Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerde bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının psikolojik dayanıklılık ve bilişsel esneklik düzeylerine etkisi
The effect of mindfulness-based psychoeducation program on cognitive flexibility and psychological resilience in parents of children with special needs
- Tez No: 964965
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZGE ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, Bilişsel esneklik, Özel gereksinimli çocuk, Psikoeğitim programı, Psikolojik dayanıklılık, Conscious awareness, Cognitive flexibility, Special needs child, Psychoeducation program, Psychological resilience
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerde bilinçli farkındalık temelli psiko-eğitim programının bilişsel esneklik ve psikolojik dayanıklılığa etkilerini incelemektir. Kocaeli ilinde yaşayan 15 deney 15 kontrol grubunda olmak üzere toplam 30 ebeveyn, kontrol ve deney grubuna dahil edilmiştir. Araştırmada Demografik Bilgi Formu, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Envanteri gibi veri toplama araçları kullanılmıştır. Ön testin ardından deney grubuna psiko-eğitim programı verilmiş, kontrol grubu için ise haftalık birebir rutin görüşmelere devam edilmiş ve son testler uygulanmıştır. Program, belirsizliğe tahammül ve bilişsel esneklik becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada kontrol grubunun ön test ve son test verileri SPSS ile analiz edilmiştir. Buna göre, kontrol grubunda ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Deney grubunda ise bilişsel esneklik düzeyleri toplamı ve kontrol alt boyutunda son testte, ön teste kıyasla anlamlı bir artış gözlenmiştir, bu da psikoeğitim programının bilişsel esnekliği artırdığını göstermektedir. Son test sonuçlarına göre ayrıca, deney grubunun bilişsel esneklik düzeyleri kontrol grubununkine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir farkla daha yüksek bulunmuştur. Ancak bu iki grubun son test sonuçlarının kıyaslanmasında, psikolojik dayanıklılık düzeylerinde anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir. Bu sonuçlar, psikoeğitim programının bilişsel esneklik üzerinde olumlu bir etki yarattığını ortaya koymaktadır. Ayrıca özel gereksinimli annelerin sosyal desteğe ihtiyaçlarının olduğu ve devlet politikaları ile desteklenmesi gerektiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study looks at how a mindfulness-based psychoeducation program affects parents of special needs children's psychological resilience and cognitive flexibility. A total of 30 parents living in Kocaeli province were included in the experimental and control groups, 15 in the experimental group and 15 in the control group. Data collection tools included a Demographic Information Form, the Psychological Resilience Scale, and the Cognitive Flexibility Inventory. Following the pretest, the experimental group received a psychoeducational program, while the control group continued with weekly one-on-one routine interviews and received posttests. The program aims to develop tolerance for uncertainty and cognitive flexibility skills. In the study, the pre-test and post-test data of the control group were analyzed with SPSS. Accordingly, no statistically significant difference was found between the pre-test and post-test scores in the control group. In the experimental group, a significant increase was observed in the total cognitive flexibility levels and the control sub-dimension in the post-test compared to the pre-test, indicating that the psycho-education program increased cognitive flexibility. According to the post-test results, the cognitive flexibility levels of the experimental group were found to be statistically significantly higher than those of the control group. However, in the comparison of the post-test results of these two groups, no significant difference was observed in the levels of psychological resilience. These results suggest that the psychoeducation program has a positive effect on cognitive flexibility. Additionally, it has been determined that mothers with special needs need social support and should be supported by state policies.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan ergenlerin internet kullanım alışkanlıkları edinimleri ve ebeveyn görüşlerinin incelenmesi
An examination of internet usage habits, learning outcomes, and parental perspectives among adolescents with autism spectrum disorder (ASD)
TALİP İNCEKARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZİYA TAVİL
- Otizmli çocuğu olan anne-babaların evlilik uyumu ve duygu düzenleme güçlükleri arasındakiki ilişkinin incelenmesi
The relationship between the marital adjustment and emotion regulation difficulties of parents who have children with autism
NURHAN NAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN YULAF
- Çocukların gelişimi ile ilgili ebeveynlerin stres düzeyleri ve bilinçli farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between stress levels and conscious awareness of parents regarding the development of children
BÜŞRA DURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiKto Karatay ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
- Özel gereksinimli çocuğu olan annelerde ebeveyn öz yeterliği: Bilinçli farkındalık ve psikolojik dayanıklılığın yordayıcı rolü
Parental self efficacy of mothers with special needs children: The predictive role of mindfulness and psychological resilience
SEDANUR AKBUĞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEN EREN ARTAN
- Portage erken eğitim programının 3-6 yaş çocuklarının gelişimleri üzerindeki etkisi
The impact of portage early education program on the development of 3-6 year old children
NİHAL TURAN YURDABAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Gelişim ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEFİSE SEMRA ERKAN