Farklı genetik tabanlı ekmeklik buğdayların melezlemelerinden elde edilmiş F1 döllerinde bazı tarımsal karakterler açısından heterosis etkilerinin incelenmesi
Investigation of heterosġs effects of some agriculturalcharacteristics in F1 offsprings obtained of crossing breadwheat from different locations
- Tez No: 959992
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Trakya ve Akdeniz Bölgeleri‟nden seçilmiş tescilli ekmeklik buğday çeşitleri arasında yapılmış melezlemelerden elde edilmiş F1 döllerinde bazı tarımsal karakterler açısından heterosis etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2022 yılında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü araştırma alanında yürütülmüştür. Deneme Augmented desenine göre tekerrürsüz olarak 4 blok olarak dizayn edilmiştir. Kullanılan bitki materyali 8 ebeveyn genotip (Damla, Abide, Toprak, Gelibolu, Ata 81, Çukurova-86, Ceyhan-99 ve Efe ) ve 16 melezleme kombinasyonudur. Çalışmada yapılan gözlemler başaklanma tarihi (BT), çiçeklenme tarihi (ÇT), fertil kardeş sayısı (FKS), bayrak yaprak boyu (BYB), bayrak yaprak eni (BYE), bayrak yaprak alanı (BYA ), yaprak alan indeksi (YAI), üst boğum arası uzunluğu (ÜBA), bitki boyu (BB), başak uzunluğu (BU), başakta başakçık sayısı (BBS), başakta dane sayısı (BDS), bin dane ağırlığı (BDA), bitki biyolojik verimi (BBV), bitki dane verimi (DV),ve hasat indeksi (HI) özellikleri incelenmiştir. Araştırmada incelenen özelliklerden BT 122.00-131.00 gün, ÇT 111.00-121.00 gün, FKS 3.22-4.80 adet, BYB 16.80-23.46 cm, BYE 1.35-2.14 cm, BYA 17.01-35.36 cm2, YAI 7.61-9.74, ÜBA 31.08-46.30 cm, BB 59.21-83.00 cm, BU 7.23-12.00 cm, BBS 18.25-24.90 adet, BDS 45.60-70.20 adet, BDA 30.95-45.52 g, BBV 12.98-18.43 g, bin DV 50.57-84.71 g, HI %17.61-33.28 arasında değişmiştir. Melez döllerinin verdikleri değerler ve melez gücü hesaplamalarına göre farklı amaçlı seleksiyon kriterlerine uygun ümitvar melezlerin olduğu gözlemlenmiştir. Bu melezler üzerinde ileriki generasyonlarda açılmaların takip edilmesi ile daha kesin ve etkili sonuçların alınması mümkün görülmektedir. Bu bakımdan, melez döllerinin ileriki generasyonlarında da aynı gözlemlerin alınması ile ümitvar çeşitlerin geliştirilmesi ihtimali görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the effects of heterosis on some agronomic characters in F1 offsprings obtained from crossing between selected registered bread wheat varieties from Thrace and Mediterranean regions. The research was conducted in 2022 at the research area of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Kahramanmaraş Sütçü İmam University. The trial was designed as a four-block, non-replicated, augmented design. The plant material used consisted of eight parent genotypes (Damla, Abide, Toprak, Gelibolu, Ata-81, Çukurova-86, Ceyhan-99, and Efe) and 16 combinations. Observations made in the study were examined for heading date (HD), flowering date (FD), fertile tiller number (FTN), flag leaf length (FLL), flag leaf width (FLW), flag leaf area (FLA), leaf area index (LAI), upper internode length (UIL), plant height (PH), spike length (SL), number of spikelets per spike (NSS), number of grains per spike (NGL), thousand grain weight (TGW), plant biological yield (PBY), plant grain yield (PGY), and harvest index (HI). The traits examined in the research were showed that HS 122.00-131.00 days, FD 111.00-121.00 days, FTN 3.22-4.80 pieces, FLL 16.80-23.46 cm, FLW 1.35-2.14 cm, FLA 17.01-35.36 cm2, LAI 7.61-9.74, UIL 31.08-46.30 cm, PH 59.21-83.00 cm, SL 7.23-12.00 cm, NSS 18.25-24.90 pieces, NGL 45.60-70.20 pieces, TGW 30.95-45.52 g, PBY 12.98-18.43 g, thousand PGY 50.57-84.71 g and HI ranged from 17.61% to 33.28%. Based on the values and hybrid vigour calculations of the hybrid progeny, it was observed that there were promising hybrids that met the criteria for cross-selection. It is possible to obtain more accurate and effective results by monitoring the divergence in future generations of these hybrids. Therefore, it is possible to develop promising varieties by obtaining the same observations in future generations of the hybrid progeny.
Benzer Tezler
- Ekmeklik buğday f2 melez döllerinde bazı bitkisel özelliklerde heterosis etkileri
Heterosi̇s effects i̇n some plant trai̇ts of f2 off spri̇ngs i̇n bread wheat
MEHMET KARSLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM
- Türkiye orijinli bazı yabani gernik buğday genotiplerinin (Triticum turgidum Subsp. Dicoccoides) iPBS-retrotranspozon marker yöntemiyle genetik karakterizasyonu
Genetic characterization of some wild emmer wheat genotypes (Triticum dicoccoides) from Turkey by iPBS-retrotransposon markers
MEERİM ARYSTANBEK KYZY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyoteknolojiSakarya ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN TUNÇ
DOÇ. DR. FAHEEM SHAHZAD BALOCH
- Genome-wide microRNA identification in drought tolerant wild emmer wheat: Assesment of antimicrobial activity of surface active antimic agent on raw fruit and vegetable packaging
Kuraklığa dirençli yabani buğday genomunda mikroRNA tesbiti: Yüzey aktif antimikrobiyal antimic ürününün yaş meyve ve sebze paketlemede etkinliğinin değerlendirilmesi
REYYAN FATİMA BULUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
MikrobiyolojiSabancı ÜniversitesiMoleküler Biyoloji, Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET BUDAK
- Kışlık ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.)'da sarı pas hastalığına dayanıklılığın biyoteknolojik yöntemlerle incelenmesi
Investigation of yellow rust disease resistance in winter type bread wheat (Triticum aestivum L.) using biotechnological methods
ÖZGE KARAKAŞ
Doktora
Türkçe
2010
Genetikİstanbul ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHU ALTINKUT UNCUOĞLU
DOÇ. DR. FİLİZ GÜREL
- DNA tabanlı moleküler yöntemler kullanılarak Türkiye'de yetiştirilen farklı fasulye (Phaseolus vulgaris) genotiplerinin genetik çeşitlilik analizi
The genetic diversity analysis of different bean (Phaseolus vulgaris) cultivated genotypes in Turkey using DNA-based moleculer methods
BERRU ŞAHİN HÜNDÜREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyolojiBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL POYRAZ