Çekme yöntemi ile üretilmiş olan yivli-setli namlularda üretim parametrelerinin kalıntı gerilmeye ve isabet dağılımına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of manufacturing parameters on the residual stress and accuracy distribution in rifle barrels manufactured by the button rifling
- Tez No: 959708
- Danışmanlar: PROF. DR. KUBİLAY ASLANTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Savunma ve Savunma Teknolojileri, Makine Mühendisliği, Defense and Defense Technologies, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmasında, button rifling (çekme yöntemi) ile üretilen yivli-setli tüfek namlularında, üretim parametrelerinin kalıntı gerilme dağılımı ve isabet hassasiyeti üzerindeki etkileri deneysel olarak incelenmiştir. Altı farklı üretim parametresine sahip namlu kullanılarak yapılan çalışmada, raybalama işlemi sırasında uygulanan kesme hızı (23–30 m/dk), ilerleme hızı (0,08–0,10 mm/dev) ve yiv-set çekme hızı (762–1270 mm/dk) sistematik olarak değiştirilmiştir. Bu değişkenlerin, namlu iç yüzey pürüzlülüğü (Ra), XRD ile belirlenen kalıntı gerilme dağılımı ve 105 metre mesafede ölçülen atış gruplaması (MOA) üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, ilerleme hızı (0,09 mm/dev) ile işlenen namlular, ortalama Ra = 0,7 µm yüzey pürüzlülüğü ve atışların ortalamasında 1,073 MOA değerine ulaşarak en iyi isabet performansını göstermiştir. Benzer şekilde, orta düzeyde kesme hızı (27 m/dk) ile üretilen namluların dağılım ortalaması MOA ≈ 1,371 değeriyle yüksek performans sergilemiştir. Buna karşın, yüksek yiv-set çekme hızı (1270 mm/dk) uygulanan namluda, yüzey altı çekme gerilmeleri artmış ve MOA değeri 1,162'den 1,206 seviyesine yükselmiştir. Özellikle, 0° yönünde düşük kalıntı gerilme düzeyine sahip namluların, ortalama %20 daha düşük MOA ile daha kararlı atış gruplamaları sunduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, üretimden kaynaklanan kalıntı gerilmelerin yönelimi ile atış isabeti arasında güçlü bir korelasyon olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, yivli-setli namlu üretiminde proses-parametre-performans ilişkisini deneysel temellere dayandırarak literatüre önemli katkı sunmakta; aynı zamanda yüksek hassasiyetli, yerli üretim silahlar için savunma sanayine doğrudan teknik rehberlik sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this research, the effects of manufacturing parameters on residual stress distribution and accuracy performance were experimentally investigated in rifle barrels manufactured using the button rifling method. The study was conducted using barrels produced with six different sets of parameters, where the cutting speed (23–30 m/min), feed rate (0,08–0,10 mm/rev), and button pull speed (762–1270 mm/min) applied during the reaming process were systematically varied. The effects of these variables on internal barrel surface roughness (Ra), residual stress distribution determined via XRD, and shot grouping (MOA) measured at a distance of 105 meters were analyzed. According to the results, barrels processed with a feed rate of 0,09 mm/rev exhibited the best accuracy performance, achieving an average surface roughness of Ra = 0,7 µm and an average shot grouping of 1,073 MOA. Similarly, barrels produced with a moderate cutting speed (27 m/min) showed high performance with a grouping average of approximately MOA ≈ 1,371. In contrast, the barrel subjected to a high button pull speed (1270 mm/min) exhibited increased subsurface tensile residual stresses and a rise in MOA value from 1,162 to 1,206. Notably, barrels with lower residual stress levels in the 0° direction provided more stable shot groupings, with an average of 20% lower MOA. These findings demonstrate a strong correlation between the orientation of residual stresses induced during manufacturing and shooting accuracy. This study contributes significantly to the literature by establishing an experimental basis for the process–parameter–performance relationship in rifled barrel manufacturing and provides direct technical guidance for the defense industry in producing high-precision, domestically manufactured firearms.
Benzer Tezler
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Le Non-naturalisme dans la Faute de I'Abbe Mouret d'Emile Zola
Başlık çevirisi yok
GÜRBÜZ SEZGİN
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TUNA ERTEM