NÖROGELİŞİMSEL BOZUKLUKLARDA TANILAR ARASI BİR ENDOFENOTİP OLARAK DUYUSAL DÜZENLEME
SENSORY REGULATION AS A TRANSDIAGNOSTIC PHENOTYPE IN NEURODEVELOPMENTAL DISORDERS
- Tez No: 968948
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ EVREN TUFAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Otizm Spektrum Bozukluğu, Özgül Öğrenme Bozukluğu, Duyusal Düzenleme, Dikkat eksikliği ve yıkıcı davranış bozukluğu, Duyu bozuklukları, Öğrenme bozuklukları, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Autism Spectrum Disorder, Specific Learning Disorder, Sensory Regulation, Attention deficit and disruptive behavior disorders, Sensation disorders, Learning disorders
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve OSB olguları ile sağlıklı kontroller karşılaştırıldığında duyusal işlemleme sorunlarının her iki grupta da kontrollere göre anlamlı ölçüde sık olduğu bildirilmiştir. Çalışmada DEHB, OSB, Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB) tanılı çocuklar ve sağlıklı kardeşlerinde duyusal düzenleme becerilerinin değerlendirilmesi ve bu becerilerin eşlik eden tanılardan etkilenip etkilenmediğinin saptanması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel bir çalışmadır. Araştırmaya polikliniğe başvuran, 7-17yaş arasında DEHB, OSB, ÖÖB tanısı olan hastaların yaşça eşlenmiş 99 sağlıklı kardeşi katılmıştır. Sağlıklı kardeşlere Sosyodemografik form, Okul çağı çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi (K- SADS-PL), Çocuk Anksiyete ve Depresyon Ölçeği- Gözden Geçirilmiş Çocuk Formu (RCADS-CV), Dunn Duyu Profili (DDP)(7-10 yaş arası katılımcılara), Adolesan Yetişkin Duyu Profili (AYDP) (11-17 yaş arası katılımcılara) uygulanmıştır. Hasta kardeşin Klinik Global İzlem Ölçeği (KGİ) doldurulmuştur. Bulgular: Çalışmaya 99 çocuk (n= 54, % 54.5 kız) dahil edilmiştir. AYDP alt ölçek puanları ikili karşılaştırmalar sonucunda kızların tat-koku, hareket, görsel ve işitsel hassasiyet, görsel arayış ve dokunsal kaçınma alt test ortancaları erkeklerinkinden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. İkili karşılaştırmalar sonucunda DEHB ve DEHB ve ÖÖG gruplarının ve DEHB ve ÖÖG ile DEHB ve OSB gruplarının dokunsal kaçınma bakımından birbirlerinden anlamlı biçimde ayrıştığı görülmüştür .Korelasyon analizleri kız katılımcıların doldurduğu RCADS-CV içerisindeki tüm alt ölçek puanlarının DDP kayıt, arayış, hassasiyet ve kaçınma profilleri ile anlamlı, negatif ve orta-kuvvetli düzeyde ilişkili olduğunu göstermiştir . Erkek katılımcıların doldurduğu RCADS-CV içerisindeki alt ölçek puanları ile DDP kayıt, arayış, hassasiyet ve kaçınma profilleri arasındaki ilişkilerin kız katılımcılardakine göre azaldığı görülmüştür. Sonuç: Bulgular duyusal işlemleme sorunları ile içe yönelim bozuklukları arasındaki ilişkiyi destekleyebilir ve verilerimizin daha geniş örneklemlerle, çok merkezli olarak yürütülecek çalışmalarla desteklenmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: When attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) and ASD cases were compared with healthy controls, sensory processing problems were reported to be significantly more frequent in both groups compared to controls. Our study aimed to evaluate sensory regulation skills in children diagnosed with ADHD, ASD, Specific Learning Disorder (SLD) and their healthy siblings and to determine whether these skills were affected by comorbid diagnoses. Materials and Methods: Our study is a cross-sectional study. 99 age-matched healthy siblings of patients diagnosed with ADHD, ASD, SLD who applied to the outpatient clinic and were between the ages of 7-17 participated in the study. The sociodemographic form, Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children (K-SADS-PL), Child Anxiety and Depression Scale-Revised (RCADS-CV), Dunn Sensory Profile (DSP) (participants aged 7-10), Adolescent Adult Sensory Profile (ADSP) (participants aged 11-17) were applied to healthy siblings. The patient sibling's Clinical Global Impression Scale (CGI) was filled out. Findings: 99 children (n= 54, 54.5% girls) were included in the study. As a result of pairwise comparisons of the AYSP subscale scores, the taste-smell, movement, visual and auditory sensitivity, visual search and tactile avoidance subtest medians of girls were found to be significantly higher than those of boys. As a result of pairwise comparisons, it was observed that ADHD and ADHD and SLD groups and ADHD and SLD and ADHD and ASD groups were significantly different from each other in terms of tactile avoidance. Correlation analyses showed that all subscale scores in RCADS-CV filled by female participants were significantly, negatively and moderately-strongly correlated with DDP registration, seeking, sensitivity and avoidance profiles. It was observed that the correlations between subscale scores in RCADS-CV filled by male participants and DDP registration, seeking, sensitivity and avoidance profiles were reduced compared to female participants. Conclusion: Our findings may support the relationship between sensory processing problems and internalizing disorders and it is recommended that our data be supported by multicenter studies with larger samples.
Benzer Tezler
- Sivas il merkezinde otizm spektrum bozuklukları yaygınlığı ve sağlık çalışanlarının otizm spektrum bozukluklarına yönelik bilgi ve tutumları
Prevalence of autism spectrum disorders in Sivas city center and the knowledge and attitude of healthcare workers regarding autism spectrum disorders
HATİCE GÖLBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiCumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Kortikal gelişimsel malformasyonların klinik, elektrofizyolojik, nörogelişimsel ve nörobilişsel değerlendirilmesi
Clinical, electrophysiological, neurodevelopmental and neurocognitive assessment of cortical developmental malformations
OLCAY ŞAH
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLŞAD TÜRKDOĞAN
- Dikkat eksikliği/ hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde görsel uzamsal becerilerin nöropsikolojik testler ve özbildirim ölçekleri ile değerlendirilmesi ve yaşam kalitesi ile ilişkilerinin belirlenmesi
Assessment of visual-spatial skills in children and adolescents with attention deficit / hyperactivity disorder with neuropsychological tests and self-report scales and determination of their relationship with quality of life
MEHMET AKİF CANSIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ EVREN TUFAN
- Restriktif tip dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan hastaların kronotipi ve uyku bozukluklarının günlük işlevsellik üzerine olan etkisi
The effect of chronotype and sleep disorders on daily functioning in patients diagnosed with restrictive-type attention deficit hyperactivity disorder
HANDE EMİNE SABAH BARIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA SİBEL DURAK
- Özgül öğrenme güçlüğü eş tanılı dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde okul reddi ile damgalanma, sosyal dışlanma ve algılanan sosyal desteğin ilişkisi
The relationship between school refusal, stigmatization, social exclusion, and perceived social support in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and comorbid specific learning disorder
ALPER ÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI