Milli Güvenlik Kurulu basın açıklamaları çerçevesinde 2002-2022 yılları arasındaki AK Parti hükümetleri döneminde Türkiye'nin güvenlik algılaması
Turkey's security perceptions during the AK Party governments (2002–2022) within the framework of National Security Council press releases
- Tez No: 994916
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN MEHMETCİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Adalet ve Kalkınma Partisi, Doğu Akdeniz, Irak, Milli Güvenlik Kurulu, Realizm, Suriye, Terörizm, Türk dış politikası, Ulusal güvenlik, İçerik analizi, Adalet ve Kalkınma Party, East Mediterranean, Iraq, National Security Council, Realism, Syria, Terrorism, Turkish foreign policy, National security, Content analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2002–2022 yılları arasında Milli Güvenlik Kurulu (MGK) basın açıklamaları üzerinden Türkiye'nin güvenlik algılamasını incelemiştir. Araştırmanın temel sorusu, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) hükümetleri döneminde karar alıcıların güvenlik algılarının MGK söylemine nasıl yansıdığıdır. Bu amaçla MGK açıklamaları içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş, neoklasik realizm çerçevesinde sistemik baskılar ile içsel ara değişkenlerin etkileşimi analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, 2002–2022 döneminde Türkiye'nin güvenlik söyleminde en belirgin temanın bölgesel güvenlik tehditleri olduğunu göstermiştir. Bunun dışında MGK söyleminde uluslararası güvenlik ve diplomasi, algı–itibar ve kimlik güvenliği, stratejik ve yapısal güvenlik unsurları, siber güvenlik ve mülteci meselesi gibi başlıkların da öne çıktığını ortaya koymuştur. Özellikle Irak ve Suriye'den kaynaklanan tehditler, terör örgütlerinin artan etkisi ve sınır güvenliği sorunları sürekli olarak vurgulanmıştır. Buna ek olarak, Doğu Akdeniz, Ege ve Kıbrıs sorunu bağlamında Yunanistan ile ilişkiler, Türkiye'nin güvenlik söyleminin tekrar eden odak noktaları olmuştur. Bunların ötesinde, analiz ayrıca uluslararası güvenlik ve diplomasi, algı, itibar ve kimlik güvenliği, stratejik ve yapısal güvenlik unsurları, siber güvenlik ve mülteci sorunu gibi konuların da MGK açıklamalarında önemli ölçüde yer aldığını göstermektedir. Genel olarak, çalışma, neoklasik realizmin varsayımlarıyla tutarlı olarak, sistemik baskıların Türkiye'nin güvenlik algılarının birincil belirleyicilerini oluşturduğu; ancak bunların, MGK söylemine yansımadan önce karar vericilerin tercihleri, kurumsal refleksler ve stratejik kültür de dahil olmak üzere araya giren iç değişkenler aracılığıyla filtrelendiği sonucuna varmaktadır. Buna göre, araştırma, neoklasik realizmin Türkiye'nin güvenlik söylemini analiz etmek için teorik ve metodolojik olarak etkili bir çerçeve sağladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines Türkiye's security perceptions through National Security Council (MGK) press releases between 2002 and 2022. The central research question is how the security perceptions of decision-makers during the AKP governments were reflected in MGK discourse. To address this, the study employs content analysis and evaluates the interaction of systemic pressures and domestic intervening variables within the framework of neoclassical realism. The findings indicate that the most prominent theme in Türkiye's security agenda during this period was regional security threats. In particular, threats originating from Iraq and Syria, the growing influence of terrorist organizations, and border security challenges were consistently emphasized. In addition, relations with Greece within the context of the Eastern Mediterranean, the Aegean, and the Cyprus issue were recurrent focal points of Türkiye's security discourse. Beyond these, the analysis also shows that issues such as international security and diplomacy, perception, reputation and identity security, strategic and structural security elements, cybersecurity, and the refugee question featured significantly in MGK statements. Overall, the study concludes that, consistent with the assumptions of neoclassical realism, systemic pressures constitute the primary determinants of Türkiye's security perceptions; however, these are filtered through intervening domestic variables—including decision-makers' preferences, institutional reflexes, and strategic culture—before being reflected in MGK discourse. Accordingly, the research demonstrates that neoclassical realism provides a theoretically and methodologically effective framework for analyzing Türkiye's security discourse.
Benzer Tezler
- Suriye iç savaşının Türkiye'nin savunma sanayii politikalarına etkisi
The effect of the Syrian crisis on Turkey's defense industry policies
NURAY ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerJandarma ve Sahil Güvenlik AkademisiUluslararası Güvenlik ve Terörizm Ana Bilim Dalı
DR. BEGÜM ÇARDAK
- Uluslararası hukuk ve Azerbaycan'ın Karabağ için kuvvet kullanımı
International law and Azerbaijan's use of force over Karabakh
BAHRUZ MAMEDOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukMilli Savunma ÜniversitesiHarp ve Silahlı Çatışma Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKKI HAKAN ERKİNER
- 1982 Anayasası'nın hazırlanmasındaki tarihsel süreç
The historical process in the preparation of the 1982 Constitution
LEVENT ASLAN
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- Millî Güvenlik Kurulu basın açıklamalarında değinilen devletler ile savunma sanayii ticareti ilişkileri
Defense industry trade relations with states mentioned in the press release of the National Security Council
SENA ALPASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerJandarma ve Sahil Güvenlik AkademisiUluslararası Güvenlik ve Terörizm Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN EREN