Çevrimiçi market alışveriş uygulamalarının teknolojik ve teknolojik olmayan özelliklerinin satın alma niyetine etkisinin incelenmesi
The impact of technological and non-technological features of online grocery shopping applications on purchase intention
- Tez No: 960740
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FATİH AÇAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Çevrimiçi alışveriş, çevrimiçi market alışveriş uygulamaları, hizmet kalitesi, keşifsel faktör analizi, regresyon analizi, aracı etki analizi, Online shopping, online grocery shopping applications, service quality, exploratory factor analysis, regression analysis, mediation analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnternet teknolojilerinin gelişimi ve akıllı cihaz kullanımının yaygınlaşması, çevrimiçi ticaretin hızlı bir biçimde büyümesine olanak tanımıştır. Bu doğrultuda farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler, ürün ve hizmetlerini dijital ortamlarda sunmaya başlamıştır. Bu teknolojik dönüşüm, tüketicilerin çevrimiçi platformlardan ürün ve hizmet satın alma eğilimlerini belirgin şekilde artırmıştır. Perakende sektöründe faaliyette bulunan süpermarket işletmeleri de, artan talebi karşılayabilmek ve rekabet avantajı elde edebilmek amacıyla dijital çözümlerden faydalanmaktadır. Bu bağlamda, çevrimiçi market alışveriş hizmeti sunan işletmeler açısından tüketici beklentilerinin doğru biçimde analiz edilmesi kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma, çevrimiçi market alışveriş uygulamalarının teknolojik ve teknolojik olmayan özelliklerinin uygulamaya yönelik tutum ve satın alma niyeti üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında çevrimiçi market alışverişi uygulamalarının teknolojik özellikleri işlem güvenliği, işlem kolaylığı, yönlendirme, estetik ve izlenebilirlik; teknolojik olmayan özellikleri ise hizmet kalitesi, güvenilirlik, ürün çeşitliliği ve fiyat şeklinde ele alınmıştır. Analiz için gerekli olan veriler Osmaniye ilinde ikamet eden çevrimiçi market alışveriş uygulamalarını kullanan 393 katılımcıdan çevrimiçi anket yöntemiyle elde edilmiştir. Elde edilen verilere keşifsel faktör analizi uygulanarak analizlerde kullanılacak faktörler tespit edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda oluşturulan hipotezler regresyon analizi ve aracı etki analiziyle test edilmiştir. Uygulanan regresyon analizi sonucunda hizmet kalitesi, güvenilirlik, ürün çeşitliliği, işlem güvenliği, işlem kolaylığı ve yönlendirme, estetik ve izlenebilirlik boyutlarının uygulamaya yönelik tutum üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Uygulamaya yönelik tutumun da satın alma niyetini etkilediği tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, uygulamaya yönelik tutumu en yüksek düzeyde etkileyen boyutun estetik boyutu olduğu belirlenmiştir. Estetik boyutunu, sırasıyla işlem kolaylığı ve yönlendirme, hizmet kalitesi, güvenilirlik, ürün çeşitliliği, işlem güvenliği ve izlenebilirlik boyutları takip etmiştir. Öte yandan fiyat boyutunun uygulamaya yönelik tutum üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Buna göre çevrimiçi market alışveriş uygulamalarının hem teknolojik olmayan özelliklerinin hem de teknolojik özelliklerinin uygulamaya yönelik tutum üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Aracı etki analizleri neticesinde, çevrimiçi market alışveriş uygulamalarının teknolojik olmayan özellikleri olan hizmet kalitesi, güvenilirlik ve ürün çeşitliliği ile teknolojik özellikleri olan işlem güvenliği, işlem kolaylığı ve yönlendirme, estetik ve izlenebilirliğin uygulamaya yönelik tutum aracılığıyla satın alma niyetini istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü olarak etkilediği tespit edilmiştir. Uygulamaya yönelik tutum aracılığıyla satın alma niyetini en yüksek düzeyde etkileyen boyutun hizmet kalitesi boyutu olduğu belirlenmiştir. Hizmet kalitesi boyutunu sırasıyla estetik, izlenebilirlik, işlem kolaylığı ve yönlendirme, güvenilirlik, ürün çeşitliliği ve işlem güvenliği boyutları takip etmiştir. Bu sonuçlara göre çevrimiçi market alışveriş uygulamalarının hem teknolojik olmayan özelliklerinin hem de teknolojik özelliklerinin uygulamaya yönelik tutum aracılığıyla satın alma niyeti üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The development of internet technologies and the widespread use of smart devices have enabled the rapid growth of online commerce, leading businesses across various sectors to offer their products and services through digital platforms. This technological transformation has significantly increased consumers' tendencies to purchase goods and services via online platforms. Businesses operating in the supermarket sector have also begun to utilize digital solutions to meet increasing demand and gain a competitive advantage. In this context, accurately analyzing consumer expectations is of critical importance for businesses offering online grocery shopping services. This study aims to examine the effects of both the technological and non- technological features of online grocery shopping applications on consumers' attitudes toward the application and their purchase intentions. In the research, the technological features of online grocery shopping applications are considered as transaction security, transaction convenience, navigation, aesthetics, and traceability, while the non- technological features are service quality, reliability, product variety, and price. The data required for the analysis were collected via an online questionnaire administered to 393 participants residing in the province of Osmaniye who use online grocery shopping applications. Exploratory factor analysis was conducted to identify the factors to be used in subsequent analyses. The hypotheses developed in line with the research objectives were tested using regression and moderation analyses. As a result of the regression analysis, it was found that service quality, reliability, product variety, transaction security, transaction convenience and navigation, aesthetics, and traceability significantly influenced the attitude toward the application. Furthermore, the attitude toward the application was found to have a significant effect on purchase intention. According to the research findings, the most influential factor on the attitude toward the application was the aesthetic dimension. This was followed by transaction convenience and navigation, service quality, reliability, product variety, transaction security, and traceability, respectively. On the other hand, the effect of the price dimension on the attitude toward the application was found to be statistically insignificant. Accordingly, both non-technological and technological features of online grocery shopping applications were found to have a significant impact on users' attitudes toward the application. As a result of the mediation analyses, it was found that both the non-technological features (i.e., service quality, reliability, and product variety) and the technological features (i.e., transaction security, transaction convenience and navigation, aesthetics, and traceability) of online grocery shopping applications had a statistically significant and positive effect on purchase intention through the attitude toward the application. Among these factors, service quality was identified as the most influential dimension affecting purchase intention via attitude toward the application. This was followed by aesthetics, traceability, transaction convenience and navigation, reliability, product variety, and transaction security, respectively. These findings indicate that both the non-technological and technological characteristics of online grocery shopping applications influence purchase intention through their impact on users' attitudes toward the application.
Benzer Tezler
- COMPETITION REGULATION OF PLATFORMS: PROBLEMS AND SOLUTIONS
PLATFORMLARIN REKABET DÜZENLEMESİ: SORUNLAR VE ÇÖZÜMLER
AHMED SAİM PEHLİVANLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
HukukCıty Unıversıty Of LondonHukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PHILIPPA WATSON
- Towards understanding Hacking: A fieldwork concerning its relationship with product design
Hacking'i anlamak: Kavramın ürün tasarımı ile ilişkisini konu alan bir saha çalışması
TUĞÇE ECEM TÜFEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. HATİCE HÜMANUR BAĞLI
- Metaverse'de influencer pazarlamaya yönelik bir inceleme
An examination on influencer marketing in the metaverse
İREM GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiTasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZALİHA İNCİ KARABACAK
- Sanal gerçeklik alışveriş deneyiminin teknoloji kabulüaçısından incelenmesi
Investigation of virtual reality based shoppingexperience in terms of technology acceptance
MEHMET ZAFER ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM CEM ALPPAY
- Sanal market uygulamalarının kullanımını etkileyen faktörler üzerine bir alan çalışması
A field study on the factors affecting the use of the online market applications
İPEK ÖZGAZİ