Ebû'ş-şeyh el-İsfahânî'nin Kitâbu'l-emsâl fî'l-hadîsi'n-Nebevî adlı eseri bağlamında Emsâlü'l-hadîs edebiyatı
Emsâlü'l-hadîs literature in the context of Ebû'ş-Şeyh el-Isfahânî's work named Kitâbu'l-emsâl fî'l-hadîsi'n-Nebevî
- Tez No: 961307
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUSUF AKGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Cevami`ul-Kelim, Durub-ı Emsal, Ebü'ş-Şeyh el-İsfahani, Hadis, Hikmet, Cevami`ul-Kelim, Durub-ı Emsal, Ebü'ş-Şeyh el-İsfahani, Hadith, Wisdom
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Hz. Peygamber'in vecîz anlatım tarzı olan emsâlü'l-hadîs türü hadîsler, Ebû'ş-Şeyh el-İsfahânî'nin Kitâbu'l-Emsâl fî'l-Hadîsi'n-Nebevî adlı eseri merkez alınarak incelenmiştir. Mesel, hikmet, cevâmiu'l-kelim ve îcâz gibi kavramlar açıklanmış; Ebû'ş-Şeyh'in hayatı, ilmî şahsiyeti ve hadis ilmindeki yeri ele alınmıştır. Eserdeki üç yüz yetmiş üç rivayet biçim ve muhteva açısından değerlendirilmiş; bu yönüyle eserin hem edebî hem de rivayet değeri ortaya konmuştur. Ayrıca emsâlü'l-hadîs literatürünün tarihî gelişimi araştırılmış, erken ve geç dönem eserleri dönemsel olarak tasnif edilmiştir. Özellikle Zeyd b. Rifâ'a'nın Kitâbü'l-Emsâl'i, alanda zikredilen elli altı farklı eseri içermesi bakımından önemli bir kaynak olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışma, erken dönem bir eser olan Kitâbu'l-Emsâl'in incelenmesi yoluyla, emsâlü'l-hadîs türünün genel özelliklerini ortaya koymayı ve bu alandaki araştırmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, hadiths of the emsâlü'l-hadîs type an eloquent and concise mode of expression used by the Prophet Muhammad are examined through the lens of Abū'l-Shaykh al-Isfahānī's work Kitāb al-Amthāl fī'l-Ḥadīth al-Nabawī. Concepts such as mathal (parable), ḥikmah (wisdom), jawāmiʿ al-kalim (concise yet comprehensive speech), and ījāz (brevity) are explained; and the life, scholarly personality, and place of Abū'l-Shaykh in the science of hadith are explored. The 373 narrations contained in the work are analyzed in terms of form and content, thereby revealing both the literary and hadith-related value of the text. Furthermore, the historical development of the emsâlü'l-hadîs literature is investigated, and both early and later works in the genre are classified chronologically. Special attention is given to Zayd b. Rifāʿah's Kitāb al-Amthāl, which is considered a significant source for including references to fifty-six different works in the field. This study aims to identify the general characteristics of the emsâlü'l-hadîs genre by examining Kitāb al-Amthāl, an early representative of the tradition, and to contribute to further research in this area.
Benzer Tezler
- Ebü'ş-Şeyh el-İsfahânî'nin Kitâbü'l-Azame'sindeki rivâyetlerin değerlendirilmesi
An evaluation of narratives in the“Kitab al-'Adhamah”of Abu al-Shaykh al-Isfahani
YUSUF AY
- Kitâbü'l-Azame bağlamında Ebü'ş-Şeyh el-İsfahânî'nin hadisçiliği ve eserinin hadis literatüründeki yeri
Hadithism of Ebü'ş-Şeyh el-İsfahânî in the context of Kitâbü'l-Azame and the place of his work in hadith literature
HÜSEYİN SICAK
Doktora
Türkçe
2023
DinKastamonu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEMSEDDİN KIRIŞ
- Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)
History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)
NİHAL ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiFars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KANAR
- Ebü'ş-Şeyh Abdullah b. Muhammed ve Zikrü'l-Akrân ve Rivâyâtühüm ʿAn baʿzıhim Baʿzan adlı eseri
Ebu'sh-Sheikh Abdullah b. Muhammed and his work named Zikru'l-Akrân ve Rivâyâtuhum ʿAn Baʿzihim Baʿzan
MUHAMMED HÜSEYİN SOFU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dinİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET YÜCEL
- نظم الحكم و الإدارة في شمال الجزيرة الفراتية الدولة المروانية إنموذجاً (380هـ - 478هـ/ 990م-1086م)
Mezopotamya'nın kuzeyindeki yönetim ve idare sistemine model olarak Mervani Devleti (380-478 HJ/990-1086M) / The governance and administration systems in Mesopotamia the Marwanid State as a model (380-478 /990-1086)
BEHEŞTİ GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Arapça
2024
TarihMardin Artuklu ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NARJES KADRO