Hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesi ve etkileyen faktörler
Quality of sleep in hemodialysis patients and affecting factors
- Tez No: 962306
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET UĞUR YALÇIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nefroloji, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Pittsburgh, PUKİ, Hemodialysis, Pittsburgh, PUKİ
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nefroloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alisultanova, A. Hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesi ve etkileyen faktörler. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2025. Son dönem böbrek yetmezliği hem dünyada hem de ülkemizde yaygın olan hastalıklardan biridir. Her yıl milyon kişi başına 100- 300 kişide ortaya çıkmaktadır. Bu durum, genellikle böbrek yetmezliğinin son aşaması olarak kabul edilir ve eGFR<15 ml/dak altına düştüğünde hemodiyaliz, periton diyalizi ve böbrek nakli gibi renal replasman tedavilerinden biri uygulanmaktadır. Hemodiyaliz, böbreklerin işlevini geçici olarak yerine getiren bir tedavi yöntemidir. Hemodiyaliz yeterliliği, bir hemodiyaliz seansının hastanın kanındaki atık maddeleri ve fazla sıvıyı ne kadar etkili bir şekilde temizlediğini ifade eder. Bu yeterlilik, hastanın yaşam kalitesini artırmak ve böbrek yetmezliği ilişkili komplikasyonları azaltmak için kritik bir öneme sahiptir. Uyku; beynin ve tüm vücudun dinlendiği, bilinç seviyesinin azaldığı ancak belirli beyin aktivitelerinin devam ettiği doğal bir süreçtir. Özellikle son dönem böbrek yetmezliği, hastalarda yaygın olarak uyku sorunlarına yol açabilir. Bu sorunlar hem fiziksel hem de psikolojik faktörlerden kaynaklanabilir ve hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Böbreklerin toksinleri temizleyememesi sonucunda biriken üre ve diğer zararlı maddeler beyin fonksiyonlarını etkileyerek uyku bozukluklarına yol açabilir. Bu çalışmada amacımız hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesini Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile değerlendirmek ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Araştırmaya Eskişehir kamu ve özel hemodiyaliz merkezlerinde hemodiyaliz alan 206 hasta alınmıştır. Puanlamaya göre 93 (%45,1) katılımcının uyku kalitesi iyi, 113 (%54,9) katılımcının uyku kalitesi kötü olarak sonuçlanmıştır. Çalışma sonucu olarak uyku kalitesi bozukluğunun yaş ve cinsiyetle ilişkisinin olmadığı saptandı. Uyku kalitesi iyi ve kötü olan katılımcılar kıyaslandığında diyabet varlığı, sedatif ilaç kullanımı, parathormon, sedimantasyon yüksekliği ile anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesinin değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi, hem bireysel iyilik hali hem de tedavi başarısı açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Alisultanova, A. Quality of sleep in hemodialysis patients and affecting factors. Specialization Thesis of Department of Internal Medicine, Faculty of Medicine, Eskişehir Osmangazi University, Eskişehir, 2025. End-stage renal failure is one of the prevalent diseases worldwide and in our country. It occurs in 100-300 people per million annually. Generally, it is considered as the final stage of renal failure, and when eGFR falls below 15 ml/min, one of the renal replacement therapies such as hemodialysis, peritoneal dialysis, or kidney transplantation is applied. Hemodialysis is a treatment method that temporarily replaces the function of the kidneys. Hemodialysis adequacy refers to how effectively a hemodialysis session cleans waste products and excess fluid in the patient's blood. This adequacy is critically important to increase the patient's quality of life and reduce complications associated with renal failure. Sleep is a natural process where the brain and the entire body rest, the level of consciousness decreases, but certain brain activities continue. Especially in end- stage renal failure, sleep problems are common in patients. These problems may arise from both physical and psychological factors and can significantly affect the quality of life of patients. The accumulation of urea and other harmful substances due to the inability of the kidneys to cleanse toxins can affect brain functions and lead to sleep disorders. The aim of this study is to evaluate the quality of sleep in hemodialysis patients using the Pittsburgh Sleep Quality Index and to determine the influencing factors. A total of 206 patients undergoing hemodialysis in public and private hemodialysis centers in Eskişehir were included in the study. According to the scoring, 93 (45.1%) participants had good sleep quality, and 113 (54.9%) participants had poor sleep quality. As a result of the study, it was found that there was no relationship between age and gender and sleep quality disorder. When participants with good and poor sleep quality were compared, a significant relationship was found with the presence of diabetes, sedative drug use, parathyroid hormone, and high sedimentation. The evaluation and improvement of sleep quality in hemodialysis patients is of great importance both for individual well-being and for the success of the treatment.
Benzer Tezler
- Farklı evrelerde ve farklı tedavi modalitelerindeki kronik böbrek hastalarında yaşam kalitesi karşılaştırılması ve buna etki eden faktörlerin araştırılması
Evaluation of factors affecting quality of life among chronic kidney disease patients with different stages and different therapy modalities and comparison of these parameters
ONUR KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
NefrolojiKaradeniz Teknik Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RUKİYE KÜBRA KAYNAR
- Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında uyku kalitesinin karşılıklı değerlendirilmesi
Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarinda uyku kalitesinin karşilikli değerlendirilmesi
INALA BEHBUDLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NefrolojiMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TUĞCU
- Hemodiyaliz hastaları ve diyaliz dışı evre 3-5 kronik böbrek hastalığı olan hastalarda üremik pruritus ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between uremic pruritus and quality of life in haemodialysis patients and non-dialysis patients with stage 3-5 chronic kidney disease
ABDULLAH UÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEBRAİL KARACA
- Prediyaliz hastalarında uyku bozukluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of sleep disorder in predialysis patients
ZEYNEP SELCEN DARTICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
UZMAN ARİFE ÇİMEN ATALAR
- Trakya Üniversitesi diyaliz ünitesinde takip edilen diyaliz hastalarında uyku kalitesinin araştırılması
Evaluation of sleep quality in patients undergoing dialysis at Trakya University dialysis unit
ÖZLEM TOP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR ÖZTORA