HIV ile yaşayan kişilerde deprem sonrası antiretroviral tedavi uyumu ve tedavi uyumunu etkileyen faktörlerin araştırılması
Investigation of post-earthquake antiretroviral treatment adherence and factors affecting treatment adherence in people living with HIV
- Tez No: 959759
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ÇABALAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: AIDS, Deprem, HIV, AIDS, Earthquake, HIV
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Human immunodeficiency virus (HIV) nedeniyle antiretroviral tedavi (ART) alan ve depremi yaşayan hastaların deprem sonrası ART uyumunun ve tedavi uyumunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel tipte bir anket çalışmasıdır. Çalışmaya Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji polikliniğinde HIV tanısıyla takip edilen, ART alan ve depremi yaşayan 98 hasta dâhil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik-klinik özelliklerini içeren anket, İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ) ve Boratav Depresyon Tarama Ölçeği (Bordepta) uygulandı. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen hastaların %78,6'sı erkek, %21,4'ü kadındı. Yaş ortalaması 41,3 ± 12,7 (22-76) yıldı. Hastaların deprem öncesi ve deprem sonrası İUBÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadığı saptandı (p=0,088). Hastaların 74'ünün (%75,5) depremden sonra ilaca hiç ara vermediği tespit edildi. Fakat çoklu partneri olanlarda, çocuğu olmayanlar ve ko-enfeksiyonu olanlarda ilaç uyumu düşük bulundu (sırasıyla p=0,013, p=0,029, p=0,015). Ayrıca maddi kayıp yaşama ve depresyon ölçeği puanı yüksek olanlarda ilaç uyumu düşük bulundu (p<0,001, p<0,001). İleri yaş olmak ilaç uyumu daha yüksek bulundu (p=0,012). Evi hasarsız olan hastaların ilaç uyumu evi ağır hasarlı olan hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0,010). Gelir düzeyi yüksek ve geliri giderine eşit olan grupta İUBÖ puanı düşük bulundu (p=0,046, p=0,046). Deprem sonrası İUBÖ puanı ile Bordepta ölçeği puanı arasında negatif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (r=-0,372, p<0,001). Sonuç: HIV tanılı bireylerin tedavi uyumu durumunun ve tedavi uyumuna etki eden faktörlerin bilinmesi klinisyenlere tedavi uyumunun düşük olabileceği hastaları belirlemede ve gerekli müdahalelerde bulunabilmesine yardımcı olur. Deprem gibi doğal afet durumlarında hastaların tedavilerinin aksamaması için gerekli stratejilerin oluşturulmasına olanak sağlar.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim was to evaluate the post-earthquake ART compliance of patients who were receiving antiretroviral treatment (ART) due to human immunodeficiency virus (HIV) and who experienced an earthquake, and the factors affecting treatment compliance. Materials and Methods: Our study is a cross-sectional survey study. 98 patients who were followed up with HIV diagnosis in Hatay Mustafa Kemal University Hospital Infectious Diseases and Clinical Microbiology outpatient clinic, who were receiving ART and experienced the earthquake were included in the study. A questionnaire including sociodemographic-clinical characteristics, Medication Adherence Reporting Scale (MARS) and Boratav Depression Screening Scale (Bordepta) were applied to the participants. Results: Of the patients included in the study, 78.6% were male and 21.4% were female. The mean age was 41.3 ± 12.7 (22-76) years. It was found that there was no statistically significant difference between the mean IUBQ scores of the patients before and after the earthquake (p=0.088). It was determined that 74 (75.5%) of the patients did not interrupt their medication after the earthquake. However, medication adherence was found to be lower in patients with multiple partners, those without children and those with co-infection (p=0.013, p=0.029, p=0.015, respectively). In addition, medication adherence was found to be low in those who experienced financial loss and had high depression scale scores (p<0.001, p<0.001). Older age was found to be associated with higher medication adherence (p=0.012). Medication adherence was significantly higher in patients with undamaged homes than in patients with severely damaged homes (p=0.010). In the group with high income level and income equal to expenditure, IUBS score was found to be lower (p=0.046, p=0.046). After the earthquake, there was a moderate statistically significant negative correlation between IUBÖ score and Bordepta scale score (r=-0.372, p<0.001) Conclusion: Knowing the treatment compliance status of individuals diagnosed with HIV and the factors affecting treatment compliance helps clinicians identify patients who may have low treatment compliance and make the necessary interventions. It allows the development of strategies to prevent interruption of patients' treatments in cases of natural disasters such as earthquakes.
Benzer Tezler
- HIV ile yaşayan kişilerde COVID-19 pandemisi dönemindeantiretroviral tedavi uyumu ve tedavi uyumunu etkileyen faktörlerinaraştırılması
Investigation of antiretroviral treatment adherence and factorsaffecting treatment adherence in people living with HİV during the COVID-19 pandemia
ESRA ALTINSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN ERBEN
- HIV ile yaşayan kişilerde kullanılan ART türüne göre PD-1, CTLA-4, CD25 ve CD27 yüzey reseptörlerinin düzeylerinin immün yorgunluk açısından değerlendirilmesi
Evaluation of PD-1, CTLA-4, CD25 and CD27 surface receptors levels in terms of immune fatigue according to the type of ART used in people living with HIV
VEYSEL AKCA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURHAN TOGAN
- HIV ile yaşayan kişilerde tanı anında kardiyovasküler hastalık riskinin hesaplanması ve statin reçeteleme oranının araştırılması
Evaluation of cardiovascular disease risk and statin prescription rates in people living with HIV
SAMİHA AKKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYAT KUMBASAR KARAOSMANOĞLU
- Hıv ile yaşayan tedavi deneyimsiz kişilerde, taf-bazlı ve TDF bazlı antiretroviral tedavi rejimleri arasında serum lipid profili değişikliklerinin karşılaştırılması, retrospektif bir çalışma
Comparison of serum lipi profile changes between taf and TDF based regimes in treatment naive patients living with hiv, a retrospective study
BİROL BALÇIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT GÖRENEK
- HIV/AİDS ile yaşayan kişilerde hepatit B aşı yanıtlarının değerlendirilmesi: Üniversite hastanesi deneyimi
Evaluation of responses to hepatitis B vaccination in people living with HIV/AIDS: University hospital experience
HİLAL NUR KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikFenerbahçe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU KADER HARMANCI SEREN