Basketbolda rotasyon stratejilerinin fiziksel, fizyolojik ve psikofizyolojik etkileri
Physical, physiological, and psychophysiological effects of rotation strategies in basketball
- Tez No: 966170
- Danışmanlar: PROF. DR. FIRAT AKÇA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, basketbol branşında uygulanan farklı oyuncu rotasyon stratejilerinin (1, 2, 3 ve 4 dakikalık oyun/dinlenme süreleri) oyuncuların fizyolojik tepkileri, subjektif yüklenme algıları ve egzersiz keyfi üzerindeki etkilerini incelemek suretiyle, antrenman ve müsabaka süreçlerinde alınacak stratejik kararların bilimsel temellere dayandırılmasına katkı sağlamaktır. Bu kapsamda çalışma, çapraz-döngülü, karşıt dengeli ve randomize bir araştırma deseniyle planlanmış ve 14 gönüllü basketbolcu ile yürütülmüştür. Araştırmanın başlangıcında, katılımcıların dinlenik vücut kompozisyonu, kalp atım hızı ve kalp atım hızı değişkenliği gibi temel fizyolojik parametreleri belirlenmiş; devamında gerçekleştirilen dört ayrı test seansında, 12 dakikalık simüle basketbol müsabakaları rotasyon sürelerine göre yapılandırılarak uygulanmıştır. Seanslar arasında en az 48 saatlik dinlenme süresi bırakılmıştır. Araştırmada; ortalama ve maksimum kalp atım hızı, kalp atım hızı değişkenliği, algılanan zorluk düzeyi, iş yükü, ağrı/rahatsızlık algısı ve egzersiz keyfi ölçümleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, rotasyon süresindeki artışın oyuncuların hem fizyolojik yüklenmesini hem de subjektif zorlanma düzeylerini anlamlı biçimde artırdığını ortaya koymuştur. Özellikle 4 dakikalık rotasyonlarda en yüksek fizyolojik yanıtlar ve algılanan zorluk düzeyleri gözlemlenmiştir. Buna karşın, uzun dinlenme sürelerinin toparlanma süreçlerini daha etkin biçimde desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Egzersiz keyfi açısından ise rotasyon stratejileri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Bu doğrultuda, elde edilen veriler ışığında, basketbolda oyuncu rotasyonlarının yalnızca taktiksel bir araç olarak değil; aynı zamanda yüklenme yönetimi, toparlanma kapasitesi ve bireysel yanıtların optimizasyonu açısından da kritik öneme sahip olduğu ve antrenman planlamalarının bu çok yönlü perspektif doğrultusunda şekillendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of different player rotation strategies (1, 2, 3, and 4-minute work/rest intervals) on players' physiological responses, subjective load perceptions, and exercise enjoyment in basketball, thereby contributing to the scientific basis for strategic decision-making in training and competition processes. To this end, the study was designed as a randomized, counterbalanced, crossover trial and conducted with 14 volunteer basketball players. At the outset, baseline physiological parameters such as resting body composition, heart rate, and heart rate variability were determined. Subsequently, four separate test sessions were conducted, each involving 12-minute simulated basketball games structured according to the rotation durations. A minimum 48-hour rest period was maintained between sessions. Measurements included average and maximum heart rate, heart rate variability, perceived exertion, workload, visual agalog scale, and exercise enjoyment. The findings revealed that increasing rotation duration significantly elevated both physiological load and subjective exertion levels, with the highest physiological responses and perceived difficulty observed during the 4-minute rotations. Conversely, longer rest intervals were found to more effectively support recovery processes. No significant differences were detected in exercise enjoyment among the rotation strategies. In light of these findings, it was concluded that player rotations in basketball are not only tactical tools but also critically important for load management, recovery capacity, and optimization of individual responses, and that training planning should be designed with this multifaceted perspective in mind.
Benzer Tezler
- Özel düzenlenmiş plyometrik antrenmanların genç basketbolcuların anaerobik güç performansına etkisi
Effects of regular specific plyometric training on anaerobic power of young basketball players
YÜKSEL SAVUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET KUTLU
- Basketbol oynayanlarda en çok görülen sportif yaralanmaların oluş mekaniği, hazırlayıcı faktörler ile alınması gereken tedbirler
Başlık çevirisi yok
ALPER FARUK UĞRAŞ
- Ankara Üniversitesi'nde spor yapan öğrencilerin beslenme durumları ve fiziki performansları üzerinde bir araştırma
A Research on the nutritional status and physical performance of the students who were active in sports at the University of Ankara
BÜLENT ASMA
- Spor yapmayan 11-12 yaş grubu erkek çocukların eurofit test sonuçları ile yapısal kompenentlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KAMİL ÖZER