Geri Dön

Müzeler için sergileme tasarımında tipografi okunurluğu

Typographic readability in museum exhibition design

  1. Tez No: 963544
  2. Yazar: TUĞRUL MUSTAFA GÜNAYDIN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZİYACAN BAYAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Matbaacılık, Typography
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Grafik Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Tarih boyunca sergileme eylemi, bireyin ve toplumun temel dürtülerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir. Sahip olunan nesneleri göstermek, sunmak ve ortaya koymak, hem psikolojik hem de sosyolojik açıdan çok katmanlı anlamlar barındırmaktadır. Sunulan içeriği, ona layık ve uygun biçimde sunma arzusu, sergileme tasarımı kavramının ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Günümüzde sergileme, yalnızca bir eserin fiziksel olarak görünür kılınması değil; aynı zamanda eserin anlatımını güçlendirecek yardımcı ögelerin doğru biçimde kullanıldığı bir tasarım süreci olarak değerlendirilmektedir. Sergileme eylemi, erken dönemlerinde yalnızca eserin bulunduğu mekânın mimari ögelerinin düzenlenmesiyle sınırlıyken; ilerleyen süreçlerde farklı tasarım disiplinlerinden faydalanmaya başlamıştır. Özellikle Dünya Fuarları'nda bir vitrin işlevi kazanan sergileme tasarımı, grafik tasarımın bu alana güçlü biçimde entegre olduğu ilk örneklerden biri olarak kabul edilmektedir. Bilgilendirme amacıyla kullanılan tipografi, 1940'lı yıllardan itibaren grafik tasarımın temel ögelerinden biri hâline geldikçe, sergileme tasarımında da önemli bir anlatı aracı olarak yerini almıştır. Tezin ikinci bölümünde tipografi okunurluğu ve bu parametrelerin sergilemeye etkisi değerlendirilmiştir. Sergi isimleri gibi logolaşan metinler duygusal ve anlatısal bir etki taşırken; bilgi aktarımı amacıyla hazırlanan metinlerde, farklı yaş ve kültürel gruplardan ziyaretçilerin erişimini kolaylaştırmak amacıyla, oldukça teknik düzeyde kararlar ve parametreler uygulanmaktadır. Bu parametreler, nörolojik araştırmalar ve deneysel gözlemler sonucu belirlenmiş olup, mutlak olmasa da alan uzmanlarınca konsensüs sayılmaktadır. Bu kapsamda, harf formlarının yapısı, oranları ve detaylarının yanı sıra; metin bloklarının bütüncül bir leke dengesi oluşturacak biçimde düzenlenmesi gerekmektedir. Tezin son bölümünde, sergileme tasarımı süreci ve okunurluk/okuturluk bağlamında tipografik kullanım parametrelerinin uygulandığı Yaşar Müzesi Arkeolojik Eser Katı Sergileme Tasarımı projesi ele alınmakta ve değerlendirmeye sunulmaktadır.

Özet (Çeviri)

Throughout history, the act of exhibiting has persisted as one of the fundamental impulses of both individuals and societies. Displaying, presenting, and showcasing possessions carry multilayered psychological and sociological meanings. The desire to present content in a manner that is worthy and appropriate has laid the groundwork for the emergence of the concept of exhibition design. Today, exhibiting is not merely about making an object physically visible; it is also regarded as a design process in which auxiliary elements are utilized effectively to enhance the narrative of the object. In its early stages, the act of exhibiting was limited to the arrangement of architectural elements within the exhibition space. However, over time, it began to draw from various design disciplines. Notably, during the World's Fairs, exhibition design assumed a showcase function and became one of the first examples of strong integration between graphic design and exhibition environments. As typography used for informational purposes became a core element of graphic design starting in the 1940s, it also emerged as a key narrative tool in exhibition design. The second chapter of this thesis evaluates typographic legibility and the impact of related parameters on exhibition practices. While exhibition titles that function like logos carry emotional and narrative weight, texts prepared for the purpose of conveying information require highly technical decisions and parameters to ensure accessibility for visitors of varying age and cultural backgrounds. These parameters, although not absolute, are informed by neurological research and experimental observations and are largely regarded as a consensus among experts. In this context, not only the structure, proportions, and details of letterforms but also the holistic balance of text blocks as visual masses must be considered. In the final chapter of the thesis, the exhibition design project for the Archaeological Artefacts Floor of the Yaşar Museum is examined and evaluated with a focus on the application of typographic parameters in relation to legibility and readability within the exhibition design process.

Benzer Tezler

  1. Müze sergileme tasarımında bir bütüncül yöntem olarak hizmet tasarımı PTT Pul Müzesi ve Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi örneği

    The holistic method of service design in museum exhibition the cases of PTT Stamp Museum And Erimtan Archeological Museum

    BURCU MELİKE SUBAŞI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Güzel SanatlarTobb Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

    Tasarım Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM YALÇIN

  2. İstanbul'da müze olarak tasarlanan yapıların mimari kimlik bağlamında irdelenmesi

    Examination of structures designed as museums in Istanbul in the context of architectural identity

    ÖZLEM YARIMAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    MimarlıkYıldız Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YASEMEN ÖZER

  3. Atmosfer etkisinde kalan metallerin korozyonu

    Corrosion of metals under the influence of the atmosphere

    ÜMİT ÖZDİLER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Kimya MühendisliğiGazi Üniversitesi

    Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAYRİ YALÇIN

  4. Manisa Arkeoloji Müzesi'ndeki erken fikellura türü buluntu grubu özellikleri

    Başlık çevirisi yok

    HANDE KÖKTEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    ArkeolojiEge Üniversitesi

    Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜVEN BAKIR

  5. Hayvanat bahçesi fiziksel planlamalarında gözönünde bulundurulması gerekli genel prensipler

    Başlık çevirisi yok

    ŞENAY BERKYEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Peyzaj MimarlığıÇukurova Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN