Genetik nedenli olduğu düşünülen ve ağır hastalık bulguları gösteren yenidoğanlarda hızlı tüm ekzom dizilemenin tanıdaki yeri
Role of rapid whole exome sequencing in critically ill newbornswith a preliminary diagnosis of genetic syndrome
- Tez No: 966606
- Danışmanlar: PROF. DR. TAHİR ATİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Genetik, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Genetik Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Tüm ekzom dizileme (Whole Exome Sequencing-WES), insan genomundaki yaklaşık 20.000 genin eş zamanlı dizilenmesini sağlayarak monogenik hastalıkların tanısında önemli bir araç haline gelmiştir. Son yıllarda klinik uygulamalarda kullanım sıklığı artmakla birlikte, özellikle çoklu sistem tutulumu ve konjenital anomalileri olan olgularda tanıya ulaşmadaki başarısı %30–50 arasında bildirilmektedir. Ancak yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde WES'in rutin kullanımı henüz yaygınlaşmamıştır. Kritik durumdaki yenidoğanlarda hızlı ve doğru tanıya ulaşmak, hem tedavi sürecini yönlendirmek hem de prognoz ve aile danışmanlığı açısından hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmada, yenidoğan yoğun bakım servisinde yatan ve monogenik hastalık şüphesi taşıyan hastalarda hızlı WES'in tanı ve tedavi sürecine katkısının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada, yenidoğan yoğun bakım servisinde yatmakta olan ve monogenik hastalık şüphesi taşıyan, klinik bulgular ve aile öyküsü ile desteklenen 8 hasta incelenmiştir. Hastaların tümü çocuk genetik hastalıkları uzmanı tarafından muayene edilerek fizik muayene bulguları kaydedilmiş; laboratuvar ve klinik verileri hasta dosyalarından elde edilerek olgu rapor formlarına aktarılmıştır. Hastalara hızlı WES uygulanmış ve analizler, klinik bulgular ile birlikte yeni nesil dizileme veritabanları kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 8 hastanın 6'sı kız, 2'si erkekti; yaşları doğumdan itibaren 1 ile 60 gün arasında değişmekte olup, yaş ortalaması 25,5 gündü. Üç hastada ebeveynler arasında akrabalık öyküsü mevcuttu. WES sonucunda beş hastada (Olgu 1, 4, 5, 7 ve 8) klinik bulgularla ilişkili patojenik veya olası patojenik varyantlar saptandı. Üç hasta (Olgu 5, 6 ve 7) WES sonucu çıkmadan önce, bir hasta (Olgu 1) ise WES sonucu çıktıktan sonra yaşamını yitirmiştir. Olguların WES sonuçlanma süresi ortalama 6 hafta olup, bu süre 4 ila 12 hafta arasında değişmekteydi. Hastaların %50'sinde genotip-fenotip ilişkisini destekleyen varyantlar saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, WES'in, özellikle etiyolojisi belirlenememiş ve ileri düzey yenidoğan yoğun bakım gereksinimi olan hastalarda tanısal süreci hızlandırarak klinik yönetimi olumlu etkilediğini göstermektedir. Hızlı genetik tanı sayesinde uygun tedaviye erken başlanmakta, gereksiz ilaç kullanımı azaltılmakta ve genetik danışmanlık süreçleri daha etkin yürütülebilmektedir. Elde edilen genetik veriler, ayrıca taşıyıcılık taramaları gibi ikincil sağlık uygulamalarına da katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda, hızlı WES'in, nadir genetik hastalıkların erken tanı ve yönetiminde artan bir öneme sahip olduğu ve multidisipliner klinik-genetik yaklaşımın vazgeçilmez bir parçası haline geldiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Whole Exome Sequencing (WES), which enables the simultaneous sequencing of approximately 20,000 genes in the human genome, has become a significant tool in the diagnosis of monogenic disorders. Although its clinical use has increased in recent years, especially in cases with multisystem involvement and congenital anomalies, diagnostic yield remains between 30% and 50%. However, WES is not yet routinely implemented in neonatal intensive care units (NICUs). In critically ill neonates, rapid and accurate diagnosis is vital for guiding treatment decisions, prognosis, and genetic counseling. This study aimed to evaluate the contribution of rapid WES to the diagnostic and therapeutic process in NICU patients with suspected monogenic diseases. Methods: Eight patients admitted to the NICU with clinical findings and family histories suggestive of monogenic disorders were included in this study. All patients underwent physical examinations by a pediatric genetics specialist. Clinical and laboratory data were collected from patient files and recorded in case report forms. Rapid WES was performed for each patient, and sequencing data were analyzed using next-generation sequencing databases in conjunction with clinical findings to establish a molecular diagnosis. Results: Of the eight patients included, six were female and two were male. Ages ranged from 1 to 60 days, with a mean of 25.5 days. A history of consanguinity was present in three cases. Pathogenic or likely pathogenic variants associated with the clinical presentation were identified in five patients (Cases 1, 4, 5, 7, and 8). Three patients (Cases 5, 6, and 7) died before WES results were available, and one patient (Case 1) died shortly after WES findings were reported. A diagnostic yield of 50% (4/8) was observed. The average turnaround time for WES results was 6 weeks, ranging from 4 to 12 weeks. Conclusion: This study demonstrates that WES accelerates the diagnostic process and positively impacts clinical management in critically ill neonates, particularly when the etiology is unclear. Early molecular diagnosis facilitates the initiation of targeted therapies, prevents unnecessary treatments, and enhances the effectiveness of genetic counseling. Furthermore, WES data can guide secondary healthcare practices, including carrier screening. Rapid WES is increasingly playing a vital role in the early diagnosis and management of rare genetic disorders and contributes significantly to healthcare delivery as part of a multidisciplinary clinical-genetic approach.
Benzer Tezler
- Ferrokrom fabrikasında çalışan işçilerde stogenetik çalışmalar
Başlık çevirisi yok
AYNUR ACAR
Doktora
Türkçe
1985
Tıbbi BiyolojiAkdeniz ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜVEN LÜLECİ
- Bazı introdüksiyon patates populasyonlarında; verim ve verimle ilgili ögeler arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
SEFAİ GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatEge ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. BİRKAN YILDIRIM
- Patateste farklı fizyolojik yaş dönemlerinin verim ve kalite özellikleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
F.SEVDA BİGALI
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatEge ÜniversitesiBitki Islahı ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN BİRKAN YILDIRIM
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN