Sağlık çalışanlarında akdeniz diyetine uyumun tükenmişlik ve mental sağlık durumuyla ilişkisinin incelenmesi
The relationship of mediterranean diet compliance with burnout and mental health status in health care workers
- Tez No: 958788
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TAYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz diyeti, Ruh sağlığı, Mediterranean diet, Mental health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, sağlık çalışanlarında Akdeniz diyetine uyumun işe bağlı duygusal tükenmişlik ve mental sağlık üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya katılan 18-65 yaş aralığındaki 324 sağlık çalışanına, demografik özellikler ve beslenme alışkanlıklarını içeren anket ile Besin Tüketim Sıklığı Formu uygulanmıştır. Akdeniz tipi beslenmeye uyumlarını saptamak amacıyla Akdeniz Diyetine Bağlılık Ölçeği (MEDAS), mental sağlık düzeylerini belirlemek amacıyla Pozitif Mental Sağlık Ölçeği (PMSÖ) ve tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla İşe Bağlı Duygusal Tükenmişlik Ölçeği (İBDTÖ) kullanılmıştır. Katılımcıların %60,8'i kadın, %39,2'si erkek olup yaş ortalamaları 30,33±8,44 yıldır. Akdeniz diyetine uyum düzeyine göre %53,7'si uyumlu bulunmuştur. Akdeniz diyetine uyumlu olmayanlar arasında obez olanların oranı (%16'sı obez) uyumlu olanlardan (%7,5'i obez) daha yüksektir (p=0,038). Çoklu doğrusal regresyon analizinde, MEDAS puanının PMSÖ üzerinde pozitif (p=0,001), İBDTÖ üzerinde ise negatif (p=0,001) yönde anlamlı etkisi olduğu saptanmıştır. Ayrıca PMSÖ ile İBDTÖ arasında orta düzeyde negatif bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). Pozitif mental sağlık düzeyi azaldıkça ve işe bağlı duygusal tükenmişlik arttıkça, sağlıksız beslenme alışkanlıklarının (öğün atlama, paketli gıda ve fast food tüketimi) arttığı saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, Akdeniz diyetine uyumun sağlık çalışanlarının mental sağlıkları ve işe bağlı duygusal tükenmişlikleri üzerinde olumlu etkileri olduğu ortaya konmuştur. Sağlıklı besin çeşitliliği içeren bu beslenme biçiminin, stres yönetimi ve zihinsel dayanıklılıkta etkili olduğu düşünülmektedir. Bulgular, sağlık çalışanlarının yaşam kalitesini artırmak ve mesleki tükenmişliği azaltmak için beslenme alışkanlıklarına yönelik müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Kapsamlı ve uzun dönemli çalışmalar, daha etkili stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the impact of adherence to the Mediterranean diet on work-related emotional exhaustion and mental health among healthcare professionals. A questionnaire including demographic characteristics and nutritional habits and the Food Consumption Frequency Form were applied to 324 healthcare professionals between the ages of 18-65 who participated in the study. The Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) was used to determine the status of adherence with the Mediterranean diet, the Positive Mental Health Scale (PMHS) was used to determine mental health levels, and the Job-Related Emotional Exhaustion Scale (JREES) was used to determine burnout levels. Of the participants, 60.8% were female and 39.2% were male, with a mean age of 30.33±8.44 years. When the participants' adherence with the Mediterranean Diet was examined, it was found that 53.7% were compliant. Among those who were not compliant with the Mediterranean diet, the rate of those who were obese (16% were obese) was higher than those who were compliant (7.5% were obese) (p=0,038). In the multiple linear regression analysis, it was found that the MEDAS score had a positive effect on PMHS (p=0.001) and a negative effect on JREES (p=0.001). In addition, a moderate negative relationship was found between PMHS and JREES (p<0.001). It was found that as the level of positive mental health decreased and work-related emotional exhaustion increased, unhealthy eating habits (skipping meals, consuming packaged food and fast food) increased (p<0.05). In conclusion, adherence to the Mediterranean diet emerged as a protective factor for mental health and emotional well-being in healthcare professionals. This healthy dietary pattern is thought to support stress management and resilience. The findings highlight the importance of promoting healthy eating to enhance quality of life and reduce occupational burnout. Further long-term studies are needed to develop effective strategies.
Benzer Tezler
- IgM, IgG ve lgA romatoid faktörlerin değişik artritli hasta gruplarında mikro-ELISA test yöntemiyle ölçülmesi
Başlık çevirisi yok
BAHRİYE KEŞ
- Kurbağa gastrik mukozasında K-H ATPaz enziminin kinetik özellikleri ve oluşturulan ülser modelinde enzim aktivitesi
Başlık çevirisi yok
SEYHAN TÜKEL
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan vali-kaymakam il ve ilçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlerinin ilköğretim yönetiminde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN