Şanlıurfa ilinde ebeveynlerin aşı kararsızlığı, çocukluk çağı rutin aşı programına uyumu ve etkileyen faktörler
Parental vaccine hesitancy in Şanlıurfa province, compliance with childhood routine vaccination program, and influencing factors
- Tez No: 966574
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DURSUN BARUT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Aşılar, 20. yüzyılın halk sağlığı açısından en önemli buluşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Bulaşıcı hastalıklara karşı geliştirilen aşılar, salgınların önlenmesine, birçok hastalığın ortadan kalkmasına ve bulaşıcı hastalıkların sonucunda meydana gelen ciddi komplikasyonlar ile ölümlerin azalmasına büyük katkı sağlamıştır. Günümüzde, pek çok ülke aşılarla önlenen bulaşıcı hastalıkların görülme sıklığında artış olduğunu bildirmiştir. Bu durumun en sık karşılaşılan nedeni, ebeveynler tarafından bağışıklamanın reddedilmesi veya aşı kararsızlığı yaşamasıdır. Bu çalışmanın amacı Şanlıurfa ilinde ebeveynlerin aşı kararsızlığı, çocukluk çağı rutin aşı programına uyumu ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Materyal ve Metod: Kesitsel tipte planlanan bu çalışma 2025 yılı ocak ayı ile 2025 yılı mart ayı arasında Şanlıurfa ilindeki Aile Sağlığı Merkezlerinde kayıtlı bulunan 0-4 yaş arası çocuğu olan katılımcılar ile yapılmıştır. Veriler; sosyodemografik veri formu, aşı ile ilgili bilgi, tutum ve davranışı belirlemek için sorulan aşılama durumu değerlendirme formu ve aşı kararsızlığı ölçeği ile toplanacaktır. Normal dağılıma uyan verilerin analizlerinde parametrik testler (t testi), normal dağılıma uymayan verilerin analizinde non-parametrik testler (Mann-Whitney U testi), kategorik verilerin karşılaştırılmasında ki-kare testi, ileri analizlerden binary lojistik regresyon yapılmıştır. p <0.05 istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 344 kişinin 68,9'u kadın, %31,1'i erkektir. Aşı kararsızlığı ölçeği puan ortalaması 14,58 olarak bulunmuştur Çalışmaya katılanların %64,8'i çocuklarının aşılarını zamanında yaptırdıklarını belirtmişlerdir. Aşıyı zamanında yaptıran ve yaptırmayan kişiler incelendiğinde; medeni durumu boşanmış olmanın, mevsimlik tarım işçisi olmanın ve çocuklarda alerji olmasının istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur. Mevsimlik tarım işçisi olanlarda olmayanlara göre 3,15 kat, çocuğunda alerji olanlarda olmayanlara göre 4,62 kat ve boşanmış kişilerde evli olanlara göre 5,83 kat aşıyı zamanında yaptırmama riski artmış olarak bulunmuştur Sonuç: Aşı kararsızlığını sosyokültürel düzey ve toplumsal gelenek/inanç gibi faktörler etkiliyor. Medeni durum olarak boşanmış olanlarda, mevsimlik tarım işçilerinde ve çocuklarında alerji hikayesi olanlarda, aşıyı zamanında yaptırmama olasılığı daha yüksek bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
İntroduction: Vaccines are recognized as one of the most important public health breakthroughs of the 20th century. Vaccines developed against infectious diseases have greatly contributed to the prevention of epidemics, the elimination of many diseases and the reduction of serious complications and deaths as a result of infectious diseases. Today, many countries report an increase in the incidence of vaccine-preventable infectious diseases. The most common reason for this is refusal of immunization by parents or vaccine ambivalence. The aim of this study is to determine parents' vaccine hesitancy, compliance with the childhood routine vaccination program, and influencing factors in Şanlıurfa province. Materials and Methods:. This cross-sectional study was conducted between January and March 2025 with participants who had children aged 0-4 years registered at Family Health Centers in Şanlıurfa province. Data will be collected using a sociodemographic data form, a vaccination status assessment form to determine knowledge, attitude and behavior regarding vaccination, and a vaccine ambivalence scale. Parametric tests (t-test) were used to analyze data that followed a normal distribution, non-parametric tests (Mann-Whitney U test) were used to analyze data that did not follow a normal distribution, chi-square test was used to compare categorical data, and binary logistic regression was used for advanced analysis. p <0.05 was considered statistically significant. Findings: Of the 344 participants, 68.9% were female and 31.1% were male. The mean score of the vaccine ambivalence scale was found to be 14.58. 64.8% of the participants stated that they had their children vaccinated on time. When those who received and did not receive the vaccine on time were analyzed, it was found that being divorced, being a seasonal agricultural worker and having allergies in children were statistically significant. The risk of not getting the vaccine on time was found to be 3.15 times higher in seasonal agricultural workers compared to non-seasonal agricultural workers, 4.62 times higher in children with allergies compared to non-seasonal agricultural workers, and 5.83 times higher in divorced people compared to married people. Conclusion: Factors such as sociocultural level and social traditions/beliefs affect vaccine hesitancy. Those who were divorced in terms of marital status, seasonal agricultural workers and those with a history of allergy in their children were more likely to not get vaccinated on time.
Benzer Tezler
- Şanlıurfa-Harran ovası topraklarının ince kum mineralojisi ve bazı yaygın toprak serilerinin mikromorfolojisi
Başlık çevirisi yok
SABAHATTİN ŞAHAN
- Toprak ve tarım reformu uygulamasında öncelikli köylerin tesbitine ilişkin bir yöntem uygulaması
Başlık çevirisi yok
SABİR ATASEVER
- Harran ovasında mevcut mekanizasyon sorunu ve çözüm önerilerine yönelik bir araştırma
Başlık çevirisi yok
YALÇIN ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Harran ovasında mevcut mekanizasyon durumu ve mekanizasyon planlamasına yönelik bir araştırma
Başlık çevirisi yok
RAMAZAN SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ BAŞÇETİNÇELİK