Geri Dön

Sosyal medyanın ekonomi politiği

The political economy of social media

PDF İndir

  1. Tez No: 962243
  2. Yazar: YASİN RAMAZAN BOZYEL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TOLGA KARA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Gazetecilik, Journalism
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖΖΕΤ Bu araştırmada, sosyal medya sektörünün dijital ekonomi politiği Meta Şirketi örneği üzerinden eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, Meta'nın iş modeli çerçevesinde dijital emek, veri metalaşması, gözetim süreçleri ve yapay zekâ temelli algoritmaların platform ekolojisindeki rolünü bütüncül bir şekilde analiz etmektir. Çalışmada, iletişim bilimlerinde politik ekonomi yaklaşımı, gözetim kapitalizmi ve kamusal alan kuramı teorik çerçeve olarak benimsenmiştir. Nitel vaka analizi yöntemiyle yürütülen araştırmada, Meta'nın 2020 sonrası finansal raporları, küresel regülasyon dokümanları, akademik literatür ve sektörel istatistikler sistematik olarak değerlendirilmiştir. Veri toplama sürecinde hem birincil (şirket raporları, resmî açıklamalar) hem de ikincil kaynaklardan (akademik makaleler, endüstri analizleri) yararlanılmıştır. Araştırmada, Meta'nın reklam tabanlı gelir modelinin küresel dijital reklam pazarında duopolistik bir yapı yarattığı, kullanıcı katılımının ise platformun ekonomik değer üretiminde merkezi bir rol oynadığı saptanmıştır. Dijital emek kavramının Meta ekosisteminde ücretlendirilmeyen ve metalaştırılan kullanıcı faaliyetleriyle somutlaştığı, yapay zekâ algoritmalarının ise hem içerik akışı hem de reklam hedefleme süreçlerinde belirleyici bir güç olduğu belirlenmiştir. Mahremiyet ve gözetim boyutunda, son yıllarda karşılaşılan büyük ölçekli veri skandalları ve regülasyonlar nedeniyle Meta'nın ciddi yaptırımlar ve kamuoyu baskısıyla karşı karşıya kaldığı tespit edilmiştir. Platformun kamusal alan üzerindeki etkilerinin ise demokratik katılımı kolaylaştırıcı fırsatlar sunduğu kadar, dezenformasyon ve kutuplaşma gibi riskleri de beraberinde getirdiği değerlendirilmiştir. Bu araştırmanın en önemli katkısı, Meta örneği üzerinden sosyal medya platformlarının ekonomi politiğinin çok katmanlı ve dinamik bir alan olarak ele alınmasını sağlamasıdır. Çalışmada, yapay zekâ uygulamaları ve veri yönetiminin ekonomik, toplumsal ve etik sonuçları, regülasyon ve kamusal sorumluluk tartışmalarıyla birlikte bütüncül biçimde incelenmiştir. Sonuçlar, iletişim ve medya çalışmaları literatürüne eleştirel bir perspektif sunarken, sektör profesyonelleri ve politika yapıcılar için de yol gösterici değerlendirmeler içermektedir.

Özet (Çeviri)

ΑΒSΤRΑCT In this study, the digital political economy of the social media sector has been examined from a critical perspective through the case of Meta Platforms Inc. The main aim of the research is to comprehensively analyze the role of Meta's business model in the context of digital labor, data commodification, surveillance processes, and artificial intelligence-based algorithms within the platform ecology. Theoretical frameworks such as the political economy approach in communication sciences, surveillance capitalism, and the public sphere theory have been adopted. The study was conducted using a qualitative case analysis method, in which Meta's post-2020 financial reports, global regulatory documents, academic literature, and sectoral statistics were systematically evaluated. Both primary sources (company reports, official statements) and secondary sources (academic articles, industry analyses) were utilized during the data collection process. It has been determined that Meta's advertising-based revenue model creates a duopolistic structure in the global digital advertising market, and that user participation plays a central role in the economic value production of the platform. The concept of digital labor has been concretized in the Meta ecosystem through user activities that are unpaid and commodified, while artificial intelligence algorithms have been identified as a decisive force in both content flow and advertising targeting processes. In terms of privacy and surveillance, it has been found that Meta has faced significant sanctions and public pressure due to large-scale data scandals and increasing regulatory actions in recent years. The platform's impact on the public sphere has been evaluated as offering opportunities to facilitate democratic participation, but also as bringing risks such as disinformation and polarization. The most significant contribution of this study is to provide a multidimensional and dynamic analysis of the political economy of social media platforms through the Meta example. The research holistically examines the economic, social, and ethical implications of artificial intelligence applications and data management, along with discussions of regulation and public responsibility. The results offer a critical perspective for the communication and media studies literature, while also providing guiding evaluations for industry professionals and policy makers.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    746533

    Neoliberal dönemde yerel medyanın dönüşümü: Kocaeli ve Bolu örneği

    Transformation of local media in the neoliberal era: Examples of Kocaeli and Bolu

    YİĞİT BATU MARADİT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    GazetecilikAnadolu Üniversitesi

    Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BANU DAĞTAŞ

  2. Tez No

    555538

    Ekonomi politik yaklaşım çerçevesinde yeni medyanın büyük veri üzerinden incelenmesi

    Analysis of new media on big data in the perspective of political economy

    ANIL DURMUŞAHMET

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Halkla İlişkilerİstanbul Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİNE YAVAŞGEL

  3. Tez No

    846349

    Sosyal medyanın gösterişçi tüketim üzerine etkisi: Instagram örneği

    The effect of social media on constoric consumption: The example of Instagram

    EMİNE ERDEMSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İletişim BilimleriKaramanoğlu Mehmetbey Üniversitesi

    Yeni Medya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ CAN

  4. Tez No

    797323

    Sivas'taki yerel radyo ve televizyonların ekonomi politik bağlamda incelenmesi

    Examination of local radio and televisions in Sivas in the context of economy political

    SERDAR TAMGAÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Radyo-TelevizyonSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ONUR TAYDAŞ

  5. Tez No

    454908

    Politics, media and democracy: The electoral news coverage in the 2010 Kyrgyzstan and 2011 Turkey elections

    Siyaset, medya ve demokrasi: 2010 Kırgızistan ve 2011 Türkiye genel seçimlerinin yazılı basında sunumu

    NADIRABEGIM ESKİÇORAPÇI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    GazetecilikYeditepe Üniversitesi

    Medya Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SUAT ANAR

Geri Dön