Primer Sjögren hastalarında biyolojik tedavinin uyku kalitesi ile ilişkisi: Uyku kalitesinin depresyon, yaşam kalitesi ve hastalık aktivitesi ile ilişkisi
The relationship between biologic therapy and sleep quality in primary Sjögren's patients: The association of sleep quality with depression, quality of life, and disease activity
- Tez No: 965915
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM BATMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Sjögren sendromu, ekzokrin bez tutulumuyla seyreden kronik bir otoimmün hastalıktır. Bu çalışmada, primer Sjögren sendromu tanılı hastalarda biyolojik ajan kullanımının uyku kalitesi ile ilişkisini değerlendirmek ve uyku kalitesinin hastalık aktivitesi, depresyon ve yaşam kalitesi gibi çok boyutlu klinik parametrelerle olan ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniğine daha önce başvurmuş olup, 01/12/2024 ve 31/05/2025 tarihleri arasında kontrol için tekrar gelen, çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 42 Biyolojik ajan kullanan ve 42 Biyolojik ajan kullanmayan Primer Sjögren tanılı 84 hasta alındı. Öncelikle hastaların demografik bilgileri kaydedildi. Uyku kalitesi (PUKİ) ile, anksiyete-depresyon (HADS) ile hastalık aktivitesi (ESSPRI) ve yaşam kalitesi (SF-36) ölçeği ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmada, biyolojik tedavi alan primer Sjögren hastalarında ANA pozitifliği anlamlı derecede düşük bulunurken (p=0.046), tanı süresi daha uzundu (p=0.043). Kadınlarda uyku kalitesi erkeklere göre belirgin şekilde kötüydü (p=0.004). Hassas/şiş eklemi olan hastalarda PUKİ skorları daha yüksekti (p=0.012). Abatacept kullananlarda uyku kalitesi daha iyiydi (p=0.036). Korelasyon analizinde, PUKİ puanları ile ESSPRI-ağrı, ESSPRI-yorgunluk, ESSPRI toplam puanı, anksiyete ve depresyon skorları arasında pozitif; yaşam kalitesi parametreleri ile negatif ilişki saptandı (p<0.05). Sonuç: Çalışmamız, primer Sjögren hastalarında biyolojik tedavinin uyku kalitesi ve ilişkili parametreler üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. Bulgularımız, özellikle kadın hastalarda ve hassas eklemi olanlarda uyku bozukluklarının daha yaygın olduğunu göstermektedir. Abatacept kullanımının uyku kalitesinde iyileşme ile ilişkili olması, bu tedavinin potansiyel faydalarını işaret etmektedir. Ayrıca, uyku bozukluklarının ağrı, yorgunluk, depresyon ve yaşam kalitesi ile güçlü şekilde ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, Sjögren hastalarında uyku kalitesinin rutin değerlendirmesinin yapılması ve biyolojik tedavi seçeneklerinin bu parametreler göz önünde bulundurularak planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Sjögren's syndrome is a chronic autoimmune disease with exocrine gland involvement. In this study, we aimed to evaluate the relationship between the use of biological agents and sleep quality in patients with primary Sjögren's syndrome and to investigate the relationship of sleep quality with multidimensional clinical parameters such as disease activity, depression and quality of life. Method: The study included 84 patients with primary Sjögren's disease who had previously applied to the outpatient clinic of Dicle University Faculty of Medicine, Department of Physical Medicine and Rehabilitation and who came back for control between 01/12/2024 and 31/05/2025, 42 of whom used biological agents and 42 of whom did not use biological agents. Firstly, demographic information of the patients was recorded. Sleep quality (PDQI), anxiety-depression (HADS), disease activity (ESSPRI) and quality of life (SF-36) scales were evaluated. Results: In the study, ANA positivity was significantly lower in patients with primary Sjögren's disease receiving biological therapy (p=0.046), while the duration of diagnosis was longer (p=0.043). Sleep quality was significantly worse in women than in men (p=0.004). PDQI scores were higher in patients with tender/swollen joints (p=0.012). Sleep quality was better in patients taking abatacept (p=0.036). PSQI scores correlated positively with ESSPRI-pain, ESSPRI-fatigue, total ESSPRI, anxiety, and depression, and negatively with quality-of-life parameters. (p<0.05). Conclusion: Our study demonstrated the effects of biological therapy on sleep quality and related parameters in patients with primary Sjögren's disease. Our findings show that sleep disturbances are more common, especially in female patients and those with sensitive joints. The fact that abatacept use is associated with improvement in sleep quality indicates the potential benefits of this therapy. Furthermore, sleep disturbances were found to be strongly associated with pain, fatigue, depression and quality of life. In line with these results, it is recommended that sleep quality should be routinely assessed in patients with Sjögren's disease and biological treatment options should be planned considering these parameters.
Benzer Tezler
- Değişik derim zamanı ve önsoğutmanın Bursa siyahı incir çeşidinin meyve kalitesi ve pazarlama süresi üzerine etkileri
Effects of haruest time and precooling on fruit quality and shelf-life of the fig variety“Bursa siyahı”
FÜSUN GÜRSEL ÇELİKEL
- Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria
Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu
OKAN ÜSTÜNKÖK
Doktora
İngilizce
1987
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL TANKUT
- Bazı buğday türlerinde poliploidi düzeyine bağımlı IAA ve ABA miktarlarının kantitatif belirlenmesi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SEVGİ HEPAKSOY
- Dirichlet karakterleri ve sınıf sayısı bir olan cyclotomic cisimler
Başlık çevirisi yok
NEŞET AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
MatematikCumhuriyet ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HATİCE KANDAMAR