Streptozotosinle indüklenmiş diyabetik retinopatide dental pulpa kaynaklı mezenkimal kök hücre ve eksozomlarının etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of dental pulpa-derived meseenchymal stem cells and exosomes in streptozotocin-induced diabetic retinopathy
- Tez No: 968670
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP BURÇİN GÖNEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Göz Hastalıkları, Eye Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kök Hücre Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kök Hücre Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diyabetik retinopati (DR) diyabette görme kaybına yol açan en önemli göz hastalıklarından birisidir. Hastalığın patogenezinde hiperglisemi ile indüklenen oksidatif stres, hipoksi ve inflamasyon önemli rol oynamaktadır. Erken evrede nörodejenerasyon ve nöroinflamasyon başlamış olgularda ve mevcut tedavi yöntemlerine yanıt vermeyen vakalarda tedavi yöntemleri kısıtlıdır. Bu çalışmada retinanın inflamasyon ve dejenerasyonu ile seyreden DR modelinde dental pulpa kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin hastalığın seyrini durdurma ve yavaşlatması üzerine etkinliklerini araştırmak amaçlanmıştır. Bu çalışmada 8 hafta 250-350 gram Winstar albino cinsi erişkin erkek sıçanda streptozotosin ile diyanet indüklendi. Diyabet indüklendikten 8 hafta sonra deney hayvanları 4 gruba ayrıldılar. Negatif kontrol grubuna işlem yapılmadan, plasebo gurubuna dengeli tuz solüsyonu, kök hücre grubuna DP-MKH, eksozom grubuna DP-MKH-E intravitreal olarak enjekte edildi. Tedavi gruplarının ve kontrol gruplarının dokuları histopatolojik ve immünofloresan boyama yöntemleri ile değerlendirildi. Histopatolojik değerlendirmeler sonucunda total retina kalınlığı ve iç nükleer tabaka kalınlığında en iyi sonuçlar eksozom grubunda elde edildi (p <0,001). Kök hücre grubunda ise total retina kalınlığı negatif kontrole kıyasla daha yüksek çıkmakla birlikte eksozom grubunun altında kaldı. Retina gangliyon hücre sayısı değerlendirmesinde hem eksozom hem de kök hücre tedavileri, plasebo grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek ganglion hücresi sayıları ile ilişkilendirildi (p<0,05). MKH ve eksozom uygulanan gruplarda GFAP düzeylerinin anlamlı olarak azaldığı gözlenmiştir (p<0,05). GFAP'da gözlenen bu değişikliklere karşı Iba1 immün ekspresyon düzeylerinde genel grup farklılıkları istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.24). Nöroprotektif etkinliklileri yüksek olan eksozom ve kök hücreler inflamasyonu baskılamada diğer gruplardan anlamlı farklılık gösteremedi. Sonuç olarak özellikle eksozom uygulaması, retinal kat organizasyonu, total ve iç retina kalınlığı ile ganglion hücre sağkalımında belirgin koruyucu etki göstermiştir. GFAP düzeylerindeki azalma, her iki tedavinin de astrositik reaktiviteyi azalttığını; ancak Iba1 düzeylerindeki sınırlı değişim, mikroglial yanıtın farklı yolaklarla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Diabetic retinopathy (DR) is one of the most important eye diseases causing vision loss in diabetes. In its pathogenesis, hyperglycemia-induced oxidative stress, hypoxia, and inflammation play crucial roles. In the early stages, when neurodegeneration and neuroinflammation have already begun, and in cases unresponsive to current treatment modalities, therapeutic options remain limited. This study aimed to investigate the efficacy of dental pulp-derived mesenchymal stem cells (DP-MSCs) in halting or slowing disease progression. In this study, diabetes was induced in 8-week-old adult male Wistar albino rats 250–350 g. by streptozotocin administration. Eight weeks after diabetes induction, the experimental animals were divided into four groups. The negative control group received no intervention, the placebo group received balanced salt solution, the stem cell group received intravitreal DP-MSCs, and the exosome group received intravitreal DP-MSC-derived exosomes. Tissues from the treatment and control groups were evaluated using histopathological and immunofluorescence staining methods. Histopathological evaluation revealed that the best results in terms of total retinal thickness and inner nuclear layer thickness were obtained in the exosome group (p <0,001). In the MSC group, TRT was higher compared with the negative control, but lower than the exosome group. In the evaluation of retinal ganglion cell counts, both exosome and MSC treatments were associated with significantly higher numbers of ganglion cells compared with the placebo group (p<0,05). In both the MSC and exosome groups, GFAP levels were observed to decrease significantly (p<0,05). Despite these changes in GFAP, differences in Iba1 immunoexpression among groups were not statistically significant (p=0.24). Exosomes and stem cells, both of which demonstrated strong neuroprotective efficacy, did not show significant differences compared with other groups in terms of suppressing inflammation. In conclusion, especially exosome administration exerted a pronounced protective effect on retinal layer organization, total and inner retinal thickness, and ganglion cell survival. The observed reduction in GFAP indicates that both treatments reduced astrocytic reactivity, while the limited changes in Iba1 levels suggest that microglial responses may be associated with alternative pathways.
Benzer Tezler
- Streptozotosin ile deneysel diabet oluşturulan hayvanlarda bazı kan parametrelerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
BELKİS ÜNVER
- Streptozotocin diabetinde böbrek değişiklikleri ve insülin tedavisinin etkisi -deney çalışma-
Başlık çevirisi yok
GÜRAY KILIÇ
- İzole sıçan pankreas perfüzyonunda klorpropamid ve streptozotocinin insülin hormonu biyosentezi ve salınımına etkileri
Başlık çevirisi yok
İRFAN DEĞİRMENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnadolu ÜniversitesiPROF.DR. AYŞE BAŞARAN
- Sodyum ortovanadatın streptozotosin-diabetik sıçanlarda insülin duyarlılığı üzerine etkisi
The Insulinomimetic effect of sodium ortovanadate on ınsulin sensitivitiy of streptozotocin,diabetic rats
CAN PEKİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİH ALTAN