Milli Güvenlik Kurulu'nın neoklasik realist teori bağlamında Türk dış politikasına etkisi: Libya ve Suriye örneği (2018-2024)
The impact of the National Security Council on Turkish foreign policy in the context of neoclassical realist theory: The cases of Libya and Syria (2018–2024)
- Tez No: 963317
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET OSMAN ÇATI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Millî Güvenlik Kurulu, Neoklasik Realist Teori, Dış Politika Analizi, Türkiye, Suriye, Libya, Doğu Akdeniz, National Security Council, Neoclassical Realist Theory, Foreign Policy Analysis, Turkey, Syria, Libya, Eastern Mediterranean
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Milli Güvenlik Kurulu kararlarının Türkiye'nin Suriye, Libya ve Doğu Akdeniz'e yönelik dış politikasına etkisini Neoklasik Realist Teori bağlamında analiz eden bu çalışmaya göre Uluslararası sistemin yapısal baskıları ile Türkiye'nin iç politika dinamikleri arasındaki etkileşim, dış politika tercihlerini şekillendiren temel belirleyicilerdir. Bu kapsamda, dış politika karar alma süreçlerinde yalnızca uluslararası sistemdeki güç dağılımı değil; Neoklasik Realizmin öne çıkardığı“ara değişkenler”olan lider algısı, stratejik kültür, devlet-toplum ilişkileri ve iç kurumsal yapılar da belirleyici rol oynamaktadır. Neoklasik Realizm, klasik realizmin devlet merkezli analizlerini yapısal realizmin sistem düzeyindeki açıklamalarıyla birleştirerek çok düzeyli bir analiz imkânı sunmaktadır. Tezde, dış politika davranışları bağımlı değişken olarak ele alınmakta; bu davranışların hem sistemik baskılardan hem de içsel ara değişkenlerden nasıl etkilendiği incelenmektedir. Suriye iç savaşı, Libya politikası ve Doğu Akdeniz'deki enerji rekabeti örnek olayları üzerinden yapılan çözümleme, Türkiye'nin dış politikasının yalnızca uluslararası sistemdeki güç dengelerine göre değil, aynı zamanda içsel faktörlere bağlı olarak da şekillendiğini göstermektedir. Bu çerçevede, Millî Güvenlik Kurulu'nun kurumsal rolü, karar alma sürecinde hem askerî hem de siyasî iradeyi temsil eden bir yapı olarak değerlendirilmiş; güvenlik merkezli dış politika yapımındaki işlevsel konumu vurgulanmıştır.Neoklasik Realizm, MGK gibi karar alıcıların algılarını yansıtan kurumların dış politikaya etkisini çözümlemek için elverişli bir teorik çerçeve sunmaktadır. MGK yalnızca hukuki bir yapı olarak değil, aynı zamanda bir karar alma, yönlendirme ve koordinasyon organıdır.MGK'nın hem kurumsal bir yapı hem de siyasî bir aktör olarak Türkiye'nin güvenlik mimarisinde merkezi bir işlev üstlenmekte; dış politika üretiminde doğrudan belirleyici olmasa da, karar süreçlerini yönlendiren ve meşrulaştıran etkili bir danışma ve koordinasyon organdır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the impact of the National Security Council (NSC) decisions on Turkey's foreign policy towards Syria, Libya, and the Eastern Mediterranean within the framework of Neoclassical Realist Theory. It argues that the interaction between the structural pressures of the international system and the domestic political dynamics of Turkey constitutes the principal determinants shaping foreign policy preferences. In this context, foreign policy decision-making is influenced not only by the distribution of power in the international system but also by the“intervening variables”emphasized by Neoclassical Realism—such as leader perceptions, strategic culture, state-society relations, and domestic institutional structures.Neoclassical Realism provides a multi-level analytical framework by combining the state-centric analyses of Classical Realism with the systemic explanations of Structural Realism. In this thesis, foreign policy behavior is treated as the dependent variable, and its formation is examined through the influences of both systemic pressures and internal intervening variables.The case analyses of the Syrian civil war, Turkey's policy in Libya, and the energy competition in the Eastern Mediterranean demonstrate that Turkish foreign policy is shaped not solely by the balance of power in the international system but also by internal factors. Within this framework, the institutional role of the NSC is evaluated as a body representing both military and political will in the decision-making process, with its functional position in the formulation of security-centered foreign policy being emphasized.Neoclassical Realism offers a suitable theoretical framework for analyzing the impact of institutions such as the NSC, which reflect the perceptions of decision-makers, on foreign policy. The NSC is not merely a legal entity but also a body for decision-making, guidance, and coordination. As both an institutional structure and a political actor, the NSC plays a central role in Turkey's security architecture. While it may not be a direct determinant in the making of foreign policy, it functions as an effective advisory and coordinating organ that guides and legitimizes the decision-making process.
Benzer Tezler
- Milli Güvenlik Kurulu basın açıklamaları çerçevesinde 2002-2022 yılları arasındaki AK Parti hükümetleri döneminde Türkiye'nin güvenlik algılaması
Turkey's security perceptions during the AK Party governments (2002–2022) within the framework of National Security Council press releases
MEHMET SEBGATTULAH GÜLRENK
Doktora
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN MEHMETCİK
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL
- Tekstil boyamacılığında atık flottede boyama imkanları üzerine araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET YAKARTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KERİM DURAN
- Cenubigarbi Kafkas Hükümet-i Muvakkata-i Milliyesi
Başlık çevirisi yok
AHMET ENDER GÖKDEMİR
Doktora
Türkçe
1987
Türk İnkılap TarihiGazi ÜniversitesiTarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REŞAT GENÇ