Kahramanmaraş depremini yaşayan yetişkinlerde travma sonrası büyüme ile ilişkili etkenlerin incelenmesi
Examining the factors related to posttraumatic growth in adults experiencing Kahramanmaraş earthquake
- Tez No: 962188
- Danışmanlar: PROF. DR. TANER ARTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, Kahramanmaraş depremini yaşayan yetişkinlerdeki travma sonrası büyüme (TSB) ile bunu etkileyen faktörler arasındaki ilişkiyi analiz etmek ve TSB deneyimini keşfetmektir. Çalışmada hem nitel hem de nicel verilerin toplandığı karma yöntem kullanılmıştır. Kahramanmaraş depremini yaşamış 386 yetişkin katılımcıya Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Envanteri, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Başa Çıkma Stilleri Envanteri ve Yaşam Memnuniyeti Ölçeği uygulanmış ve veriler SPSS aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünde ise Kahramanmaraş depremini yaşamış 16 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin tema-alt tema tasarımı MAXQDA programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel bulgular TSB, algılanan sosyal destek, yaşam memnuniyeti arasında pozitif yönde anlamlı ilişkilerin olduğunu göstermektedir. Ayrıca, baş etme stillerinin sosyal destek ile TSB arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı belirlenmiştir. Özellikle olumlu yeniden yorumlama, araçsal sosyal destek kullanımı, kabullenme ve planlama stratejileri travma sonrası büyümeyi desteklerken yadsıma sınırlı olumsuz bir etki göstermiştir. Nitel bulgular deprem sonrası travma yaşayan yetişkinlerin TSB'yi çok boyutlu bir şekilde deneyimlediğini ortaya koymuştur. TSB'nin kişisel dayanıklılık ve güçlenme, yeni olanakların fark edilmesi, tinsel/varoluşsal inançlarda değişim, hayata değer verme ve kişilerarası ilişkilerde dönüşüm olmak üzere beş farklı alanda gerçekleştiği görülmüştür. Katılımcılar, travmatik deneyimin yaşam önceliklerini ve anlam arayışını yeniden şekillendirdiğini, sosyal destek ve dayanışmanın iyileşme sürecinde belirleyici rol oynadığını, aile ve arkadaş ilişkilerinin güçlendiğini belirtmiştir. Ayrıca deprem sonrası baş etme sürecinde katılımcıların bireysel ve kolektif baş etme yöntemlerini birlikte kullandığı ve her bireyin kendi yaşam koşullarına ve gereksinimlerine göre farklı yollar deneyimlediği görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışmada sosyal destek, yaşam memnuniyeti ve baş etme becerilerinin TSB'yi şekillendirdiği, bazı baş etme stratejilerinin bu süreci desteklediği bazılarının ise engelleyici olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında hem uygulayıcılar hem de gelecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The main objective of this study is to analyse the relationship between post-traumatic growth (PTG) in adults who experienced the Kahramanmaraş earthquake and the factors that influence it, and to explore the PTG experience. A mixed-methods approach was used in the study, collecting both qualitative and quantitative data. A Personal Information Form, Post-Traumatic Growth Inventory, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Coping Styles Inventory, and Life Satisfaction Scale were administered to 386 adult participants who experienced the Kahramanmaraş earthquake, and the data were analysed using SPSS. In the qualitative part of the study, in-depth interviews were conducted with 16 participants who experienced the Kahramanmaraş earthquake through a semi-structured interview form. The qualitative data were analysed through the MAXQDA programme with a theme/subtheme design. The quantitative findings show that there are positive and significant relationships between PTG, perceived social support, and life satisfaction. Additionally, coping styles were found to play a mediating role in the relationship between social support and PTG. In particular, positive reinterpretation, use of instrumental social support, acceptance, and planning strategies supported post-traumatic growth, while denial had a limited negative effect. Qualitative findings revealed that adults who experienced trauma after the earthquake experienced PTG in a multidimensional way. PTG was observed to occur in five different areas as follows: personal resilience and empowerment, recognition of new opportunities, changes in spiritual/existential beliefs, valuing life, and transformation in interpersonal relationships. Participants noted that the traumatic experience reshaped their life priorities and search for meaning, that social support and solidarity played a decisive role in the recovery process, and that family and friend relationships were strengthened. Furthermore, it was observed that participants used both individual and collective coping methods during the post-earthquake coping process, and that each individual experienced different paths according to their own life conditions and needs. In conclusion, this study determined that social support, life satisfaction, and coping skills shape PTG, and that some coping strategies support this process while others are obstructive. Recommendations were made for both practitioners and future research in light of these findings.
Benzer Tezler
- Doğal ve yapay humin asitlerinin bitki gelişimine etkisi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AHMET ALMACA
- Türkiye'de üretilen pamuklu kumaşların teknik özellikleri
Başlık çevirisi yok
REFİK ERTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN KIRTAY
- Kartalkaya-proje alanı Kahramanmaraş Pazarcık yöresinde yüzey, düşük basınçlı ve yağmurlama sulama sistemlerinin projelenmesi
Başlık çevirisi yok
MÜNÜP TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
ZiraatÇukurova ÜniversitesiKültürteknik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIRIM KUMOVA
- Mevsimlik tarım işçi çocuklarının eğitimi
Başlık çevirisi yok
ŞEMSEDDİN KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYTAÇ AÇIKALIN