Diyabetli bireylerde sakız çiğnemenin ağız kuruluğu üzerine etkisi
The effect of chewing gum on dry mouth in individuals with diabetes mellitus
- Tez No: 962307
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI TOK ÖZEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, diyabetli bireylerde sakız çiğnemenin ağız kuruluğu üzerine etkisini belirlemek amacıyla ön test-son test düzeninde yarı deneysel tasarımda yürütüldü. Örneklem büyüklüğü ve gruplardaki birey sayısı güç analizi yapılarak hesaplandı. Müdahale grubu 40 ve kontrol grubu 40 katılımcı olmak üzere toplamda 80 diyabetli birey araştırmanın katılımcı grubunu oluşturdu. Katılımcılar kapalı zarf yöntemi ile gruplara atandı. Veriler; 12 Şubat 2024-28 Haziran 2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğinde toplandı. Çalışmada her iki grubun ilk değerlendirmesi yüz yüze görüşme yöntemi ile yapıldı. Çalışma verileri; 'Birey tanılama formu' ve 'Kserostomi Ölçeği' ile toplandı. İlk değerlendirmeden sonra müdahale grubundaki katılımcılara 7 gün boyunca 3 ana öğün öncesinde 15 dk sakız çiğnetildi. Kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmadı. İlk değerlendirmeden 7 gün sonra her iki grubun son değerlendirmesi telefonla görüşme yöntemi ile yapıldı. Verilerin değerlendirmesinde Statistical Package for the Social Science (SPSS) 22.0 kullanıldı. Çalışmadan elde edilen verilere göre örneklem kapsamına alınan diyabetli bireylerin ön testte Kserostomi Ölçeğinden aldıkları puan ortalaması müdahale grubunda 31,70±3,89, kontrol grubunda 33,50±3,89 bulundu. Son testte ise katılımcıların puan ortalaması müdahale grubunda 27,90±3,65, kontrol grubunda ise 31,82±3,80 olarak belirlendi. Başlangıç değerlendirmesinde her iki grubun orta düzeyde ağız kuruluğu yaşadığı, kontrol grubunda yer alan bireylerin kserostomi puanlarının müdahale grubuna göre daha yüksek olduğu, gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0.05) belirlendi. Son değerlendirmede ise her iki grubun kserostomi puanında anlamlı düşüş olduğu, ancak müdahale grubundaki bireylerin ön test ve son testten aldıkları puan farkının (3.80±1,62) kontrol grubundakilere kıyasla (1,68±1,32) daha fazla olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç olarak müdahale grubununda kserostomi görülme oranının daha fazla iyileştiği ve sakız çiğnemenin ağzı kuruluğunu azaltmada maliyet etkin bir yöntem olduğu bulundu. Çalışmanın bulgularına göre diyabetli bireylerin ağız kuruluğu hissetme durumunun kontroller sırasında düzenli olarak değerlendirilmesi, ağız kuruluğu tanımlayan bireylere maliyet etkin bir yöntem olarak kontredike bir durum yoksa diğer bakım uygulamaları ile birlikte sakız çiğnetilebileceği önerildi.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as a quasi-experimental design with a pretest-posttest design to determine the effects of chewing gum on dry mouth in individuals with diabetes. The sample size and the number of individuals in the groups were calculated using power analysis. A total of 80 individuals with diabetes constituted the participant group, with 40 participants in the intervention group and 40 in the control group. Participants were assigned to the groups using the sealed envelope method. Data were collected between February 12, 2024, and June 28, 2024, at the Endocrinology and Metabolic Diseases Outpatient Clinic of Ankara Bilkent City Hospital. Initial evaluation of both groups was conducted via face-to-face interviews. Study data were collected using the 'Individual Diagnosis Form' and the 'Xerostomia Scale'. After the initial assessment, participants in the intervention group were asked to chew gum for 15 minutes before 3 main meals for 7 days. The control group did not receive any treatment. The final evaluation of both groups was conducted via telephone interviews 7 days after the initial assessment. Statistical Package for the Social Science (SPSS) 22.0 was used in the data analysis. According to the data obtained from the study, the mean score of the diabetic individuals included in the sample on the Xerostomia Scale in the pre-test was 31.70±3.89 in the intervention group and 33.50±3.89 in the control group. In the post-test, the mean score of the participants was 27.90±3.65 in the intervention group and 31.82±3.80 in the control group. In the initial assessment, it was determined that both groups experienced moderate dry mouth, and the xerostomia scores of the individuals in the control group were higher than those in the intervention group, and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05). In the post-assessment, it was determined that there was a significant decrease in the xerostomia scores of both groups, but the difference in scores between the pre-test and post-test in the intervention group (3.80±1.62) was greater than that of the control group (1.68±1.32) (p<0.05). As a result, the incidence of xerostomia was found to be significantly improved in the intervention group, and gum chewing was a cost-effective method for reducing dry mouth. The study findings suggest that individuals with diabetes should regularly assess their dry mouth during checkups. Unless there are contraindications, chewing gum can be a cost-effective method for individuals experiencing dry mouth, along with other care measures.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli bireylerde diyabet koçluğunun diyabet öz yönetimi, glikozile hemoglobin ve diyabet distress düzeyine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of diabetes coaching on diabetes self-management, glucosylated hemogloin and diabetes distress level in individuals with type 2 diabetes: A randomized controlled study
SİNEM KURTOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAADET CAN ÇİÇEK
- Diyabetli hastalarda lipodistrofi görülme sıklığı ve bunu etkileyen etmenlerin incelenmesi
The frequency of lipodistrophy in diabetic individuals and the analysis of the effecting factors
BAHAR VARDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SEVGİ KIZILCI
- Salutogenez model ve duygusal özgürlük teknikleri kullanılarak Tip 2 diyabetli bireylere verilecek bakımın bütünlük duygusu ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of care provided to individuals with Type 2 diabetes on the sense of wholeness and quality of life using the salutogenesis model and emotional freedom techniques
ÖMER ÖDEK
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN ZİNCİR
- Diyabetik nefropatisi olan hastalarda interlökin-33 (IL-33) düzeyi ve ilişkili faktörler
Serum interleukin-33 (IL-33) level and associated factors in patients with diabetic nephropathy
MERVE KARACA KORKMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSelçuk Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN COŞKUN YAVUZ
- Self-management assessment for diabetic foot patients in Wasit city, Iraq
Irak, Wasit şehrindeki diyabetik ayak hastalar için öz yönetim değerlendirmesi
HUSSIEN KHAMAT ZGHAIR AL OGAILI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA ASLAN