Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında basın özgürlüğünün sınırlandırılması ve caydırıcı etki
Restriction of press freedom and the chilling effect in light of the decisions of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court
- Tez No: 961440
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Basın özgürlüğü, Caydırıcılık, Sınırlandırma, Constitutional Court, European Court Human Rights, Press freedom, Deterrence, Limitation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Basın özgürlüğü, demokratik toplumların temel yapı taşlarından biri olup, görüş, bilgi ve haberlere ulaşabilme, bunları yorumlayabilme ve yayabilme haklarını içerir. Dijital medyanın bu hakların kullanımında yarattığı dramatik artış, günümüzde basın özgürlüğünün korunmasının önemini daha da arttırmıştır. Devletin, bu hakların sağlanması ve korunmasında keyfi müdahalelerden kaçınmasını gerektiren negatif yükümlülükleri ve basının görevini özgürce yerine getirebilmesi için gerekli koşulları yaratmasını gerektiren pozitif yükümlülükleri bulunmaktadır. Ancak, diğer pek çok hak ve özgürlükte olduğu gibi basın özgürlüğü de mutlak bir özgürlük olmayıp sınırlandırmalara tabi tutulabilmektedir. Basın özgürlüğünü sınırlandıran bir müdahalenin dayandırılabileceği meşru amaçlar ve sınırlamanın hangi şartlar altında gerçekleşebileceği, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Türk Anayasa Mahkemesinin içtihatlarından örnekler eşliğinde çalışmamızda açıklanmıştır. Her iki mahkeme, basın özgürlüğüne yönelik müdahalelerin hukukiliğini değerlendirirken sıklıkla bu müdahalelerin yaratabileceği caydırıcı etkiye ilişkin tespitlerde de bulunmaktadır. Caydırıcı etki doktrini, bir yaptırımın yalnızca muhatabını değil, toplumun benzer durumdaki diğer bireylerini de caydırarak anayasal haklarını kullanmalarından geri durmalarına yol açabilmeleri riskini çözümlemeye yarayan bir araçtır. Çalışmamızın son bölümünde bu doktrinin teorik çerçevesi, ortaya çıkışı, basın özgürlüğü açısından önemi ve mahkeme kararlarındaki kullanımı ele alınmıştır. Ardından, caydırıcı etkiyi gündeme getiren belirli yaptırımların kategorileştirilmesi ve örnek mahkeme kararları çerçevesinde bu doktrinin basın özgürlüğündeki görünümü incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Press freedom, one of the fundamental pillars of democratic societies, encompasses the rights to access, interpret, and disseminate opinions, information, and news. The dramatic rise in the exercise of these rights facilitated by digital media has further emphasized the importance of protecting press freedom today. In ensuring and protecting these rights, the state has negative obligations requiring it to refrain from arbitrary interference and positive obligations compelling it to establish conditions necessary for the press to freely perform its duties. However, press freedom, like many other rights and freedoms, is not absolute and can be subject to limitations. The legitimate aims upon which an interference with press freedom may be justified, and the conditions under which such limitations can occur, are explained in our study with reference to examples from the case law of the European Court of Human Rights and the Turkish Constitutional Court. Both courts frequently address the potential chilling effect when assessing the legality of interference with press freedom. The chilling effect doctrine serves as a tool to analyze the risk of sanctions deterring not only the targeted individuals but also others in similar positions within society from exercising their constitutional rights. The final section of our study examines the theoretical framework, origins, significance for press freedom, and judicial application of this doctrine. Subsequently, the study categorizes specific sanctions that give rise to a chilling effect and analyzes the implication of this doctrine in the context of press freedom through exemplary court decisions.
Benzer Tezler
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında kamulaştırma kavramı ve Türkiye uygulaması
Başlık çevirisi yok
AHMET BERBEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiKentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP GÜNAY İSBİR
- Türk yüksek mahkemeleri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında özel hayatın gizliliğinin korunması
Protection of private life in view of the decrees of the Turkish supreme courts and the European Human Rights Court
MÜMİN SERDAR GÜNTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HukukPamukkale ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASİN SEZER
- % 10 ülke seçim barajı
10 % threshold
ÖZKAN ÖZYAKIŞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
HukukMarmara ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÖZDEN KABOĞLU
- Türk Anayasa Hukukunda basın özgürlüğü
Freedom of the press in the Turkish Constitutional Law
FERHAT YILDIZ
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında Türk Medeni Usul Hukuku açısından adil yargılanma hakkı
Right to a fair trial regarding Turkish Law of Civil Procedure in consideration of European Convention of Human Rights and the Desicions of European Court of Human Rights
SEZİN AKTEPE ARTIK
Doktora
Türkçe
2014
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR HAKAN PEKCANITEZ
- AİHS ışığında adil yargılanma hakkı ve Türk idari yargısı
Light the ECHR, right the fair trial and the Turkish administrative juristiction
MUSTAFA TAYIP ÇİÇEK