Erken dönem uyumsuz şemalar ve ilişki doyumu arasındaki ilişkide mizahın aracı rolü
The mediating role of humor in the relationship between early maladaptive schemas and relationship satisfaction
- Tez No: 966190
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK EMRE GÜRSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Mizah, Mizah Tarzları, Romantik İlişki, İlişki Doyumu, Erken dönem uyum bozucu şemalar, Erken dönem uyumlu şemalar, Yakın ilişkiler, Early Maladaptive Schemas, Humor, Humor Styles, Romantic Relationship, Relationship Satisfaction, Early adaptive schemas, Intimate relationship
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Altınbaş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bireylerin erken dönem uyumsuz şemaları ve romantik ilişkilerinden aldıkları doyum arasındaki ilişkide mizah tarzlarının aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Erken dönem uyumsuz şemalar, bireylerin çocukluk ve ergenlik döneminde yaşanan olumsuz deneyimler sonucu gelişen ve yaşam boyunca daha ayrıntılı hale gelen, duygusal ve bilişsel örüntülerdir. Bireylerin erken dönem uyumsuz şemalarının kullandıkları mizah tarzlarını şekillendirebildiği, mizah tarzlarının ise romantik ilişkilerde kullanım amacına göre ilişki doyumunu azalttığı ve arttırdığı gözlemlenmiştir. Araştırmaya romantik ilişkisi olan 313 birey katılmıştır. Veri toplama sürecinde Young Şema Ölçeği Kısa Form-3, Mizah Tarzları Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeğinin alt boyutu olan İlişki Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi için PROCESS Makro Model 4 kullanılmıştır. Çoklu regresyon analizleri sonucunda yalnızca kopukluk şema alanının ilişki doyumunu azalttığı gözlemlenmiştir. Diğer yandan, kopukluk şema alanının katılımcı, kendini geliştirici ve kendini yıkıcı mizah tarzlarını negatif yönde; saldırgan mizah tarzını ise pozitif yönde yordadığı bulgulanmıştır. Zedelenmiş otonomi şema alanının katılımcı ve kendini geliştirici mizah tarzlarını negatif, kendini yıkıcı mizah tarzını ise pozitif yönde yordadığı bulgulanmıştır. Yüksek standartlar şema alanının, katılımcı ve saldırgan mizah tarzını pozitif yönde yordadığı bulgulanmıştır. Zedelenmiş sınırlar şema alanının ise kendini geliştirici mizah tarzını pozitif yönde yordadığı bulgulanmıştır. Diğeri yönelimlilik şema alanının katılımcı, kendini geliştirici ve kendini yıkıcı mizah tarzlarını pozitif; saldırgan mizah tarzını negatif yönde yordadığı bulgulanmıştır. Ayrıca katılımcı ve kendini geliştirici mizah tarzının ilişki doyumunu arttırdığı; saldırgan ve kendini yıkıcı mizahın ise ilişki doyumu azalttığı gözlemlenmiştir. Aracılık analizleri, kopukluk şema alanı ile ilişki doyumu arasındaki ilişkide kendini geliştirici ve kendini yıkıcı mizah tarzlarının anlamlı birer aracı rol oynadığını göstermiştir. Kopukluk şema alanının kendini geliştirici mizah tarzını negatif yönde yordadığı; kendini geliştirici mizah tarzı aracılığıyla da ilişki doyumunu dolaylı olarak olumsuz yönde etkilediği bulgulanmıştır. Diğer yandan, kopukluk şema alanının kendini yıkıcı mizah tarzını pozitif yönde yordadığı; kendini yıkıcı mizah tarzı aracılığıyla da ilişki doyumunu dolaylı olarak olumsuz yönde etkilediği bulgulanmıştır. Bu bulgular, literatür çerçevesinde tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları ve gelecekteki çalışmalar için önerilerle birlikte sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the mediating role of humor styles in the relationship between early maladaptive schemas and relationship satisfaction in romantic relationships. Early maladaptive schemas are defined as emotional and cognitive patterns that develop as a result of negative experiences during childhood and adolescence and become more elaborate throughout life. Early maladaptive schemas can shape individuals' humor styles, and these humor styles can either increase or decrease relationship satisfaction depending on how they are used in romantic relationships. The study included 313 participants who were in romantic relationships. Data were collected using the Young Schema Questionnaire – Short Form 3 (YSQ-SF3), the Humor Styles Questionnaire (HSQ), and Relationship Satisfaction subscale of Relationship Stability Scale. Data analysis was conducted using PROCESS Macro Model 4. According to the results of multiple regression analyses, only the disconnection schema domain was found to significantly decrease relationship satisfaction. Furthermore, the disconnection schema domain negatively predicted affiliative, self-enhancing, and self-defeating humor styles, while positively predicting aggressive humor. The impaired autonomy schema domain negatively predicted affiliative and self-enhancing humor styles, and positively predicted self-defeating humor. The unrelenting standards schema domain positively predicted affiliative and aggressive humor styles. The impaired limits schema domain positively predicted self-enhancing humor style. The other-directedness schema domain positively predicted affiliative, self-enhancing, and self-defeating humor styles, while negatively predicting aggressive humor. Additionally, affiliative and self-enhancing humor styles were found to increase relationship satisfaction, whereas aggressive and self-defeating humor styles were associated with lower satisfaction. Mediation analyses revealed that self-enhancing and self-defeating humor styles played a significant mediating role in the relationship between the disconnection schema domain and relationship satisfaction. Specifically, the disconnection schema domain negatively predicted self-enhancing humor, which in turn mediated a decrease in relationship satisfaction. Likewise, the disconnection schema domain positively predicted self-defeating humor, which also mediated a negative impact on relationship satisfaction. These findings were discussed in light of the existing literature, along with the study's limitations and implications for future research.
Benzer Tezler
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY
- Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi
Endolymphatic sac surgery in meniere's disease
NEBİL GÖKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri
Başlık çevirisi yok
AŞER BENSUSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı