Meme kanseri tedavisinde kullanılan doksorubisininplazmadan hplc ile tayini
Determination of doxorubicin used in breast cancer treatment from plasma by high-performance liquid chromatography.
- Tez No: 965447
- Danışmanlar: PROF. DR. SENA ÇAĞLAR ANDAÇ, PROF. DR. MUHAMMET ALİ KAPLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kimya, Eczacılık ve Farmakoloji, Chemistry, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Doksorubisin, Meme kanseri, Yüksek basınç sıvı kromatografisi, Doxorubicin
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meme kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık rastlanan kanser türlerinden biridir ve tedavisinde, Streptomyces peucetus var. caesius bakterisinden türetilen bir antrasiklin olan doksorubisin (DKS) yaygın olarak kullanılmaktadır. Sitotoksik bir antibiyotik olan DKS'nin aktif metaboliti doksorubisinol (DKSol) ile birlikte insan plazmasında kantifikasyonu amacıyla, ön işlem gerektirmeyen, tamamen otomatikleştirilmiş bir çevrimiçi SPE-LC-FL yöntemi geliştirilmiş, valide edilmiş ve klinik örneklere başarıyla uygulanmıştır. Analizlerde ayırma için Zorbax Rx-C18 analitik kolon, ekstraksiyon için ise RAM teknolojisine sahip LiChrospher® C4 ADS kolon kullanılmıştır. Tespit, sırasıyla 478 nm eksitasyon ve 510 nm emisyon dalga boylarında gerçekleştirilmiştir. Hareketli faz olarak asetonitril, 10 mM o-fosforik asit ve ultra saf su ile 1,00 mL/dak akış hızında gradyan elüsyon uygulanmıştır. Yöntem geliştirme sürecinde deney tasarımı (DoE) ve kritik kalite özellikleri (CQA) tanımlanarak cevap yüzeyi yöntemi (RSM) ile optimizasyon yapılmıştır. Doğrusallık 25–1500 ng/mL aralığında sağlanmış, DKS ve DKSol için korelasyon katsayıları >0,998 olarak bulunmuştur. LLOQ değeri DKS ve DKSol için 15,00 ng/mL olarak belirlenmiştir. Geri kazanım oranları DKS için ≥ %98, DKSol için ≥ %76,94 olup, RSD değerleri %5'in altındadır. Yöntem, üç farklı hastadan alınan plazma örneklerine başarıyla uygulanmış ve kısa süreli intravenöz infüzyon sonrası DKS için Cₘₐₓ 978,58–1109,63 ng/mL; DKSol için 20,58–98,30 ng/mL olarak hesaplanmıştır. Doktora tezi kapsamında elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, literatür verileriyle uyumlu farmakokinetik sonuçların yanı sıra; geliştirilmiş biyoanalitik yöntemin validasyon süreci, tayin sınırı ve örnek hazırlama–kromatografi adımlarını entegre eden otomatik yapısı, bu yöntemin klinik uygulamalarda ihtiyaç duyulan güvenilir bir kantifikasyon aracı olma potansiyelini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Breast cancer is one of the most common cancers among women worldwide. Doxorubicin (DOX), an anthracycline derived from Streptomyces peucetus var. caesius, is widely used in its treatment. In this study, a fully automated online SPE-LC-FL method requiring no sample pretreatment was developed, validated, and applied to clinical samples for quantification of DOX and its metabolite, doxorubicinol (DOXol), in human plasma. A Zorbax Rx-C18 column was used for separation, and a LiChrospher® C4 ADS column with restricted access media (RAM) technology for extraction. Detection was performed at excitation and emission wavelengths of 478 nm and 510 nm. Gradient elution was achieved with acetonitrile, 10 mM o-phosphoric acid, and ultrapure water at 1.00 mL/min. During method development, design of experiments (DoE) and critical quality attributes (CQA) were defined, with optimization through response surface methodology (RSM). Linearity was obtained between 25–1500 ng/mL, with correlation coefficients >0.998 for both analytes. The lower limit of quantification (LLOQ) was 15 ng/mL. Recovery rates were ≥98% for DOX and 76.94% for DOXol, with relative standard deviation (RSD) values <5%. The method was successfully applied to plasma samples from three patients. After short-term intravenous infusion, Cₘₐₓ values were 978.58–1109.63 ng/mL for DOX and 20.58–98.30 ng/mL for DOXol. The results, consistent with literature pharmacokinetics, confirm the method's reliability. Its validation, sensitivity, and automation integrating extraction and separation highlight its strong potential as a robust bioanalytical tool for clinical applications.
Benzer Tezler
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Peyzaj düzenleme çalışmalarında kullanılan ve kullanılmaya uygun çeşitli taşların özellikleri ile İzmir ve yakın çevresinde bunlara ilişkin kaynaklar üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
E. VECDİ KÜÇÜKERBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER