Anne bekçiliği, evlilik uyumu ve benlik saygısının algılanan baba katılımı üzerindeki etkisi
The effect of maternal gatekeeping, marital compatibility and self-esteem on perceived father involvement
- Tez No: 965294
- Danışmanlar: DR. ZEYNEP TEMİZER ATALAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapılan araştırmanın amacı, anne bekçiliği, evlilik uyumu ve benlik saygısının algılanan baba katılımı ile ilişkisini incelemektir. Araştırmada algılanan baba katılımı, evlilik uyumu ve benlik saygısı değişkenleri anneler üzerinden ölçülmüştür. Çalışmanın örneklemini 30-50 yaş arası (Yaş ort= 43.84),liseye giden çocuğa sahip olan ve eşi ile aynı evde yaşamını sürdüren152 anne oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde, Anne Bekçiliği Ölçeği (Puhlman ve Palsey, 2017), Babalık Rolü Algı Ölçeği (Kuzucu, 1999), Evlilikte Uyum Ölçeği(Locke ve Wallece, 1959), Benlik Saygısı Ölçeği (Rosenberg, 1965) kullanılmıştır. Veri toplama araçları, katılımcılara çevrim içi platformlar üzerinden uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, algılanan baba katılımı ile teşvik (r = .234, p < .05), engel (r = .209, p < .05) ve kontrol (r = .201, p < .05) boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli ilişkiler belirlenmiştir. Evlilik uyumu ile benlik saygısı (r= .292, p<.05) ve teşvik (r= .147, p<.05) arasında anlamlı, pozitif yönde düşük düzey ilişki, evlilik uyumu ile kontrol arasında ise düşük düzeyde, negatif ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r= -.199, p<.05). Anne bekçiliği teşvik alt boyutunun algılanan baba katılımını anlamlı olarak yordadığı (r2=.055) görülmektedir. Algılanan baba katılımı ile teşvik (r= .234, p<.05) engel (r= .209, p<.05) ve kontrol (r= .201, p<.05) değişkenleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilirken, evlilik uyumu ve benlik saygısı arasında anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Evlilik uyumu ile benlik saygısı (r= .292, p<.05) ve teşvik (r= .147, p<.05) değişkenleri arasında pozitif yönde ilişki tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda annelerin teşvik edici bekçilik davranışları, benlik saygısı düzeyleri ve evlilik uyumunun algılanan baba katılımını yordadığı görülmüştür. Anne bekçiliği teşvik boyutu ile evlilik uyumu arasında anlamlı pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Evlilik uyumu arttığında annelerin babayı teşvik eden davranışları artmaktadır. Annelerin benlik saygısı ile teşvik edici bekçilik davranışı arasında da anlamlı ve pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Benlik saygısı yüksek olan anneler, babaları çocuk bakımı ve ev işleri konusunda teşvik edici davranış sergilemektedir. Çalışmada, annelerin teşvik edici davranışlarının benlik saygısı ve evlilik uyumu ile anlamlı pozitif ilişkilerinin olduğu görülürken, benlik saygısı, evlilik uyumu ve algılanan baba katılımını yordadığı sonucuna varılmaktadır. Yapılan çalışmada değişkenler yalnızca anneler üzerinden ölçülmüştür ancak hem baba katılımı hem de anne bekçiliğinin ailenin diğer üyeleri açısından değerlendirmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between maternal gatekeeping, marital adjustment, and self-esteem with perceived father involvement. In this research, the variables of perceived father involvement, marital adjustment, and self-esteem were measured based on mothers' perspectives. The sample consists of 152 mothers aged between 30 and 50 years (M = 43.84), who have high school-aged children and live in the same household as their spouse. Data were collected using the Maternal Gatekeeping Scale (Puhlman ve Pasley, 2017), the Perceived Father Involvement Scale (Kuzucu, 1999), the Marital Adjustment Test (Locke ve Wallace, 1959), and the Rosenberg Self-Esteem Scale (Rosenberg, 1965). These instruments were administered to participants via online platforms. The analysis revealed statistically significant, positive, and low-level correlations between perceived father involvement and the dimensions of encouragement (r = .234, p < .05), discouragement (r = .209, p < .05), and control (r = .201, p < .05). A significant, positive, low-level correlation was also found between marital adjustment and both self-esteem (r = .292, p < .05) and encouragement (r = .147, p < .05), while a low-level, negative, and significant correlation was observed between marital adjustment and control (r = -.199, p < .05). It was found that the encouragement subdimension of maternal gatekeeping significantly predicted perceived father involvement (r² = .055). While perceived father involvement showed positive and significant correlations with the variables of encouragement, discouragement, and control, no significant relationship was found between marital adjustment and perceived father involvement. However, a positive correlation was observed between marital adjustment and both self-esteem and encouragement. The results indicate that mothers' encouraging gatekeeping behaviors, self-esteem levels, and marital adjustment predict perceived father involvement. A significant positive relationship was found between the encouragement dimension of maternal gatekeeping and marital adjustment; as marital adjustment increases, mothers exhibit more encouraging behaviors toward fathers. Additionally, a significant and positive relationship was found between mothers' self-esteem and their encouraging gatekeeping behavior. Mothers with high self-esteem tend to encourage fathers to participate in child care and household responsibilities. Overall, the study concludes that mothers' encouraging behaviors are positively associated with self-esteem and marital adjustment, and these factors also serve as predictors of perceived father involvement. Although the variables in this study were measured solely through the mothers' perspectives, it is suggested that evaluating both father involvement and maternal gatekeeping from the perspectives of other family members could be beneficial.
Benzer Tezler
- Babaların baba katılımlarının algılanan eş desteği, evlilik uyumu, anne bekçiliği ve çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of father's involvement in terms of perceived spousal support, marrial harmony, maternal gatekeepi̇ng and various demographic variables
OSMAN KANAT
- Baba katılımı ve çocuk uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Anne bekçiliği ve evlilik uyumunun etkisi
The relationship between father involvement and child adjustment: The effects of maternal gatekeeping and marital adjustment
GÜLEYCAN AKGÖZ AKTAŞ
- Annelik bekçiliği ve evlilik uyumunun, baba katılımı ve baba – ergen ilişkilerindeki rolünün incelenmesi
Examinition of the role maternal gatekeeping and marital adjustment on father involvement and investigation of father – adolescent relations
TUĞBA GAZİ
- Maternal gatekeeping and paternal self-efficacy in the relation between dyadic adjustment and coparenting among fathers: Moderated mediation models
Babalarda çift uyumu ve birlikte ebeveynlik arasındaki ilişkide anne bekçiliği ve baba öz yeterliliği: Durumsal aracılık modelleri
ÖZGE DEMİRCİ
- 60-72 aylık çocukların prososyal davranışları ile babalarının anne bekçiliği algılarının baba katılımı açısından incelenmesi
Examining 60-72 months of children's prosocial behaviors and father's perceptions of maternal gatekeeping in terms of father involvement
ŞERİFE NUR VAROL
