Algılanan ebeveyn tutumlarının bireyin lider tercihi ve lider ortaya çıkışı üzerindeki etkilerinde düzenleyici odak ve görev türünün rolü
The role of regulatory focus and task type in the effects of perceived parenting styles on leader preference and leader emergence
- Tez No: 962244
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKNUR ÖZALP TÜRETGEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Düzenleyici odak, Ebeveyn etkisi, Ebeveyn stili, Liderler, Liderlik modelleri, Regulatory focus, Parental influence, Parental style, Leaders, Leadership models
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bireylerin algıladıkları ebeveyn tutumlarının liderlik gelişiminin temel çıktılarından olan lider tercihlerine ve lider ortaya çıkışlarına etkilerini ve bu etkilerde düzenleyici odakların rolünü iki ayrı çalışma kapsamında incelemektedir. İlk çalışmada, bireylerin algıladığı anne ve baba duygusal sıcaklığı, aşırı koruyuculuğu ve reddediciliğinin, transformasyonel ve transaksiyonel lider tercihleri üzerindeki etkileri ile bu etkilerde yaklaşma ve kaçınma odaklarının aracı rolleri araştırılmıştır. Bu çalışma, 394 katılımcıdan elde edilen veriler kullanılarak anket yöntemiyle yürütülmüştür. İkinci çalışmada ise, aynı ebeveyn tutumlarının lider ortaya çıkışı üzerindeki etkileri ve bu etkilerde düzenleyici odakların yaklaşmacı ve kaçınmacı görevler bağlamındaki aracılık rolleri, düzenleyici uyum teorisi çerçevesinde test edilmiştir. Bu çalışma, laboratuvar ortamında 354 katılımcı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Her iki çalışmada da yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analizler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, transaksiyonel lider tercihi üzerinde, algılanan anne aşırı koruyuculuğu ve reddediciliğinin doğrudan; algılanan baba reddediciliğinin ise kaçınma odağı aracılığıyla dolaylı etkide bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, algılanan baba duygusal sıcaklığının, yaklaşma odağı üzerinden transformasyonel lider tercihini dolaylı olarak etkilediği gözlemlenmiştir. Öte yandan, algılanan ebeveyn tutumlarının lider ortaya çıkışı üzerindeki etkisinde düzenleyici odakların görev türü bağlamındaki durumsal aracılık etkisi istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Bununla birlikte yalnızca algılanan baba reddediciliğinin kaçınmacı görev türünde lider ortaya çıkışı üzerinde marjinal düzeyde anlamlı ve negatif bir etkisi gözlenmiştir. Bulgular, Yaşam Boyu Lider Gelişimi Modeli çerçevesinde tartışılarak gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to explore how individuals' perceptions of parental attitudes impact leader preference and leader emergence, both of which are essential components of leadership development. Additionally, it investigates the potential mediating role of chronic regulatory focus in these relationships. In the first study, 394 participants completed a questionnaire assessing the influence of perceived maternal and paternal emotional warmth, overprotectiveness, and rejection on transformational and transactional leader preferences. This study also examined the mediating role of promotion and prevention focus. The second study assessed the effects of these parental attitudes on leader emergence in a laboratory setting, using 354 participants. Participants were randomly assigned to either a promotion-oriented or prevention-oriented task to evaluate the mediating role of regulatory focus within the framework of regulatory fit theory. Structural equation modeling was employed to analyze the research models. Results showed that perceived maternal overprotectiveness and rejection had direct effects on transactional leader preference. Additionally, perceived paternal rejection indirectly influenced transactional leader preference through prevention focus, while perceived paternal emotional warmth indirectly influenced transformational leader preference via approach focus. Conversely, the moderating effect of task type on the relationship between perceived parental attitudes and leader emergence, mediated by regulatory focus, was not statistically significant. Nonetheless, perceived paternal rejection had a marginally significant negative effect on leader emergence within the prevention-oriented task. These findings contribute to the Lifespan Leader Development Model. The results were interpreted in the context of existing literature, the studies' limitations were acknowledged, and directions for future research were proposed.
Benzer Tezler
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Landsat uyduları aracılığı ile elde edilen görüntülerin işlenmesinde kontrast artırma tekniklerinin tanımı ve bu tekniklere ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması üzerine bir çalışma
Başlık çevirisi yok
BİLHAN TABAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Marmara bölgesinde su ile örtülü alanların orijinal ve yapay landsat-4 görüntü verileri yardımı ile incelenmesi
Die Untersuchung der mit wasser bedeckten flöchen im marmara gebiet mit hilfe der original- und ratiodaten von landsat-4 aufnahmen
DERYA MAKTAV