Aşı tereddüdünün aşı yaptırma davranışı üzerindeki etkisi
The impact of vaccine hesitacy on vaccination behavior
- Tez No: 960276
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aşı karşıtlığı, aşı tereddüdü, bağışıklama, Anti-vaccine, immunization, vaccine hesitancy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Aşı tereddüdü düzeyi ile aşılanma oranı arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak çalışmanın ana amacı olup, sosyodemografik özelliklerin aşı tereddüdü düzeyine etkisini değerlendirmek ve aşı tereddüdünün spesifik olarak aşı çeşitleri arasındaki uygulanma düzeyine etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırmamızda; İstanbul Esenler Atışalanı Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı olan, 01.10.2021-01.10.2022 tarihleri arasında doğmuş çocuğu bulunan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 200 ebeveyne, araştırmanın amacı ve içeriği hakkında bilgilendirme yapıldıktan sonra, tarafımızca benzer çalışmalar taranarak oluşturulan sosyodemografik bilgi formu ile birlikte, 10 maddeden oluşan Aşı Tereddüdü 5'li Likert Ölçeği anket soruları tek seferde uygulanmıştır. Ailelerle yapılan görüşmeler 2025 yılı Ocak ve Şubat aylarında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada istatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2022 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapılmıştır. Bulgular: 200 katılımcı ile yapılan araştırmada, Aşı Tereddüdü Ölçeği için ortalama 36,39 (standart sapma 6,12) olup, medyan değeri 38'dir. Puanlar 16 ile 49 arasında değişmektedir. Güven Eksikliği Ölçeği için ortalama 30,61 (standart sapma 5,07) olup, medyan değeri 31'dir. Riskler ölçeği için ise ortalama 5,79 (standart sapma 1,56) olup, medyan değeri 6'dır. Puanlar 2 ile 10 arasında değişmektedir. 188 katılımcının çocuğu aşılanırken, 12 katılımcı aşıyı reddetmiştir. Genel aşılama oranı %94,0 ve ret oranı %6,0 olarak tespit edilmiştir. Aşıları tam olan çocukların ailelerinin aşı tereddüdü, güven eksikliği ve risk algısı puanlarının, aşıları eksik olan çocukların ailelerine göre anlamlı derecede yüksek olduğu görülmektedir (p<0,05). Aşılamanın sakıncalı olmadığını düşünen katılımcıların (n=157) Aşı Tereddüdü (39±3,93), Güven Eksikliği (32±3,30) ve Riskler (6±1,31) Ölçekleri' nde, aşılamanın sakıncalı olduğunu düşünen katılımcılara (n=43) göre (sırasıyla 28±5,56, 24±4,95 ve 4±1,21) anlamlı derecede daha yüksek puanlar aldığı saptanmıştır. Aşılamanın sakıncalı olduğunu düşünen ebeveynlerin çocuklarının eksik aşılı olma yüzdesi (%20,9) iken, olmadığını düşünen ebeveynlerin çocuklarının eksik aşılı olma yüzdesi (%1,9)' dır.Aşıları sakıncalı bulan ebeveynlerin aşı reddi riski 13,6 kat daha yüksektir.Covid-19 döneminde yapılan aşılamaların aşılamaya bakış açısını etkilemediğini belirten katılımcıların (n=79) Aşı Tereddüdü (39±4,81), Güven Eksikliği (32±4,04) ve Riskler (6±1,48) ölçeklerinde, aşılamaların bakış açısını olumsuz etkilediğini belirten katılımcılara (n=118) göre anlamlı olarak daha yüksek puanlara sahip olduğu görülmektedir (sırasıyla 35±6,39, 29±5,36 ve 5±1,46). COVID-19 döneminde yapılan COVID aşılamalarının aşılamaya bakışını olumsuz etkilediğini belirten ebeveynlerin çocuklarının eksik aşılı olma yüzdesi (%8,5), etkilenmeyen ebeveynlerin çocuklarının eksik aşılı olma yüzdesine (%2,5) göre daha yüksektir. COVID-19 döneminde yapılan COVID aşılamalarından etkilenmek aşı reddini artırmaktadır fakat bu fark anlamlı olarak değerlendirilmemiştir (p=0,128). Aşı Tereddüdü Ölçeği ve alt boyutları olan Güven Eksikliği ve Riskler ölçeklerinde, sosyodemografik değişkenlerden yaş grupları, cinsiyet, eğitim düzeyi çalışma durumu, gelir düzeyi ve sosyal güvenceye sahip olup olmama durumu için anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Çocuk sayısı değişkenine göre ise; aşı tereddüdü (p=0,007), güven eksikliği (p=0,004) ve riskler (p=0,019) ölçeklerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuç: Aşı tereddüdünün artması, aşı reddi sayılarını yükseltmekte, aşı yaptırma oranlarında düşüşe neden olmaktadır. Aşı tereddüdünü azaltmaya yönelik stratejiler ve yeni politikalar üzerinde çalışılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Aim: The main purpose of the study is to reveal the relationship between the level of vaccine hesitancy and the vaccination rate. It is aimed to evaluate the effect of sociodemographic characteristics on the level of vaccine hesitancy and to reveal the effect of vaccine hesitancy on the level of application among vaccine types. Material and Metod: It is an observational and cross-sectional study. In our research; after informing 200 parents who are registered at Istanbul Esenler Atışalanı Family Health Center, have children born between 01.10.2021-01.10.2022 and volunteered to participate in the research, about the purpose and content of the research, the sociodemographic information form created by scanning similar studies was applied together with the 10-item 5-Point Likert Scale Vaccine Hesitancy survey questions all at once. Interviews with families were conducted in January and February 2025. Statistical analyzes in this study were performed with the NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2022 Statistical Software (Utah, USA) package program. Results:In the study conducted with 200 participants, the mean for the Vaccine Hesitancy Scale is 36.39 (standard deviation 6.12), with a median value of 38. Scores ranged from 16 to 49. The mean for the Lack of Confidence Scale is 30.61 (standard deviation 5.07), with a median value of 31. The mean for the Risks scale is 5.79 (standard deviation 1.56), with a median value of 6. Scores ranged from 2 to 10. While 188 participants' children were vaccinated, 12 participants refused the vaccine. The overall vaccination rate was 94.0%, and the refusal rate was 6.0%. It was observed that the vaccine hesitancy, lack of trust and risk perception scores of the families of children who were fully vaccinated were significantly higher than the families of children who were incompletely vaccinated (p<0.05). It was determined that the participants who thought that vaccination was not harmful (n=157) had significantly higher scores on the Vaccine Hesitancy (39±3.93), Lack of Trust (32±3.30) and Risks (6±1.31) Scales than the participants who thought that vaccination was harmful (n=43) (28±5.56, 24±4.95 and 4±1.21, respectively). The percentage of children of parents who thought that vaccination was harmful was incompletely vaccinated (20.9%), while the percentage of children of parents who thought that vaccination was not harmful was incompletely vaccinated (1.9%). The risk of vaccine refusal of parents who found vaccines harmful was 13.6 times higher.It was observed that the participants who stated that vaccinations during the Covid-19 period did not affect their perspective on vaccination (n=79) had significantly higher scores on the Vaccine Hesitancy (39±4.81), Lack of Confidence (32±4.04), and Risks (6±1.48) scales compared to the participants who stated that vaccinations negatively affected their perspective (n=118) (35±6.39, 29±5.36, and 5±1.46, respectively).The percentage of under-vaccinated children of parents who stated that COVID vaccinations administered during the COVID-19 period negatively affected their view of vaccination (8.5%) is higher than the percentage of under-vaccinated children of unaffected parents (2.5%). Being affected by COVID vaccinations administered during the COVID-19 period increases vaccine refusal, but this difference was not considered significant (p=0.128). In the Vaccine Hesitancy Scale and its sub-dimensions, Lack of Trust and Risks scales, no significant difference was found for sociodemographic variables such as age groups, gender, education level, employment status, income level and whether or not they have social security (p>0.05). According to the variable of number of children, statistically significant differences were found in the vaccine hesitancy (p=0.007), lack of trust (p=0.004) and risks (p=0.019) scales. Conclusion:Increasing vaccine hesitancy increases the number of vaccine refusals and causes a decrease in vaccination rates. Strategies and new policies should be worked on to reduce vaccine hesitancy.
Benzer Tezler
- Erciyes Üniversitesi çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran ebevenylerin çocukluk çağı aşıları hakkındaki tutumları ve çocukluk çağı aşıları okuryazarlığının değerlendirilmesi
Evaluation of parental attitudes toward childhood vaccines and childhood vaccine literacy among parents attending the pediatric outpatient clinic of Erciyes University
CANSU AKŞEHİRLİOĞLU
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
