Yetişkinlerin besin etiketi okuma alışkanlıkları ve tutumlarının kanlipit değerleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adults nutrition label readinghabits and attitudes and their blood lipid levels
- Tez No: 960856
- Danışmanlar: PROF. DR. UĞUR BİLGE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bolat, N. Yetişkinlerin Besin Etiketi Okuma Alışkanlıkları ve Tutumlarının Kan Lipit Değerleri ile İlişkisinin Değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2025. Besinlerin etiketlenmesi, sağlıksız beslenme ve ilişkili kronik hastalıklarla mücadelede önemli stratejilerden biri olarak kabul edilmektedir. Besin etiketleri, tüketicilerin yeterli ve dengeli bir beslenme alışkanlığı geliştirmelerine yardımcı olmanın yanı sıra, gıda güvenliğinin de önemli bir parçasıdır. Etkili bir besin etiketleme sistemi, tüketicileri daha sağlıklı ve doğru seçimler yapmaya teşvik ederek, obezite ve beraberinde getirdiği kronik hastalıkların (diyabet, hipertansiyon, dislipidemi ve diğer kardiyovasküler hastalıklar) görülme sıklığını azaltma potansiyeline sahiptir. Çalışmamızın amacı, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 18 yaş üzeri gönüllü katılımcıların besin etiketi okuma alışkanlıkları ve tutumlarının; sosyodemografik veriler, sağlık durumu, kan lipit değerleri ile ilişkisini değerlendirmektir. Araştırmamız, 20.03.2024-01.09.2024 tarihleri arasında 342 yetişkin bireyin katılımıyla yürütülen kesitsel nitelikte bir çalışmadır. Çalışma sonucunda katılımcıların, Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği (BEOT) toplam puanlarının ortalama değeri 75 ± 10.9 olarak bulunmuştur. Besin etiketlerini devamlı şekilde okuyan katılımcıların ölçek puanı medyan değeri 84 (78-90), bazen okuyanların medyan değeri 74 (69-79), besin etiketi okumayan kişilerde medyan değeri ise 62 (57-64)'dir ve medyan değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklar saptanmıştır (p<0.001). Çalışmamızda katılımcıların düşük düzeyde besin etiketi okuma alışkanlığı ve tutumunun kan lipit profili üzerinde olumsuz etkiler yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Besin etiketlerinin bireylerin sağlık sonuçları üzerinde etkili olabilmesi için etiketlerin uygun yorumlama ve kullanımı gerekmektedir. Bu nedenle temel beslenme bilgisi ile besin etiketlerini okuma ve anlama eğitimi toplumun her kesimine uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Bolat, N. Evaluation of the Relationship Between Adults Nutrition Label Reading Habits And Attitudes and Their Blood Lipid Levels, Eskişehir Osmangazi University Faculty Of Medicine, Department of Family Medicine, Medical Specialization Thesis, Eskişehir, 2025. Food labeling is considered one of the key strategies in combating unhealty eating habits and related chronic diseases. Nutrition labels not only help consumers establish adequate and balanced dietary habits but also play a critical role in food safety. An effective food labeling system has the potential to reduce the prevalence of obesity and associated chronic diseases (such as diabetes, hypertension, dyslipidemia, and other cardiovascular conditions) by encouraging healthier and more informed choices by consumers. The aim of our study is to evaluate the relationship between nutrition label reading habits and attitudes of volunteer participants aged 18 years and older who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic at Eskişehir Osmangazi University Health, Practice and Research Hospital, and their sociodemographic data, health status, and blood lipid levels. This cross-sectional study was conducted between 20.03.2024 and 01.09.2024 with the participation of 342 adult individuals. As a result of study, the mean total score on the Nutrition Label Reading Attitude Scale (NLRAS) was found to be 75 ± 10.9. The median scale score of participants who always read nutrition labels was 84(78-90), those who sometimes read them had a median score of 74 (69-79), and those who never read labels had a median score of 62 (57-64), with statistically significant differences among these groups (p<0.001). Our study concluded that low levels of nutrition label reading habits and attitudes had a negative effect on participants blood lipid profiles. In order for nutrition labels to positively impact individuals health outcomes, proper interpretation and usage of the labels are necessary. Therefore, basic nutrition education and training on how to read and understand food labels should be implemented across all segments of society.
Benzer Tezler
- Bir üniversitenin çalışanlarının beslenme okuryazarlığı ve ilişkili etmenlerin incelenmesi
Examination of the nutrition literacy of the employees of a university and the related factors
GÜLCAN DEMİR ÖZDENK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Halk SağlığıHacettepe ÜniversitesiSağlık Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFİYE HİLAL ÖZCEBE
- Yetişkinlerde besin etiketi okuma alışkanlıkları ve paketli gıda tüketim sıklığının incelenmesi
Examining the food label reading habits and frequency of packeged FOOD consumption in adults
BETÜL İREMNUR KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN MAHMUT İLKOVA
- Yetişkin bireylerin gıda etiketi okuma alışkanlıkları ve bu alışkanlıklarının, besin seçimi ve diyet kalitesi üzerine etkisi
Adults' food label reading habits and the effects of these habits on food choice and diet quality
ÖZGE YEŞİLTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN DEMİREL
- Yetişkin kadın tüketicilerde besin etiketi okuma alışkanlıkları ve alerjen bilgi düzeyinin saptanması
Determination of nutrition label reading habits and allergen knowledge level of adult female consumers
FATMA GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiToplu Beslenme Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA DİKMEN
- Ebeveynlerin çocuklarına besin seçerken etiket okuma alışkanlıkları ve besin seçimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Label reading habits of parents while choosing food for their child and determining the factors affecting the food selection
CEREN BULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÖZÇELİK ERSÜ