Dindarlık ve ahlak problemi: Üniversite öğrencileri üzerine nitel bir araştırma
The problem of religiosity and morality: A qualitative study among university students
- Tez No: 964034
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHLÜL TOKUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Psikoloji, Religion, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Din psikolojisi, Psychology of religion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dindarlık, kişinin din ile kurduğu ilişkiye bağlı olarak gelişen bireysel tutumlarını ifade etmektedir. Çok boyutlu bir kavram olmakla birlikte, pratikte bu boyutlardan bazılarının çeşitli sebeplerle öne çıkarıldığı, bazılarının ise geri planda kaldığı gözlemlenmektedir. Bu araştırma, günümüz toplumunda dindarlığın çoğunlukla emir, yasak ve ibadet eksenli bir model çerçevesinde yaşandığı yönündeki gözlemden hareketle bireylerin dindarlık ve ahlak algılarına odaklanmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Esenboğa Külliyesinde lisans öğrenimi gören, 17'si kız ve 17'si erkek olmak üzere toplam 34 öğrenci ile sınırlandırılmıştır. Üniversite öğrencilerinin dindarlık ve ahlak algılarını incelemeyi amaçlayan bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler, gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler tematik analiz ve betimsel analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda birçok katılımcının ideal dindarlığı tarif ederken dinin emirlerine uyma davranışında görüş birliği sağladığı, ancak çoğunluğun farklı unsurları vurguladığı görülmüştür. Katılımcılar kendi dindarlıklarını değerlendirirken genel itibariyle kararsız bir tutum sergilemişlerdir. Doğruluk/dürüstlük merkezli bir ahlak algısına sahip olan katılımcıların birçoğunun ahlaki değerlere yeterince vakıf olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, tüm katılımcılar kendilerini ahlaklı bireyler olarak değerlendirmiştir. Katılımcıların genel itibariyle dindarlık ile ahlakı birbirinden ayrı kavramlar olarak yorumladığı görülmüştür. Ayrıca dini/ahlaki değerler sıralamasında ahlakın öncelendiği ve sosyal bir ilişkide kişinin dindarlığından ziyade ahlakının önemsendiği ortaya konmuştur. Son olarak toplumun dindarlık ve ahlaki durumu katılımcılar tarafından oldukça olumsuz bir çerçevede eleştirilmiş ve bu duruma yol açmış olabilecek çeşitli faktörler dile getirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Religiosity refers to individual attitudes shaped by a person's relationship with religion. It is a multi-dimensional concept; however, in practice, certain dimensions are emphasized while others are neglected for various reasons. This study focuses on individuals' perceptions of religiosity and morality, based on the observation that religiosity in contemporary society is predominantly shaped by a model centered on commandments, prohibitions, and worship. Accordingly, the research was conducted with a purposive sample of 34 undergraduate students (17 female and 17 male) studying at Ankara Yıldırım Beyazıt University, Esenboğa Campus. A qualitative research design was adopted to explore how university students conceptualize religiosity and morality. Data were collected through observation and semi-structured interviews, and analyzed using thematic analysis and descriptive analysis techniques. The findings indicate that many participants agreed on the importance of obedience to religious commandments when describing ideal religiosity, although the majority emphasized different elements. Participants generally displayed an indecisive attitude when evaluating their own religiosity. While most participants held a morality perception centered on truthfulness and honesty, many were found to lack sufficient familiarity with moral values. Nevertheless, all participants described themselves as moral individuals. Participants generally regarded religiosity and morality as separate concepts. Additionally, morality was prioritized over religiosity in the ranking of religious and moral values, and in social relationships, morality was preferred over religiosity. Finally, the current state of religiosity and morality in society was viewed critically by the participants, and various possible factors believed to contribute to this situation were expressed.
Benzer Tezler
- İslami ilimler fakültesinde alınan din eğitiminin öğrencilerin dindarlıklarına etkisine ilişkin algıları (Ağrı örneği)
Students' percepti̇ons of the impact of reli̇gi̇ous educati̇on recei̇ved i̇n the faculty of Islami̇c sci̇ences on thei̇r reli̇gi̇osi̇ty: The case of Ağri
SONGÜL ODUNKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SosyolojiAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiDin ve Felsefe Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYATİ TETİK
- Emevi Halifesi Ömer b. Abdülaziz ve Devri (717-720)
Başlık çevirisi yok
MEVLÜT KOYUNCU
Doktora
Türkçe
1987
Tarihİstanbul ÜniversitesiOrtaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKKI DURSUN YILDIZ
- Doğu-batı ilişkileri ve nükleer güç
Başlık çevirisi yok
KADRİ KEMAL GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
1987
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORAL SANDER
- Recep Peker'in siyasal sosyal ve ekonomik görüşleri
Başlık çevirisi yok
LÜTFİYE İLDAN
Doktora
Türkçe
1989
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT DAVER
- Mehmed Akif'te dini hayatın psikolojisi
The Pscyhology of religous life in Mehmed Akif
A.VAHİT İMAMOĞLU