Hemşirelerin yapay zekâ ve robot hemşirelere yönelik etik duyarlılığının ve bilgi düzeylerinin incelenmesi
Assessment of nurses' ethical sensitivity and knowledge concerning artificial intelligence and robotic nursing technologies
- Tez No: 967736
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EDA ERGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Yapay zekâ, robot hemşire, etik duyarlılık, bilgi düzeyi, hemşirelik, Artificial intelligence, robot nurses, ethical sensitivity, knowledge level, nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hemşirelerin yapay zekâ ve robot hemşire kavramlarına yönelik bilgi düzeylerini ve etik duyarlılıklarını belirlemek amacıyla yarı deneysel tipte yürütülen çalışma, İzmir'in Aliağa ilçesindeki Aliağa Devlet Hastanesi'nde görev yapan 92 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara 45 dakikalık bir eğitim sunulmuş, eğitim öncesi ve sonrası olmak üzere Yapay Zekâ Bilgi Testi ve Etik Duyarlılık Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Çalışmaya katılan hemşirelerin Yapay Zekâ Bilgi Testi puan ortalamaları eğitim öncesinde 62,30±10,80 iken, eğitim sonrasında 75,78±10,54'e yükselmiş ve bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Buna karşılık, Etik Duyarlılık Ölçeği toplam puanı eğitim öncesinde 57,67±7,16 iken, eğitim sonrasında 54,69±8,25'e düşmüş; bu azalış da anlamlıdır (p=0,009).Alt boyutlara bakıldığında, özellikle mahremiyet (ön: 16,90±3,18 → son: 14,89±3,36; p<0,001) ve sorumluluk/hesap verebilirlik (ön: 9,70±2,58 → son: 7,93±1,96; p<0,001) puanlarının anlamlı biçimde azaldığı; buna karşın zarar vermeme/yarar sağlama ve şeffaflık alt boyutlarında anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür (p>0,05).Demografik özelliklere göre incelendiğinde, kadın hemşirelerin eğitim öncesi bilgi puan ortalamaları erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur (63,53±9,79 vs 55,42±13,75; p=0,044). Ayrıca, yapay zekâ ve robot hemşirelerin iş yükünü azaltacağı ve mesleğe yarar sağlayacağı görüşünde olan hemşirelerin eğitim öncesi bilgi puanlarının bu görüşe katılmayanlara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır .(p≤0,002). Bu doğrultuda, yapay zekâ ve robot hemşireler konusundaki eğitimlerin süreklilik kazanması ve etik duyarlılığı pekiştirecek içeriklerle zenginleştirilmesi, hemşirelik uygulamalarının insan odaklı doğasını koruyarak teknolojiyle uyumlu hale getirilmesini sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in a quasi-experimental design to determine nurses' knowledge levels and ethical sensitivity regarding the concepts of artificial intelligence (AI) and robot nurses. The research was carried out with 92 nurses working at Aliağa State Hospital in İzmir. Participants were provided with a 45-minute training program, and both the Artificial Intelligence Knowledge Test and the Ethical Sensitivity Scale were administered before and after the training. Data were analyzed using SPSS 25.0. The mean scores of the AI Knowledge Test increased significantly from 62.30±10.80 before the training to 75.78±10.54 after the training (p<0.001). In contrast, the total score of the Ethical Sensitivity Scale decreased from 57.67±7.16 to 54.69±8.25, which was also statistically significant (p=0.009).At the subscale level, significant decreases were observed in privacy (pre: 16.90±3.18 → post: 14.89±3.36; p<0.001) and responsibility/accountability (pre: 9.70±2.58 → post: 7.93±1.96; p<0.001), whereas no significant differences were found in non-maleficence/beneficence and transparency (p>0.05).Regarding demographic characteristics, female nurses' pre-training knowledge scores were higher compared to males (63.53±9.79 vs 55.42±13.75; p=0.044). In addition, nurses who believed that AI and robot nurses would reduce workload and benefit the profession had significantly higher pre-training knowledge scores than those who disagreed (all p≤0.002). In conclusion, short-term training programs were found to increase nurses' knowledge about AI and robot nurses, while simultaneously leading to a decrease in ethical sensitivity—particularly in the dimensions of privacy and accountability. These findings suggest that such trainings should be continuous and enriched with ethical content to ensure that nursing practice maintains its human-centered nature while adapting to technological advancements.
Benzer Tezler
- Hastaların gözünden yapay zeka ve robot hemşireler
Patients' perspectives on artifical intelligence and robot nurses
BÜŞRA IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİzmir Bakırçay ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ERGİN
- Akciğer kanserli hastaların robot hemşireden bakım alma isteği ve yapay zekâya karşı tutumları
Lung cancer patients' willingness to receive care from robot nurses and their attitudes towards artificial intelligence
MUAZZEZ SELÇUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Hemşirelikİzmir Bakırçay ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALE SEZER
- Hemşirelik öğrencilerinin robot hemşireler ve yapay zekâ uygulamalarina yönelik görüşlerinin incelenmesi
Researching of the views of nursing students about robot nurses and artificial intelligence implementations
SEVİM CANKARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM ÇINAR YÜCEL
- Hemşirelerin yapay zekâ teknolojilerinin kullanımına ilişkin görüşlerinin ve öğrenme gereksinimlerinin belirlenmesi
Identifying nurses' views and learning needs regarding the use of artificial intelligence technologies
SONGÜL ERMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM ULUPINAR
- Hemşirelerin yapay zekâya yönelik genel tutumlarının incelenmesi
Examining nurses general attitudes towards artificial intelligence
FATMA KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA AZİZOĞLU