Uyku bozukluğu olan hastalara uygulanan bilinçli farkındalık stres azaltma programının uyku durumu stres ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Polisomnografik araştırma
The effect of mindfulness-based stress reduction program applied to patients with sleep disorders on sleep, stress, and qualġty of life: A polysomnographic study
- Tez No: 964244
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURAY ŞİMŞEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, Polisomnografi, Stres, Uyku bozuklukları, Yaşam kalitesi, Mindfulness, Polysomnography, Stress, Sleep disorders, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Bilinçli Farkındalık Temelli Stres Azaltma Programı'nın (BFSAP), uyku bozukluğu tanısı almış bireyler üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel desenle yürütülmüştür. Çalışma, 2023–2024 yılları arasında Muş Devlet Hastanesi Uyku Servisi'nde polisomnografi (PSG) çekimi sonrası uyku bozukluğu tanısı alan 21 müdahale ve 21 kontrol grubu olmak üzere toplam 42 bireyle gerçekleştirilmiştir. Veriler;“Kişisel Bilgi Formu”,“Bilinçli Farkındalık Ölçeği”,“Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi”,“Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği”,“Algılanan Stres Ölçeği”ve PSG değerlendirmeleri ile toplanmıştır. Müdahale grubuna, haftada bir gün 50–60 dakika süreyle, yedi hafta boyunca çevrim içi bireysel BFSAP temelli danışmanlık verilmiştir. Ölçümler ise ön test, son test ve izlem testi olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırma için gerekli kurum ve etik kurul onayları alınmıştır. Bulgular SPSS 22 programı ile analiz edilmiş; BFSAP'ın, öznel uyku kalitesi, algılanan stres ve yaşam kalitesinde son test ve izlem testinde ön teste göre anlamlı düzeyde iyileşmeler sağladığı belirlenmiştir (p<0.001). Ayrıca, bilimsel geçerliliği yüksek referans yöntemlerden biri olan PSG ölçümleri sonucunda; uyku süresi artmış, uykuya dalma ve uyanıklık süreleri azalmış, dolayısıyla objektif uyku kalitesinde anlamlı gelişmeler gözlenmiştir. Müdahale grubunda bilinçli farkındalık artarken, gündüz işlev bozukluğunda beklenmeyen anlamlı bir artış gözlendi ve bu durum tartışmada ele alınmıştır. Genel olarak müdahale grubunun sonuçları, kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha olumlu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, BFSAP; uyku bozukluğu tanılı bireylerde hem subjektif hem de objektif ölçümlerle çok boyutlu ve anlamlı iyileşmeler sağlayan etkili ve bütüncül bir müdahaledir. Programın sağlık profesyonelleri ve hemşireler tarafından klinik uygulamalara entegre edilmesi, ayrıca dijital platformlar aracılığıyla yaygınlaştırılarak daha geniş kitlelere ulaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This randomized controlled experimental study evaluated the effects of the Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) program on individuals diagnosed with sleep disorders. Conducted between 2023 and 2024 at Muş State Hospital Sleep Unit, the study involved 42 participants (21 intervention, 21 control) diagnosed after polysomnography (PSG). Data were collected via the Personal Information Form, Mindfulness Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, WHO Quality of Life Scale, Perceived Stress Scale, and PSG. The intervention group received weekly online individual counseling sessions lasting 50–60 minutes over seven weeks. Measurements were taken at pretest, posttest, and follow-up. Necessary institutional and ethics approvals were obtained. Analyses with SPSS 22 showed significant improvements in subjective sleep quality, perceived stress, and quality of life at posttest and follow-up compared to pretest (p<0.001). PSG indicated increased sleep duration and reduced sleep latency and wakefulness, reflecting improved objective sleep quality. Mindfulness levels increased significantly, while an unexpected significant rise in daytime dysfunction was observed and discussed. Overall, intervention results were significantly better than control (p<0.05). In conclusion, the MBSR program is an effective, holistic intervention providing meaningful improvements in subjective and objective sleep measures. Integration into clinical practice and wider dissemination via digital platforms is recommended.
Benzer Tezler
- Lohusalıkta anneye verilen sağlık eğitiminin annenin doğum sonrası döneme ilişkin bilgi düzeyine etkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HANDAN GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MELİHA ATALAY
- Sağlık görünen bireylerde 24 saatlik ambulatuar elektrokardiyografi ile ritm ve iletim bozukluklarının araştırılması
Başlık çevirisi yok
ZUHAL BİLECEN