Kırgızistan'da yetişen bazı yerel ceviz (Juglans regia L.) çeşitleriningenotiplerinde transpozonların belirlenmesi
Определение транспозонов в генотипах естественно растущего грецкого ореха (Juglans regia l.) в кыргызстане
- Tez No: 967671
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. YILMAZ KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: SIRE1, Sukkula, Nikita, ceviz, IRAP-PCR
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Transpozonlar, genom içinde yer değiştirebilme özelliğine sahip hareketli DNA dizileridir. Bu DNA dizileri, transpozisyon adı verilen bir mekanizma ile bir kromozomal bölgeden diğerine hareket ederler. Bununla birlikte transpozonlar, genomun çeşitli işlevleri üzerinde önemli etkileri olan ve evrimsel süreçlerde genetik çeşitliliğin artmasına katkıda bulunan genetik elementlerdir. Bu tez çalışmasında Kırgızistan'da hem doğal olarak yetişen ceviz (Juglans regia L.) türünde hem de bazı ceviz (Juglans mandshurica, Juglans cinerea, Juglans nigra) türlerinde retrotranspozon hareketlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Farklı ceviz türlerinde IRAP (Inter Retrotransposon Amplified Polymorphism) moleküler markır tekniği kullanılarak SIRE1, Sukkula ve Nikita retrotranspozon hareketleri incelenmiştir. Söz konusu retrotranspozonların hareketliliğini incelemek amacıyla ceviz türlerinden alınan örneklerden DNA izolasyonu yapılmıştır. Örnekler, Kırgızistan'ın farklı lokasyonlarından alınmış ve DNA izolasyonu için ceviz yaprakları kullanılmıştır. SIRE1, Sukkula ve Nikita'ya özgü primerler ile IRAP-PCR analizi gerçekleştirilmiştir. IRAP-PCR analiz sonucunda örneklere ait bant profilleri incelendiğinde en yüksek polimorfizm, Sukkula retrotranspozonunda %0-85 oranında gözlemlenmiştir. Bununla birlikte Nikita için %0-70 ve SIRE1 için %0-64 oranında polimorfizm tespit edilmiştir. Elde edilen bulguların, epigenetik değişimlerin ceviz gelişimi üzerindeki etkilerinin anlaşılmasına katkı sağlaması beklenmektedir. Retrotranspozonların hareketlerinin tespit edilmesi, ceviz bitkisinde genetik çeşitliliğin nasıl oluştuğuna ve evrimsel süreçlerin nasıl işlediğine dair yeni bilgiler sunacaktır. Bu çalışma, ceviz türlerinde retrotranspozonların hareketliliği hakkında ilk detaylı analiz olarak bilimsel literatüre önemli bir katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Транспозоны — это подвижные последовательности ДНК, способные перемещаться внутри генома. Эти ДНК-элементы передвигаются из одной хромосомной области в другую посредством механизма, называемого транспозицией. Кроме того, транспозоны являются генетическими элементами, которые существенно влияют на различные функции генома и способствуют увеличению генетического разнообразия в ходе эволюционных процессов. Целью данной диссертационной работы является определение активности ретротранспозонов у грецкого ореха (Juglans regia L.), естественно произрастающего в Кыргызстане, а также у некоторых других видов орехов (Juglans mandshurica, Juglans cinerea, Juglans nigra). Движения ретротранспозонов SIRE1, Sukkula и Nikita были исследованы с использованием молекулярной маркерной техники IRAP (Inter Retrotransposon Amplified Polymorphism) у различных видов орехов. Для изучения подвижности указанных ретротранспозонов была проведена экстракция ДНК из образцов, собранных с разных видов орехов. Образцы были собраны из различных регионов Кыргызстана, и для выделения ДНК использовались листья ореха. IRAP-ПЦР-анализ был проведён с использованием праймеров, специфичных к SIRE1, Sukkula и Nikita. По результатам IRAP-ПЦР-анализа были изучены полосы, полученные из образцов, и наибольший уровень полиморфизма был зафиксирован у ретротранспозона Sukkula — от 0% до 85%. Для ретротранспозона Nikita уровень полиморфизма составил от 0% до 70%, а для SIRE1 — от 0% до 64%. Ожидается, что полученные результаты помогут лучше понять влияние эпигенетических изменений на развитие грецкого ореха. Определение активности ретротранспозонов позволит получить новые данные о формировании генетического разнообразия у ореха и функционировании эволюционных процессов. Это исследование станет важным вкладом в научную литературу как первое детальное исследование подвижности ретротранспозонов у видов грецкого ореха. Ключевые слова: SIRE1, Sukkula, Nikita, грецкий орех, IRAP-PCR.
Benzer Tezler
- Kazakça bir hikaye: Sonğı Tasil metin-çeviri-dizin
Başlık çevirisi yok
SÜER EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TALAT TEKİN
- Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrasında Türk Cumhuriyetleri ve Türkiye ile ilişkilerinin geleceği
Başlık çevirisi yok
ALPER ENGİN
- Bağımsız Devletler Topluluğu'ndaki Türk Cumhuriyetleri'nin ekonomik durumları ve turizm potansiyelleri
Başlık çevirisi yok
ZERRİN TANIL
- Türkistan'daki yeni Türk Cumhuriyetlerinde sosyo-ekonomik ve siyasal değişim
Başlık çevirisi yok
İRFAN ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TOKTAMIŞ ATEŞ
- Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra kurulan Türk Cumhuriyetleri arasında entegrasyon dinamikleri ve Türkiye
Başlık çevirisi yok
SONER IŞILDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. TALİP TUZTAŞ
- Kırgız halk masalları: Motif index ve tercüme
Başlık çevirisi yok
MEHMET YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE SEYİDOĞLU