Validity and reliability of the sustainable food literacy scale: Comparison of dietitian candidate students and dietitians
Sürdürülebilir gıda okuryazarlığı ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirliği: Diyetisyen adayı öğrenci ve diyetisyen karşılaştırması
- Tez No: 958905
- Danışmanlar: PROF. DR. İREM KAYA CEBİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilir gıda okuryazarlığını ölçmeyi amaçlayan FOODLIT-Tool ölçeğinin Türkçeye uyarlamasını gerçekleştirerek geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmek ve diyetisyen adayları ile mezun diyetisyenlerin gıda okuryazarlığı düzeylerini karşılaştırmaktır. Araştırmaya 198 öğrenci ve 188 mezun diyetisyen katılmıştır. Veriler SPSS ve AMOS programlarıyla analiz edilmiş; yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analiziyle, güvenilirlik Cronbach's alfa ve test-tekrar test yöntemleriyle test edilmiştir. Ölçeğin uyum indeksleri (χ²/df = 1.954; RMSEA = 0.050; CFI = 0.952) kabul edilebilir sınırların içinde bulunmuş, iç tutarlılığı yüksek (α = 0.924) düzeyde saptanmıştır. Mezun grubun tüm alt boyutlarda ve SPFL (Self-Perceived Food Literacy) ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek puanlar aldığı belirlenmiştir (p<0.001). Bulgular, ölçeğin Türk örneklemde geçerli ve güvenilir olduğunu, ayrıca mesleki deneyimin sürdürülebilir gıda okuryazarlığını artırdığını göstermektedir. Düşük puanlı bazı maddeler, çevresel farkındalık ve üretim süreci bilgisinde eksikliklere işaret etmektedir. Sonuç olarak, sürdürülebilir gıda okuryazarlığının lisans müfredatına dahil edilmesi, diyetisyenlerin bu alandaki rolünü güçlendirecek ve toplum sağlığı açısından uzun vadeli kazanımlar sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to adapt the FOODLIT-Tool, developed to measure sustainable food literacy, into Turkish, assess its validity and reliability, and compare the food literacy levels of dietitian candidates and registered dietitians. The study included 198 students and 188 graduates. Data were analyzed using SPSS and AMOS; construct validity was tested through confirmatory factor analysis, and reliability was assessed using Cronbach's alpha and test-retest methods. The model fit indices (χ²/df = 1.954; RMSEA = 0.050; CFI = 0.952) indicated a good fit, and the internal consistency was found to be high (α = 0.924). Graduated dietitians scored significantly higher than students across all subdimensions of the FOODLIT-Tool and in the Self-Perceived Food Literacy (SPFL) scale (p<0.001). These findings support that the FOODLIT-Tool is a valid and reliable instrument for the Turkish sample and that professional experience enhances sustainable food literacy. Items with lower scores pointed to deficiencies in environmental awareness and knowledge of food production processes. In conclusion, integrating sustainable food literacy into undergraduate nutrition curricula is essential to strengthen the role of dietitians in promoting sustainable dietary practices and supporting long-term public health and environmental goals.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir Gıda Okuryazarlığı Ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validitiy and reliability study of the Sustainable Food Literacy Scale
MERAL NUR KUBİLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikSağlık Bilimleri ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSUN YÜKSEL
- Yetişkinler için Sürdürülebilir Beslenme Okuryazarlığı Ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulanması
Developing and implementing the Sustainable Nutrition Literacy Scale for Adults
ELİF GÖKMEN
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikSelçuk ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN AKTAŞ
- Sürdürülebilir besin tüketim davranışı ölçeği'nin türkçe geçerlik-güvenirliği ve bazı sürdürülebilir diyet modelleriyle ilişkisinin incelenmesi
Turkish validity-reliability of the sustainable consumption behavior-nutrition scale and examination of its relationship with some sustainable diet models
BUKET ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
- Gıda israfı önleme motivasyonu ölçeği'nin Türkçe versiyonu: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Turkish version of the food waste prevention motivation scale: validity and reliability study
AYSEL MERVE GÜNDEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeden Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SEYLAM KÜŞÜMLER
- Besin tercihi belirleyicileri anketi Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of food choice determinants survey in Turkish
ŞEVVAL HAVVA BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜGE ARSLAN