Diyabetik ve diyabetik olmayan hemodiyaliz hastalarında semptom yükü, sıvı kısıtlamasına uyum ve etkileyen faktörler
Symptom burden, compliance with fluid restrictions, and affecting factors in diabetic and non-diabetic hemodialysis patients
- Tez No: 964644
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DÖNDÜ ŞANLITÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nefroloji, İç Hastalıkları, Hemşirelik, Nephrology, Internal diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Böbrek yetmezliği, Diabetes mellitus, Hemodiyaliz, Hemşirelik, Nefroloji, Renal diyaliz, İç hastalıkları, Kidney failure, Diabetes mellitus, Nursing, Nephrology, Renal dialysis, Internal medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma diyabetik ve diyabetik olmayan hemodiyaliz hastalarının semptom kontrolü ve sıvı kısıtlamasına uyum düzeylerinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma 14.10.2024 – 10.12.2024 tarihleri arasında Tokat il sınırları içerisindeki 4 hemodiyaliz merkezinde yürütüldü. Çalışmaya toplam 200 hemodiyaliz hastası dahil edildi. Araştırma verileri“Hasta Bilgi Formu”,“Diyaliz Semptom İndeksi (DSİ)”ve“Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği (HHSKÖ)”ile toplandı. Verilerin analizinde; gruplara göre kategorik değişkenlerin incelenmesinde Pearson Ki-Kare Testi, Yates Düzeltmesi, Monte Carlo Düzeltmeli Fisher's Exact Testi ve Fisher's Excat Testi, ikili karşılaştırmalarda Bonferroni Düzeltmeli Z Testi, Bağımsız Örnekler t Testi, Mann Whitney U Testi kullanıldı. Diyabetik grubun DSİ puan ortalamasının diyabetik olmayan gruptan yüksek olduğu ve gruplar arasında semptom yükü bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0,05). Diyabetik grubun HHSKÖ toplam puan ortalamasının diyabetik olmayan gruptan yüksek olduğu ve gruplar arasında sıvı kısıtlaması bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0,05). Gruplar arasında hemodiyaliz seansında sorun yaşama, seans süresi, kuru ağırlık, diyaliz öncesi, sonrası ve interdiyalitik kilo bakımından istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Sonuç olarak araştırmaya katılan tüm bireylerde semptom düzeyinin düşük seviyede, sıvı kısıtlamasına uyumun orta düzeyde, diyabetik grubun diyabetik olmayanlara göre semptom yükünün fazla olduğu, sıvı kısıtlamasına uyumlarının daha yüksek olduğu, sıvı kısıtlaması konusunda bilgi ve davranışlarının benzer ancak tutumlarının daha düşük olduğu belirlendi. Hemşirelerin hemodiyaliz tedavisi alan bireylere bakım verirken diyabetik olan hastalara diyabetik olmayanlara göre daha spesifik ve geniş spektrumlu bakım uygulamaları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to compare the level of compliance with symptom control and fluid restriction in diabetic and non-diabetic hemodialysis patients. The research was carried to out in four hemodialysis centers between between October 14, 2024, and December 10, 2024. The study was included 200 hemodialysis patients. The research data were collected“Patient Information Form”,“Dialysis Symptom Index (DSI)”and“Fluid Control Scale on Hemodialysis Patients (FCHPS)”. In the data analysis was used Pearson Chi-Square Test, Yates Correction, Fisher's Exact Test with Monte Carlo Correction and Fisher's Excat Test in examining categorical variables according to groups, Bonferroni Corrected Z Test, Independent Samples t Test, Mann Whitney U Testi in pairwise comparisons. The DSI score of the diabetic group was higher than the non-diabetic group and a statistically significant difference was found between the groups in terms of symptom burden (p<0,05). The FCHPS score of the diabetic group was higher than the non-diabetic group and a statistically significant difference was found between the groups in terms of fluid restriction (p<0,05). A statistically significant relationship was found between the groups in terms of having problems during the HD session, session duration, dry weight, pre-dialysis, post-dialysis and interdialytic weight (p<0,05). In conclusion, in all individuals participating in the research was determined low symptom level and medium level of fluid restriction compliance. The symptom burden and fluid restriction compliance of the diabetic group was found to have higher than non-diabetic. It was found that the diabetic group's knowledge and behavior regarding fluid restriction were similar to those of non-diabetics, but their attitudes were lower. When providing care to individuals receiving hemodialysis treatment, nurses are recommended to apply more specific and broad-spectrum care to diabetic patients than to non-diabetic patients.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarında ağrının değerlendirilmesi
Evaluation of pain in hemodialysis patients
ZEHRA ZEREN ÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELDA DİLEK
- Acil servise akut ve/veya kronik böbrek yetersizliği ile başvurup acil diyaliz tedavisi yapılan hasta sıklığı, endikasyonları, renal yetersizlik etiyolojisi ile hasta ve renal sağ kalımın değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÖKHAN BURUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUMAN GÖRGÜLÜ
- Hemodiyaliz hastalarında üremik pruritus ile 25 hidroksi vitamin D arasındaki ilişki
The relationship between uremic pruritus and 25-hdyroxy vitamin D in hemodialysis patients
DİLEK GÖKÜSTÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
NefrolojiBaşkent Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE TUTAL
- Hemodiyaliz hastalarında kaşıntı sorununun değerlendirilmesi
Evaluation of pruritus in hemodialysis patients
ÖZGÜR TERZİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
NefrolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiNefroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUROL ARIK
- Diyabetik ve diyabetik olmayan kronik böbrek yetmezlikli hemodiyaliz hastalarında genetik hasarın genotoksisite testleriyle belirlenmesi
Evaluation of genetic damage in chronic kidney failure going to hemodialysis patients with diabetes and without diabetes by genotoxicity tests
SEVCAN MAMUR