İnşaat projelerinde risk olgunluğu, proje başarısı sözleşme hükümleri arasındaki ilişki
The relationship between risk maturity, project success, and contract provisions in construction projects
- Tez No: 966089
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ZEYNEP SÖZEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, İnşaat Mühendisliği, Law, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Eser sözleşmesi, Organizasyonel proje yönetim olgunluk modeli, İnşaat projeleri, Organizational project management maturity model, Construction projects
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnşaat Yönetimi ve Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda küresel salgın, ekonomik daralmalar, döviz kurlarındaki oynaklık, jeopolitik belirsizlikler ve Türkiye'de yaşanan büyük depremler gibi çeşitli krizler, inşaat sektöründe öngörülebilirliği ciddi biçimde azaltmıştır. Bu kriz ortamı sektöre özgü risk unsurlarını arttırırken, proje başarısını sürdürülebilir kılmak firmalar için her zamankinden daha karmaşık bir hale gelmiştir. Aynı zamanda iklim kriziyle uluslararası düzeyde yürütülen mücadele kapsamında dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik gibi küresel eğilimler, sektörün yapısal dönüşümünü zorunlu kılmaktadır. Bu çok boyutlu dönüşüm süreci içinde, firmaların yalnızca teknik yeterlilikle değil, kurumsal risk yönetimi kapasiteleriyle de rekabet etmesi gerekmektedir. Bu bağlamda,“risk yönetimi olgunluğu”kavramı, firmaların krizlere karşı dayanıklılığını, proje süreçlerindeki istikrarını ve uzun vadeli başarı stratejilerini şekillendiren kritik bir unsur haline gelmiştir. Bu çalışma tam olarak bu ihtiyaçtan hareketle, inşaat sektöründe faaliyet gösteren firmaların risk yönetimi olgunluk düzeylerinin proje başarısı üzerindeki etkisini ve sözleşme hükümlerinin bu ilişkideki rolünü analiz etmeyi amaçlamaktadır. Literatür incelemesi sonucunda, inşaat sektörüne özgü geliştirilen risk yönetimi olgunluk modeline dayalı bir anket ile 32 firmadan veri toplanmıştır. Risk yönetimi olgunluğu; organizasyon kültürü, süreçler, kaynaklar ve uygulamalar boyutlarıyla; proje başarısı ise verimlilik, organizasyonel katkı, müşteri etkisi ve geleceğe hazırlık olmak üzere dört boyutta değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda, firmaların genel olarak Seviye 3 düzeyinde bir risk olgunluğuna sahip olduğu belirlenmiştir. Korelasyon ve regresyon analizleri, risk yönetimi olgunluğu ile proje başarısı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koymuş; sözleşme hükümleriyle birlikte bu iki değişkenin proje performansındaki toplam varyansın %54'ünü açıkladığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, inşaat yüklenici firmalarının başarılı projeler gerçekleştirebilmesi için sadece teknik yetkinlik değil; yönetsel ve yapısal yetkinliklerini geliştirmelerine ek olarak açık, adil ve işlevsel sözleşme yapıları oluşturmaları gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türk inşaat sektörüne özgü olarak tasarlanan Risk Yönetimi Olgunluk Anketi ile firmaların mevcut durumlarını değerlendirmelerine ve stratejik iyileştirme alanlarını belirlemelerine katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In recent years, various crises such as the global pandemic, economic contractions, exchange rate volatility, geopolitical uncertainties, and major earthquakes in Turkey have significantly reduced predictability in the construction sector. While this crisis environment has increased sector-specific risk factors, sustaining project success has become more complex for firms than ever before. At the same time, global trends such as digitalization, green transformation, and sustainability—driven by the international fight against the climate crisis—have made structural transformation of the sector inevitable. Within this multidimensional transformation process, firms must compete not only with technical competencies but also with their corporate risk management capabilities. In this context, the concept of“risk management maturity”has become a critical factor shaping firms' resilience against crises, stability in project processes, and long-term success strategies. This study addresses this exact need by aiming to analyze the effect of risk management maturity levels of construction firms on project success and the role of contract provisions in this relationship. Based on a literature review, data were collected from 32 firms through a survey developed according to a construction sector-specific risk management maturity model. Risk management maturity was evaluated across organizational culture, processes, resources, and practices dimensions; project success was assessed in four dimensions: efficiency, organizational contribution, client impact, and future preparedness. The analyses showed that firms generally possess a Level 3 risk maturity. Correlation and regression analyses revealed a significant and positive relationship between risk management maturity and project success; together with contract provisions, these two variables explained 54% of the total variance in project performance. The research findings indicate that construction firms need to develop not only technical competencies but also managerial and structural capabilities and establish clear, fair, and functional contract frameworks to achieve successful projects. In this regard, the study contributes by providing the Risk Management Maturity Survey, specially designed for the Turkish construction sector, enabling firms to assess their current status and identify strategic areas for improvement.
Benzer Tezler
- Bromtimol mavisi, bromkresol moru ve klorfenol kırmızısı indikatörleri katılmış özel besiyerlerinin sütlerde antibiyotik belirtilmesine uygunluğu üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ESENGÜL TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YAYGIN
- Kurbağa gastrik mukozasında K-H ATPaz enziminin kinetik özellikleri ve oluşturulan ülser modelinde enzim aktivitesi
Başlık çevirisi yok
SEYHAN TÜKEL
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Input-output modeling for Ankara water supply system
Ankara su temini sistemi için girdi-çıktı modellemesi
MEHMET GÜRSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN ALTINBİLEK