenleyici belgeler ve felsefi kuramlar üzerinden yürütülen çözümlemelerle, hayvan deneylerinin güvenilirliği, etik tutarlılığı ve meşruiyeti sorgulanmaktadır. Ayrıca in vitro, in silico ve organ-on-chip gibi insan temelli araştırma yöntemleri yalnızca teknik üstünlükleriyle değil, aynı zamanda farklı bir epistemik ve etik paradigma önerisi olarak ele alınmaktadır. Tez, hem insan hem de insan dışı paydaşlara karşı sorumlu, etik olarak duyarlı ve epistemik olarak kapsayıcı bir bilim anlayışının mümkün ve gerekli olduğunu savunarak, hayvan sonrası bilimsel uygulamaların meşruiyeti üzerine süren tartışmalara felsefi bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates why animal experimentation persists as a dominant research paradigm in biomedical science despite mounting scientific and ethical criticisms. It argues that the resilience of this practice cannot be explained by a lack of alternatives or ignorance, but stems from a complex interplay of epistemic conservatism, institutional inertia, and ethical minimalism. Drawing on interdisciplinary sources in philosophy of science, bioethics, and feminist epistemology, the study offers a conceptual and normative analysis of how methodological practices are legitimized and sustained. The thesis is structured around five central questions: the epistemic indispensability of animal models, the moral justification crisis, the failure of regulatory and scientific reforms, the role of epistemic injustice in preserving the status quo, and the possibility of an epistemically just scientific practice. Through critical engagement with empirical data, regulatory documents, and philosophical theory, it challenges the reliability, ethical coherence, and legitimacy of animal research. It further explores alternative human-relevant methods, including in vitro, in silico, and organ-on-chip technologies, not only as technically superior, but as embodiments of a different epistemic and moral paradigm. The thesis concludes by arguing for a shift toward a science that is ethically reflexive, epistemically inclusive, and accountable to both human and non-human stakeholders. In doing so, it contributes to ongoing debates on responsible research practices and offers a philosophical framework for reimagining scientific legitimacy in the post-animal experimentation era.
Benzer Tezler
- Mekanda animizm üzerine bir araştırma
A research on spatial animism
İKBAL EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN ALKIŞER BREGGER
- Sodyum pamidronat'ın ortodontik diş hareketi üzerindeki etkisinin deneysel olarak araştırılması
The Effect of sodium pamidronate on the rate the of orthodontic tooth mevement in rats
İÇİM KAVUKLU
- Animal turn perspektifiyle bilim tarihini yeniden düşünmek: Kavramsal ve yöntemsel bir değerlendirme
Rethinking the history of science from the perspective of the animal turn: A conceptual and methodological evaluation
AYŞE NUR BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilim ve TeknolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiBilim Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖKSU
- İnsan merkezli yaklaşımdan doğa merkezli yaklaşıma: Hayvan haklarını yeniden düşünmek
From an anthropocentric approach to an ecocentric approach: Rethinking animal rights
MURAT SİREM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerHitit ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KANATLI
- La souveraineté et la question de l'animal chez Derrida
Derrida'da egemenlik ve hayvan sorusu
BİLGESU ŞİŞMAN
Yüksek Lisans
Fransızca
2013
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP DİREK