Abdullâhb. Abdirrahmân es-Sivâsî'nin Merâmu't-Tâlibîn Adlı Hâşiyesinin Tahkik veTahlili (Nebe' - İnşikâk Sûreleri Arası)
CriticalEdition and Analysis of Abdullāh b. Abdirrahmān al-Sivāsī's Work Title Marāmal-Tālibīn (From Surah al-Naba to Surah al-Inshiqāq)
- Tez No: 958789
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, El-Hatib es-Şirbînî'nin Es-Sirâc ül-Münîr adlı klasik tefsirinde özellikle ahkâm ayetlerini yorumlama metodolojisini detaylı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi, Şirbînî'nin ayetlerden fıkhî hükümler çıkarma sürecinde kullandığı yöntemleri açıklamak, bu yöntemlerin bileşenlerini sistematik olarak analiz etmek ve klasik müfessirlerin yorum yaklaşımlarıyla karşılaştırmalı bir perspektif sunmaktır. Araştırmada tanımlayıcı-analitik ve tümevarım yöntemleri birlikte uygulanmış; Şirbînî'nin yorum yaklaşımının dil, gramer, retorik, fıkhî deliller, usulî mantık ve mezhep karşılaştırmaları bağlamında nasıl şekillendiği ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Literatür taraması, ahkâm ayetlerine odaklanan çalışmaların sınırlı olduğunu, çoğunlukla genel tefsir veya dilbilimsel analizlerin bulunduğunu ortaya koymuş ve bu durum araştırmanın akademik özgünlüğünü vurgulamaktadır. Çalışma, Şirbînî'nin delil temelli ve fıkhî mantığa dayalı yorum yaklaşımını, farklı mezhep görüşleriyle karşılaştırmalı bir şekilde ele almakta ve seçilmiş örneklerle uygulamalı bir yorum modeli sunmaktadır. Elde edilen bulgular, Şirbînî'nin ahkâm ayetlerini yorumlama metodunun hem klasik tefsir geleneğiyle uyumlu olduğunu hem de özgün ve sistematik teknikler içerdiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Es-Sirâc ül-Münîr, Şafiî fıkhı ve genel İslami ilimler literatürü açısından önemli bir kaynak olarak öne çıkmakta, bu tez ise Şirbînî'nin metodolojisini kapsamlı biçimde ortaya koyarak hem akademik literatüre hem de uygulamalı tefsir çalışmalarına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine in detail the methodology employed by Al-Hatib al-Shirbini in interpreting legal (Ahkam) verses in his classical exegesis, Al-Siraj al-Munir. The primary objective of the research is to elucidate the methods used by al-Shirbini to derive juridical rulings from the Qur'anic text, systematically analyze the components of these methods, and offer a comparative perspective with the interpretive approaches of classical exegetes. The study applies both descriptive-analytical and inductive methods, thoroughly evaluating how al-Shirbini's interpretive approach integrates language, grammar, rhetoric, juridical evidence, methodological reasoning, and inter-madhhab comparisons. A review of the literature indicates that studies specifically focusing on Ahkam verses are limited, with most works addressing general exegesis or linguistic analyses, highlighting the academic originality of this research. The study further examines al-Shirbini's evidence-based and jurisprudentially grounded approach in a comparative framework with other madhhab views and provides an applied model of interpretation through selected examples. The findings demonstrate that al-Shirbini's methodology for interpreting legal verses is both consistent with classical exegesis traditions and employs distinctive and systematic techniques. Consequently, Al-Siraj al-Munir emerges as a significant source within Shafi'i jurisprudence and the broader Islamic scholarly tradition, and this thesis contributes to both the academic literature and the practical study of Qur'anic exegesis by thoroughly presenting al-Shirbini's methodological framework.
Benzer Tezler
- حاشية مرام الطالبين لعبد الله بن عبد الرحمن السيواسي (من سورة البروج إلى سورة الناس): دراسةً وتحقيقاً.
Abdullâh b. Abdirrahmân es-Sivâsî'nin Merâmu't-Tâlibîn Adlı Hâşiyesinin Tahkik ve Tahlili (Burûc - Nâs Sûreleri Arası)
HUSSEIN FAKHIR JABBAR AL-SABEE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP TURAN
- Kur'ân'ın Selefî yorumu: İbn 'Useymîn örneği
Salafi commentary of the Qur'an: The example of İbn 'Useymîn
ABDURRAHİM KIZILŞEKER
Doktora
Türkçe
2017
DinDicle ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH TEMİZKAN
- Âsım b. Behdele (İmam Âsım)'ın rivâyet etmiş olduğu hadislerin tahrîc ve tenkîdi
Asım b. (Imam Âsım) transcription and criticism of the hadiths narrated by Behdele
FATİH FATSA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinOrdu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS YAZICI
- Meâni ve usûl-i fıkıh ilminde emir-nehiy
Command and prohibition in the science of meaning and usul-i fiqh
İHSAN GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dinİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM ÇALAR
- Ebü'l-Fazl Celâlüddîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr es-Suyûtî'nin mantık eleştirisi
Ebü'l-Fazl Celalüddin Abdurrahmân b. Ebî Bekr es-Suyûti of criticism logic
ABDULLAH GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeDicle ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZIM HASIRCI