Kur'ân'da 'a-d-l kökünün etimolojik yapısı ve semantik analizi
Etymolgical and semantic analysis of the root ʿadl in the Qur'an
- Tez No: 967976
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA KESKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Kur'ân'da 'A-d-l Kökünün Etimolojik ve Semantik Analizi”başlıklı araştırmamız giriş, üç bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi ve yöntemi ele alınmıştır. Birinci bölümde anlambilimsel çözümleme yöntemi tanıtılmış, senkronik ve diakronik yaklaşımlar açıklanmış ve bu yöntemin Kur'ân ile ilişkisine değinilmiştir. İkinci bölümde 'a-d-l kökünün türevsel yapısı incelenmiş, Arap edebiyatının farklı dönemlerinde (Cahiliye, İslam'ın ilk yılları, Emevî ve Abbâsî) kullanım örnekleri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda söz konusu kökün şiir, nesir ve erken dönem sözlüklerdeki anlamları tespit edilmiş, geç dönem sözlüklerdeki kullanımlarla karşılaştırılarak anlam değişimi izlenmiştir. Elde edilen veriler gruplandırılmış ve tablolar üzerinden karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Üçüncü bölümde kökün Kur'ân'daki kullanım biçimleri sistematik olarak incelenmiştir. Kök ve türevlerinin geçtiği ayetler, bağlam (siyak) dikkate alınarak semantik açıdan çözümlenmiş; farklı ayetlerde kazandığı anlam çeşitliliği ortaya konmuştur. Ayrıca klasik ve modern tefsirlerden seçilen yorumlar değerlendirilmiş, nüzul sırası gözetilerek anlamın tarihsel gelişim çizgisi belirlenmiştir. Müfessirlerin görüşleri ile anlambilimsel bulgular karşılaştırılmış, aradaki örtüşme ve farklılıklar analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde, 'a-d-l kökünün Arap edebiyatı ve Kur'ân'daki anlam serüveni bütüncül bir bakışla ortaya konmuş ve elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The research entitled“Etymological and Semantic Analysis of the Root ʿA-D-L in the Qur'an”is structured into an introduction, three chapters, and a conclusion. The introduction outlines the topic, objectives, significance, and methodology of the study. The first chapter presents an overview of semantic analysis in linguistics, with attention to its relevance to the Qur'an, and explains the synchronic and diachronic approaches that form the methodological basis. The second chapter investigates the derivational structure of the root ʿa-d-l. Frequently used derivatives in classical Arabic literature are identified, and the root's usage is examined in major sources, including Jāhiliyya poetry, early Islamic texts, and Umayyad and Abbasid anthologies. Its meanings in these contexts are analyzed, supported by interpretations and comparisons. Both early and later Arabic dictionaries are reviewed to trace semantic development, with meaning groups established for each period and evaluated through comparative analysis. The third chapter systematically examines the occurrences of the root and its derivatives in the Qur'an. Verses containing these forms are analyzed through semantic methods, with special emphasis on context (siyāq) as a decisive factor in meaning. The diversity and depth of the root's usage in the Qur'an are explored across various contexts. Interpretations from classical and modern exegetical sources are then reviewed, with the chronological order of revelation considered to highlight semantic shifts. These interpretations are compared with the study's semantic findings to identify points of convergence and divergence. Finally, the conclusion provides an overall evaluation of the data and findings, presenting the semantic trajectory of the root ʿa-d-l in Arabic literature and the Qur'an.
Benzer Tezler
- Le Theme de la solitude dans les fleurs du mal de baudelaire
Başlık çevirisi yok
MEHMET NEDİM KULA
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Satsuma mandarini meyve olgunlaşmasında fiziksel ve kimyasal değişmelerle duyusal değerler arasında ilişkiler
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL İZDAL
