Aile hekimliği birimine kayıtlı 65 yaş üstü kişilerde kronik hastalık varlığı, çoklu ilaç kullanımı ve pozitif kapsamlı geriatrik değerlendirmenin yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of chronic diseases, polypharmacy and positive comprehensive geriatric assessment on quality of life in individuals aged 65 years and older registered in family medicine units
- Tez No: 965498
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Yaşlılık, Kronik hastalık, Çoklu ilaç kullanımı, Kapsamlı geriatrik değerlendirme, Yaşam kalitesi, WHOQOL-OLD, Family medicine, Aging, Chronic disease, Multiple medication use, Comprehensive geriatric assessment, Quality of life, WHOQOL-OLD
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Yaşlı nüfusun artışıyla birlikte kronik hastalıklar ve çoklu ilaç kullanımı önemli bir sorun haline gelmiştir. Kapsamlı geriatrik değerlendirme ise yaşlı bireylerin sağlık durumunu ve işlevselliğini bütüncül olarak ele almaktadır. Bu araştırmanın amacı, aile hekimliği birimlerinde izlenen 65 yaş ve üstü kişilerde kronik hastalık varlığı ve kapsamlı geriatrik değerlendirmenin yaşam kalitesi üzerine etkilerini incelemektir. Materyal ve Metot: Kesitsel tipteki bu araştırma, 8 Kasım 2024 – 29 Mayıs 2025 tarihleri arasında Adana ili 75. Yıl Emlakbank Konutları Aile Sağlığı Merkezi'nde üç birime kayıtlı 215 bireyle yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve antropometrik ölçümleri kaydedilmiş, kronik hastalık durumları ve ilaç kullanım alışkanlıkları sorgulanmıştır. Ardından, katılımcılara 10 dakikalık tarama testi ile WHOQOL-OLD yaşam kalitesi ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 16.0 programı kullanılarak yapılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %47,9'u kadın, %52,1'i erkek olup yaş ortalaması 72,07±5,6 yıl olarak hesaplandı. Katılımcılara uygulanan 10 dakikalık kapsamlı tarama testi sonuçlarına göre %5,1'inde hiç pozitif bulgu yokken; %12,6'sında 1, %23,3'ünde 2, %20,5'inde 3, %20,0'sında 4, %9,3'ünde 5, %9,3'ünde ise ≥6 pozitif değerlendirme saptandı. WHOQOL-OLD ölçeğine ait alt boyut puan ortalamaları; duyusal işlevlerde 16,4±3,2, özerklikte 15,0±2,3, geçmiş-bugün-gelecek faaliyetlerinde 14,6±2,8, sosyal katılımda 13,4±2,8, ölüm ve ölmek boyutunda 16,2±3,5 ve yakınlıkta 15,8±2,7 olarak saptanmıştır. Katılımcıların toplam puan ortalaması ise 91,6 ± 11,1'dir. Katılımcıların kronik hastalık sayısı, kullandıkları ilaç sayısı ve ilaç kullanım süresi arttıkça 10 dakikalık test puanı yükselirken, yaşam kalitesi puanları düşmekteydi. Ayrıca 10 dakikalık testte pozitif değerlendirme sayısı arttıkça yaşam kalitesi puanı düşmekte, yalnızca ölüm-ölmek alt boyutuyla anlamlı ilişki bulunmamaktaydı. Sonuç: Kronik hastalık ve çoklu ilaç kullanımı, yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Kapsamlı geriatrik değerlendirme bulgularının artışı da yaşam kalitesi puanlarının düşmesiyle ilişkili bulunmuştur. Bu nedenle aile hekimlerinin yaşlılarda ilaç kullanımını dikkatle izlemesi, polifarmasiyle mücadele etmesi ve yaşam kalitesini destekleyen bütüncül yaklaşımlar geliştirmesi büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and aim: With the increase in the elderly population, chronic diseases and polypharmacy have become significant problems. Comprehensive geriatric assessment, on the other hand, addresses the health status and functionality of elderly individuals holistically. The aim of this study is to examine the effects of chronic disease and comprehensive geriatric assessment on the quality of life in individuals aged 65 and over registered in family medicine units. Materials and Methods: The present cross-sectional research was performed from November 8, 2024 to May 29, 2025, at the Adana Province 75. Yıl Emlakbank Konutları Family Health Center. Participants' sociodemographic characteristics and anthropometric measurements were recorded, and their chronic disease status and medication use habits were inquired. Subsequently, the WHOQOL-OLD quality of life scale was administered to participants using a 10-minute screening test. The data were analyzed using the SPSS 16.0 software, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: Of the participants, 47.9% were female and 52.1% were male, with a mean age of 72.07 ± 5.6 years. The mean age was 72.07±5.6. The mean number of chronic diseases among the participants was 2.23±1.06. The mean number of medications used by the participants was 3.71±2.31. According to the results of the 10-minute comprehensive screening test administered to the participants, 5.1% had no positive findings; 12.6% had 1, 23.3% had 2, 20.5% had 3, 20.0% had 4, 9.3% had 5 and 9.3% had ≥6 positive findings. WHOQOL-OLD scale subscale mean scores: sensory abilities 16.4±3.2, autonomy 15.0±2.3, past-present-future activities 14.6±2.8, social participation 13.4±2.8, death and dying 16.2±3.5, and intimacy 15.8±2.7. The participants' mean total score was 91.6±11.1. As the number of chronic diseases, the number of medications used, and the duration of medication use increased among participants, the 10-minute test score increased, while quality of life scores decreased. Furthermore, as the number of positive assessments in the 10-minute test increased, the quality of life score decreased, with no significant relationship found only with the death-dying subscale. Conclusions: Chronic disease and polypharmacy negatively affect quality of life in older adults. An increase in comprehensive geriatric assessment findings has also been associated with a decline in quality of life scores. Therefore, it is crucial for family physicians to carefully monitor medication use in older adults, combat polypharmacy, and develop holistic approaches to improve quality of life.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Sonbahar sera yetiştiriciliğine uygun hıyar çeşit seçimi
Selecting a cucumber variety suitable for glasshouse production in Autumn
MESUT OKTAY
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL