6 Şubat 2023 depremleri sonrası arazi kullanımı-arazi örtüsü değişiminin yapay sinir ağları ile tespiti ve gelecek projeksiyonu: 6 Şubat 2023 depremi Kahramanmaraş-Elbistan örneği
Detection of post-earthquake land use and land cover change using artificial neural networks and future projections: A case study of Kahramanmaraş-Elbistan following the February 6,2023 earthquakes
- Tez No: 963267
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH SÜNBÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Arazi kullanımı, Arazi örtüsü, Coğrafi bilgi sistemleri, Deprem, Hücresel yapay sinir ağları, Markov değişim modeli, Uzaktan algılama, Land use, Grand cover, Geographical information systems, Earthquake, Cellular artificial neural networks, Markov exchange model, Remote sensing
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin (Mw 7.8 ve Mw 7.5) ardından Elbistan ilçesinde gerçekleşen arazi kullanım ve arazi örtüsü (AKAO) değişimlerini analiz etmektedir. LANDSAT uydu görüntüleri kullanılarak geliştirilen MLP (Multi-Layer Perceptron) yapay sinir ağı ve Markov Zinciri entegrasyonuna dayalı modelleme süreci ile“deprem olmasaydı”ve“deprem sonrası gerçek durum”olmak üzere iki farklı senaryo oluşturulmuştur. 1985–2024 dönemi analizlerinde, yapay yüzeylerin %0,4'ten %2,6'ya çıktığı; tarım alanlarının %23,3'ten %21,3'e gerilediği; açık alanların ise %1,9'dan %9,1'e yükseldiği belirlenmiştir. 2075 projeksiyonuna göre, deprem gerçekleşmemiş olsaydı yapay yüzeyler %4,1'e ulaşacaktı; ancak deprem sonrası senaryoda bu oran %8,2'ye çıkmaktadır. Bu artış, afet sonrası yeniden yapılaşma ve TOKİ projelerinin etkisini yansıtmaktadır. Cramer's V analizine göre kent merkezine uzaklık (0.300) ve sanayiye yakınlık (0.291), arazi değişimlerini en çok etkileyen iki parametre olarak öne çıkmıştır. Ayrıca, tarımdan yerleşime geçiş potansiyeli 2022'de 0,62 iken 2024'te 0,68'e; kısıtlı bitki örtüsünden tarıma geçiş potansiyeli ise 0,32'den 0,85'e yükselmiştir. Bu bulgular, afet sonrası mekânsal dinamiklerin belirlenmesinde ve sürdürülebilir arazi yönetimi stratejilerinin geliştirilmesinde önemli bilimsel katkılar sunmaktadır. Aynı zamanda, afetlerin yalnızca fiziksel değil mekânsal planlama politikaları üzerindeki uzun vadeli etkilerini de ortaya koymakta ve afet sonrası gelişim senaryolarının kentleşme süreçlerine entegrasyonunun gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the post-earthquake land use and land cover (LULC) changes in Elbistan, Türkiye, following the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes (Mw 7.8 and Mw 7.5). Using LANDSAT satellite imagery, two scenarios were modeled via an integrated MLP (Multi-Layer Perceptron) neural network and Markov Chain framework: a counterfactual“no earthquake”scenario and the“actual post-earthquake”scenario. Between 1985 and 2024, artificial surfaces expanded from 0.4% to 2.6%, agricultural areas declined from 23.3% to 21.3%, while open lands increased from 1.9% to 9.1%. In projections for 2075, artificial surfaces are expected to reach 4.1% under the no-earthquake scenario, but 8.2% in the actual post-disaster trajectory—highlighting the influence of reconstruction and TOKİ housing projects. Cramer's V analysis identified distance to city center (0.300) and proximity to industrial zones (0.291) as the most influential drivers of change. Transition potential from farmland to urban increased from 0.62 (2022) to 0.68 (2024), while conversion from sparse vegetation to farmland rose sharply from 0.32 to 0.85. These findings provide scientific insight for understanding post-disaster spatial dynamics and developing sustainable land management strategies. Furthermore, the study reveals the long-term spatial planning implications of disasters, underlining the necessity of integrating disaster-driven development scenarios into urbanization policies.
Benzer Tezler
- Yeşilyurt ilçesinde afet sonrası (6 şubat 2023 depremleri) iyileştirme sürecinin coğrafi analizi
Geographical analysis of the recovery process after the disaster (6 february 2023 earthquakes) in Yeşilyurt district
SENA NUR BERKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
CoğrafyaFırat ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FETHİ AHMET CANPOLAT
- 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi ile 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin boylamsal analiz yöntemi ile karşılaştırılması
Comparison of 17 August 1999 Marmara Earthquake and 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquake through longitudinal analysis method
MİNE FIRAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA KUNDAK
- Afet sonrası kentsel dirençliliğin coğrafi analizi: Battalgazi ilçesi (Malatya) örneği
Geographical analysis of post disaster urban resilience: A case study of Battalgazi district (Malatya), Türkiye
SARA SENGİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
CoğrafyaFırat ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FETHİ AHMET CANPOLAT
- Malatya Doğanşehir ilçesinin 6 Şubat Kahramanmaraş (Pazarcık, Elbistan) depremleri sonrası coğrafi analizi
Geographical analysis of Malatya Doğanşehir district after the 6 February Kahramanmaraş (Pazarcık, Elbistan) earthquakes
SONGÜL TOPTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
CoğrafyaFırat ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TANER ŞENGÜN
- Deprem sonrası yeniden yapılanmada CBS destekli yerleşim alanı belirleme: Adıyaman ili'nde ahs tabanlı uygunluk analizi
Gis-supported settlement area determination in post-earthquake reconstruction: an ahp-based suitability analysis in adiyaman province
CANSEL ÖZGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve FotogrametriErciyes ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TALHA TAŞKANAT