Cinsel suçlarda medya ve adil yargılanma: İfade özgürlüğü ile masumiyet karinesinin çatışması
Media and fair trial in sexual crimes: Conflict between freedom of expression and the presumption of innocence
- Tez No: 968895
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELEK SARAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Kamu hukuku, Suçsuzluk karinesi, İfade özgürlüğü, İnsan hakları, Public law, Presumption of innocence, Expressive freedom, Human rights
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlığın varlığını kabul ettiği ilk günden itibaren insan hakları kavramının kapsamı genişlemektedir. Uygarlaşma ile birlikte hukuk düzenince koruma altına alınan çok sayıda yeni hak ortaya çıkmıştır. İnsan haklarındaki çeşitlilik zamanla artsa da bazı hakların diğerlerinden daha üstün bir öneme sahip olma hâlinde herhangi bir değişiklik olmamaktadır. Masumiyet karinesi kişinin devlet ve toplum gözünde suçlu muamelesine tabi tutulmaksızın adil şekilde yargılanmasını temin ederken ifade özgürlüğü demokratik toplum düzeninin temel taşlarından biri olarak bireyin ve toplumun varlık göstermesini, gelişmesini, dayanışmasını sağlamaktadır. Her biri hakkında öğretide oldukça uzun değerlendirmelerde bulunulan bu haklar günümüzde yaygın bir insan hakları çatışmasının merkezinde yer almaktadır. İnternet ve sosyal medya sayesinde kullanım alanı devamlı genişleyen ifade özgürlüğü, özellikle cinsel suçlarla suçlanan kişiler yönünden masumiyet karinesinin ihlal edilmesinde araç olarak kullanılmaktadır. Cinsel suçlara toplumsal yaklaşım, sosyal medyanın asılsız içerikler oluşturmaya ve toplumsal tepkileri tahrik etmeye teşne yapısı, masumiyet karinesinin cinsel suç failleri yönünden korunmasının zorlukları gibi nedenlerle çatışma hali masumiyet karinesinin ortadan kalkması düzeyinde ağır sonuçlar doğurmaya başlamış; suçlanan kişilerin kitlesel linçlere maruz kalmasına ve yargılamaların adil olmadığı algısının toplumda yayılmasına yol açmıştır. Bu çalışmanın amacı, masumiyet karinesi ve ifade özgürlüğü çatışmasının ciddi bir soruna dönüştüğü, sosyal medyanın çatışma doğuran yapısında düzenlemeye gidilmesi gerektiği, çatışmanın dengeye kavuşturulması için hangi yolların izlenebileceği konularının ortaya konulması yoluyla bu çatışmaya akademik yönden dikkat cezbetmektir. İnsan haklarına müdahale etmeme ve başkalarının ihlallerini engelleme yükümlülüğü bulunan devlet, güncel ve yaygın bir mağduriyete dönüşmüş olan bu çatışmayı çözmesi gereken yegâne yetkilidir. Yasama, yargı ve yürütme erklerinin her birinin bu konuda atacak adımları olduğu savıyla bu çalışmada masumiyet karinesi ve ifade özgürlüğünün çatışması güncel şartlar ele alınarak incelenmekte, sosyal medyanın çatışmayı tetikleyici rolüne dikkat çekilerek bu konuya müdahale etmenin acil bir ihtiyaç haline geldiği vurgulanmaktadır. Çalışma boyunca sebeplerine ve somut örneklerine yer verilen haklar çatışmasının dengeye kavuşturulması için kanuni düzenleme, içtihat geliştirme, medya ve kurumların ilişkisini düzenleme ve eğitim sisteminde ileriye dönük iyileştirmeler yapma önerilerinde bulunularak çalışma neticelendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The scope of the concept of human rights has been expanding since the first day humanity accepted its existence. With civilization, many new rights have emerged that are protected by the legal system. While the diversity of human rights has increased over time, the importance of some rights always prevails over others. While the presumption of innocence ensures that the individual is tried fairly without being treated as guilty in the eyes of the state and society, freedom of expression, as one of the cornerstones of the democratic social order, ensures the existence, development and solidarity of the individual and society. These rights, each of which has been extensively evaluated in scholarship, are currently at the center of a widespread human rights conflict. Freedom of expression, whose scope of use is constantly expanding thanks to the internet and social media, is being used as a tool to violate the presumption of innocence, particularly for those accused of sexual crimes. Due to factors such as the societal approach to sexual crimes, social media's propensity to create false content and provoke public reactions, and the difficulties in protecting the presumption of innocence for perpetrators of sexual crimes, the conflict has begun to have serious consequences, including the erosion of the presumption of innocence; it has led to mass lynchings of accused individuals and the widespread perception within society that trials are unfair. The purpose of this study is to draw academic attention to this conflict by demonstrating that the conflict between the presumption of innocence and freedom of expression has become a serious problem, that social media's conflict-generating nature requires regulation, and that approaches can be pursued to rebalance the conflict. The state, which has an obligation not to interfere with human rights and to prevent violations by others, is the sole authority responsible for resolving this conflict, which has become a current and widespread victimization. With the argument that each of the legislative, judicial and executive branches has steps to take in this regard, this study examines the conflict between the presumption of innocence and freedom of expression under current conditions, highlighting the conflict-triggering role of social media and emphasizing that intervening in this issue has become an urgent need. It highlights the role of social media in triggering this conflict and emphasizes the urgent need to intervene in this matter. The study concludes by making recommendations for legal regulations, developing jurisprudence, regulating the relationship between media and institutions, and making forward-looking improvements in the education system in order to balance the conflict of rights, the reasons for which and concrete examples are given throughout the study.
Benzer Tezler
- Nefret söylemi kapsamında Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik Suçu
The Crime of Provoking The Public Hatred, hostility within the scope of hate speech
SERRA KARADENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SONAY EVİK
- Sosyal medyanın cinsel suçlar üzerindeki etkisinin İslâm hukuku dinî hükümler bağlamında fıkhî açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of social media on sexual crimes in the context of Islamic law provisions in terms of Islamic jurisprudence
AYFER MİNGSAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinKafkas ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜNYAMİN ÇALIK
- Yazılı basında cinsel suçlar: 2006-2008 yılları arasında Hürriyet ve Takvim gazetelerinde yayınlanan cinsel suç içerikli haberlerin içerik analizi
Sexual crimes in print media: The content analysis of the sexual crime news in Hürriyet and Takvim newspapers during 2006-2008
SERDAR EYİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
GazetecilikKara Harp Okulu KomutanlığıGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER İLBARS
- Çocukların dijital ağlar yoluyla işlediği suçlara dair yargıtay kararlarının analizi
Analysis of supreme court decisions on crimes committed by children via digital networks
AYŞE ÖZKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriSakarya Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE KOBAK
- Sosyal medya aracılığıyla işlenen cinsel taciz suçu
Sexual harassment offense committed through social media
ECE ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEHİYE EKER KAZANCI