Geri Dön

Erkan Ol: Dulovo şehri'ndeki Kızılbaşlar- Gelenekler ve çağcılık arasında

Başlık çevirisi mevcut değil.

  1. Tez No: 964325
  2. Yazar: MYUZEYAN APTULOVA UZUNOVA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DANIELA KOLEVA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Antropoloji, Anthropology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Bulgarca
  9. Üniversite: St. Clement Of Ohrıd Unıversıty Of Sofıa (sofıa Unıversıty)
  10. Enstitü: Yurtdışı Enstitü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu diploma tezi, Dulovo şchri“ndcki kızılbaş (a levi) topluluğunun antropolojik incelemesine ve onun ”gelenekler ve çağcılık arasındaki“ varoluşunu ele alın ıştır. Çalışma; giriş, dört bölüm, sonuç, kullanılan kaynaklar ve ekten oluşmaktadır. Çalışmanın odak noktası, bu dini grubun kapaJı ve muhafazakar bir topluluk olarak kendi giz.li ayinlerini ve öğretilerini tit izlikle koruduğu yönündeki hipotezin incelenmesidir. Diploma tezin amacı, bu sıereotipik algıların gerçeklikle örtüşüp örtOşmediğini ve kızJlbaşların sosyal değişimlere nasıl uyum .sağladıklarını tespit etmektir. Bu amaca ulaşmak için çeşitli yöntemler kullanılmıştır: saha gözlemi, kilit bilgi kaynaklarıyla yapılandırılınnmış görüşmeler, cemaat üyeleriyle sohbetler, nüfus kayıtları ve arşivleriıı incelenmesi ve konuyla ilgili yazılı kaynakların amştırılması. Bunun yanında, Dulovo Belcdiye.'ii resmi arşivlerine erişim sağlanmıştır, bu da anıştırmaıuı ayağı olarak yer etmiştir. Metodolojik ıorluklar, kızılbaşlar cemaatin doktrinlerini, m zaçıkhınıayı yasaklayan geleneksel bir yasa kt an ka ynaklanınaktadır; bu durum daha esnek araştırma yöntemlerinin kullanılmasını gerekli kılmıştır. Çalışma, katılımcı gözlem yöntemini kullanarak, yani belirli bir sure boyunca araştırılan topluluğa ı..-ntegr-c olarak, onun üyeleriyle birlikte yaşayarak ve sohbetler ederek, Dulovo bölgesindeki alevi topluluğu hakkında benzersiz. bir saha araştırması olması açısından da değe.rlidir. Amaç, topluluğun l..iil!Urünü, sosyal yapısını ve toplumun yaşam biçimini yalnızca dı§ardan değil, içeriden de daha derinlemesine anlamaı.ı.'tır. Mevcut kaynakların incelenmesi, Bulgaristan alcvi leri hakkında sınırlı sayıda bilimsel araştınnaolduğunu göstcnncktcdir. ”Bulgaristan alevileri“ {1991) adlı derleme. bu konuyla ilgili önemli çalışmalardan biridir, ancak burada sadece iki köy . Mıdrcvo ve Biscrtsi ele ahnmakıadır. Bu araştırma ise, Dulovo'dan ye.ni veriler eklemekte ve son on yılda meydana gelen degişi klikleri irdelemektedir. 'it Özellikle alcvilerin gelenekleriyle ilgili kutsal yerlere, bilhassa Sveşıari köyü yakınındaki Demir ' ,Baba Tekkesi'ne özel önem verilmiştir. Tetde, li reratürdcn elde edilen bilgiler ile bilgi verenlerin J\ ~ ü anlaHmları karşılaştırılmış, motiflerin tekrarının öıgUnlOği.in doğrtılanınası olarak kabul tı:ıtrr.ıe e3ilmelı.'ledir. ' 1Dııı, ::.°' ~ ~ ... ~ı.”' Tamamen özgün bir katkı, yerel alevi topluluğuna - cemevinc adanmış böfümdilr. Araştırmacı, cemevine erişim sağlamayı ve ruhani liderlerden biriyle görüşme yapmayı başarmıştır, bu da Bulgaristan titerati.i rUndc bugüne kadar yapıldığma dair hiç bir bilgiye nı.stlanmamışur. Arşiv maLeryalleri, resmi belgelerde kızılbaşların, sünnilere özgü Türkçe adlar taşımaları nedeniyle diğer müslümanlardaı1 kolayca ayırt edilemediğini göstcnnektedir. Buna rağmen, bilgi saglayıcıların uınıınlamaları saycsi,1dc topJuluğun deınografik egitimi ve eğitim düzeyi hakkında veriler elde edilmiştir. Giriş, araştırmanın kıı.ılbaşlara dair ''yaJnızca gerçeği“ masaya yatırma çabasmın bir sonucu olduğu kabulüyle sona ennekıedir. Ancak bu süreçte, prof. Aleksandar Fol'un ”gözlemlenen zamanı ile gözlemcinin zamanı anısındaki bariz. fütk1 ' olarak tanımladığı olgu da dikkate alınmışur.Jlölüm 1: Alevilik - Tarih ve Doktrin Birinci bölUmde, aleviliğin tarihsel ve d k • ı •--- o trıne ımglamı ele alınmaktadır. Kızılbaşların kökenine dair çeşitli teoriler tartışılmaktadır: lran'dan gelen Şi i göçmenler olarak· ' Osmanlı fethinden önce Bul • ' ı · garı slan a yer eş ınış Tatarla rın torun ları ohırak; Yeniçeri Ocağı1 nın dağılmasından sonra yeniçeriler ile yerel kadınlar arasında yapılan kanna evliliklerin sonucu olarak; lslam'ı kabul etmeye zorlanan Bulgar Bogomillerinin torunları olarak. i ) ti,, f 1 ,,, ÇeŞ.!lli araştınnacılar, bogoınillcr ile alcvilerin a(asındaki yakınlığı vurgulamaktadır - ortak ! 7 C)ff,fk~n fanatizmden uzak duruşları, şeriatın reddi, eşillik ve mistik inan~larıdır. Bununla birlikte, ~ l4'ıic-ıı,.s~rtrmacı bazı önyargılı yorumları eleştiriyor ve alevilerin peygamber Muhammcd'i saydıklarını, j ıt.ı ~ ffA ~ısnı damadı Hz..AH'yi ise Allah'ın yeıyüıündcki yansıması, zuhurudu olduğunu, belirli kurallara ; ~_,, '7riayet ettiklerini, reenkamasyon ve insanın ilahi kökeni hakkında kendine özgo bir anlayış '1ıgcliştirdiklerini belirtmektedir. ' .> O,\T~i verilere göre, kızılbaşların Horasan ve Kuzeybatı iran'dan gelen Türk göçebe kabilelerinden ;“3•<tüı;ediğini göstermektedir. XHI. yüzyılda Moğol istilaları tehdidi altında Anadolu'ya göç ederek ;ı,,ltfi ~ .. ~da Safevi Devleti'ni kurmuşlardır. Bir kısmı Osmaıılı toprakJa.rına ginniş, kırsal bölgelerde ~ .... ııı. ... - yerleşerek tekkeler kurmuş ve öğretilerini yaymışlardır. Tasavvuf, onJarın doktrinleri üze-rinde önemli bir ccki bırakmıştır-Tanrı ile doğrudan bağ kunnak, manevi mükemmellile ulaşma arzusu ve mistik yolun sonunda ”gerçek crcnlcr“c dönüşme anlayışı. Aleviler, hem Sefevi tarikatı hem de yeniçerilerle i lişkileri nedeniyle Osmanlı iktidarı tarafından daha hoşgörUI 0 bir yaklaşım gören Bektaşi uırikatıyla bağlantılıdır. 1.nci bölümde, alevilerin Osmanlı sultanları tarafından, Şii iran 'a yakınlıkları nedeniyle maruz kaldıkları baskılar anılmıştır. Buna rağmen, s0nni İslaın'dan iz.ole edilmiş kırsal ortamda geleneklerini korumayı başarmışlardır. Alevilik, Şii islaın'ın, tasavvufun ve yerel Hristiyan etkilerinin iç içe geçtiği scnkrctik bir sistem olarak tanı mlanmaktadır. Az.izlere inanış, rit0el uygulamalar, Ali ve 12 imamın saygtyla anılması ve kendine özgü gelenekler, onların dini ve kültUrcl kimliklerini şckillcndimtektedir -~()~ Bölümün sonunda, kızılbaşların kendilerini nasıl canımladıkları konusu tartışılmaktadır. Bulgar bayram ve geleneklerdeki be nzerl 'Ik l erı• k ab ul etmelerine rağmen kendilerini Bulgar olarak tanımlaınamaktadırlar; Anadolu ve İran kökenlerini açıkça belirımek1e olup, TOrk dil ini ve Türk külCUrünü kimliklerinin temel özelliği olduğunu kabul ecınekıeler. Bölüm II: Ceme,•i - Varoluş Biçimi ,·e Toplumsal Yaş:ımınd:ıki Önemi fkinci bölüm, alevlle-r ara..<öında toplumsal yaşamın temel biçimi olan cemevi kurumuna ayrılmıştır. Cemevi, ritücllerin, kült uygulamalarının ve topluluk buluşmalarının gerçekleşeirildiği yerel bir / -> dini ve sosyal organizasyon biçimini temsil eder. ı ı :AraŞtırınacı, dışarıdan kişilerin ceınevinc erişiminin oldukça kısıtlı olduğunu \'Urgulayarak, bu •c ,: araştınnanm önemli bir katkl sağladığınının a.ltını çizmiştir - yerel ruhani önderlerin işbirliği }'-Q. sayesinde, ”'içeriden“ gözlem yapma imkanı elde edilmiştir ve odaya ginniştir. Cemevi, alevi topluluğunun çekirdeği o)arak işlev görür. İnançlıları, dua, müzik, dini ilahiler / .,. (nefesler) ve mistik tarikatlara intisadı anımsatan sembolik eylemler gibi kolektif ritücllcrle bir ~ aya getirir. Dini uygulamanm merkezinde üç saygıdeğer figür yer alır: Allalı, Muhammed ve Ali. ,/./' . ı, .. : cemevi> dini işlevinin yanı sıra, aJc.v ilerin günlük yaşamında belirgin bir sosya.J role de sahiptir. O, ı~~ yaşam sorunlarının paylaşıldığı, topluluk içindeki uyuşmaılıkların ç:özOldOğO ve ahlaki nonnların ·' pekiştirildiği bir yerdir. Cemaat içerisinde güven, dayanışma ve karşılıklı yardımlaşma il işkileri inşa edilir ve bu da topluluk bütünlüğOnü güçlendirir. CemaaL içindeki katı hiyerarşisi, ruhani liderin (baba) ve yardımcılarının rolOnil belirler. Üyeler. iç uygulamaJant dair gizli lik yemini edcrle-r ve katı davranış kurallarını kabul ederler. Bu kuralların ih lali 1 topluluktan dışlanmaya yol açabilir ki bu. bir alevi için en ağır cewdır. Cemevinde gerçekleşen riti.ielleri ahlaki bir boyul da taşır: cemaat sembolik olarak günahlarından ”arınır", eşitlik, kardeşlik ve manevi mUkeınmellik ilkelerini teyit eder. Buluşmalar sırasında paylaşılaJ1 yiyecek ve. içecekler kutsal bir nitelik taşır ve topluluk birliği algısını pekiştirir .

Özet (Çeviri)

üüüüüü

Benzer Tezler

  1. Tez No

    6

    Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi

    Endolymphatic sac surgery in meniere's disease

    NEBİL GÖKSU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Kulak Burun ve BoğazGazi Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ

  2. Tez No

    261

    Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri

    Başlık çevirisi yok

    TAHA ALİ AMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    ZiraatEge Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU

  3. Tez No

    14

    Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri

    Başlık çevirisi yok

    AŞER BENSUSAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

  4. Tez No

    18

    Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    AYGÜN DİNDAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ

  5. Tez No

    265

    İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma

    Başlık çevirisi yok

    MELTEM ASLI NARTER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge Üniversitesi

    Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER

Geri Dön