Tehlike altındaki tarihi şehirlerin belgelenmesi ve yeniden canlandırılmasında karma gerçeklik uygulamaları: Eski Sana'a kenti üzerine bir inceleme
Applications of mixed reality in the preservation and revitalization of endangered historic cities: A case study of the Old City of Sana'a
- Tez No: 968993
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET RIFAT AKBULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kentsel Koruma ve Yenileme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sana'a'nın tarihi bölgesi, zaman içinde kademeli olarak birçok kentsel gelişime sahne olmuş kadim şehirlerden biridir. Ancak günümüzde savaşların, doğal afetlerin ve plansız şehirleşmenin etkisiyle ciddi tehditlerle karşı karşıyadır. Bu bağlamda, bu çalışma, özellikle karma gerçeklik teknolojisi olmak üzere, kapsayıcı medya teknolojilerinin, kentin geçirdiği değişimlerin belgelenmesinde ve yok olma tehlikesi altındaki bazı yapıların yeniden inşasında dijital bir araç olarak etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Böylece, tarihi şehirlerin mimari ve kültürel kimliğini korumaya katkı sunabilecek bilimsel bir araç önerilmektedir. Sana'a'nın tarihi bölgesinde yer alan çarşı alanı, merkezi konumu ve tarihî önemi nedeniyle çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu kapsamda, farklı dönemlere ait önemli yapılardan el-Kebir cami, Gümden Sarayı ve Muhammed bin Hasan bin Kasım Kervansarayı gibi örnekler için dijital modelleme teknikleri kullanılarak üç boyutlu modeller üretilmiş ve UNITY programı aracılığıyla karma gerçeklik ortamında sunulmuştur. Bu dijital modelleme süreci, tarihî belgelerin, eski haritaların ve seçilen bölgenin hava fotoğraflarının analizine dayanmaktadır. Elde edilen sonuçlar, karma gerçeklik teknolojisinin, kentsel değişimleri görsel ve etkileşimli bir biçimde analiz etmede etkili bir araç olduğunu göstermiştir. Bu teknoloji, mimari mirasın anlaşılması ve sunulmasında yeni olanaklar sunmakta ve kullanıcıya etkileşimli bir deneyim sağlamaktadır. Ancak çalışmada karşılaşılan başlıca zorluklar arasında, güvenilir tarihî kaynakların sınırlılığı ve Yemen'deki siyasi ve güvenlik koşulları nedeniyle kullanıcılarla doğrudan deney yapılmasının veya uygulamanın sahada gerçekleştirilmesinin mümkün olmaması yer almaktadır. Bu nedenle değerlendirme, iç analiz yöntemi kullanılarak, etkileşim arayüzleri ve kullanım senaryoları incelenerek gerçekleştirilmiş ve Pamira'da yapılan benzer bir karma gerçeklik uygulaması ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışma, geliştirilen deneyimin daha geniş kapsamlı bir etkileşimli platforma dönüştürülmesinin, koruma ve restorasyon alanındaki uzmanlar arasında uzaktan iş birliğini kolaylaştırabileceğini ortaya koymuştur. Bu yönüyle çalışma, mimari mirasın belgelenmesinde ve geleceğe aktarılmasında genişletilebilir ve desteklenebilir bilimsel bir araç sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The Old City of Sana'a is one of the historical cities that has witnessed cumulative urban developments over time. However, it currently faces serious challenges threatening its continuity and survival as an urban and cultural heritage site, most notably the impacts of wars, natural disasters, and urban sprawl. In this context, this study aims to evaluate the effectiveness of immersive media technologies—particularly mixed reality—as a digital tool for studying and documenting the transformations that have affected the city, and for contributing to the reconstruction of some of its landmarks that are at risk of disappearing, thus providing a scientific tool that supports the preservation of the architectural and cultural identity of historic cities. The market area in the Old City of Sana'a was selected as the study site due to its central location and historical significance. Three-dimensional models were created for a few key buildings from different historical periods, such as the Great Mosque, Ghamdan Palace, and the caravanserai of Muhammad bin al-Hasan bin al-Qasim, using digital modeling techniques and integrating them into a mixed reality environment via the UNITY platform. The digital modeling for this study was based on historical analysis of documents, old maps, and aerial images of the selected area. The results of the experiment demonstrated that mixed reality is an effective tool for visually and interactively analyzing urban changes. It provides new possibilities for understanding, analyzing, and presenting architectural heritage in an interactive manner. The experiment also faced many challenges, including the limited availability of accurate historical sources and the inability to conduct the experience with real users or implement it on-site due to the current political and security conditions in Yemen. Therefore, the evaluation was conducted using an internal analysis methodology, analyzing the design of interactive interfaces and user pathways, and comparing the experience with a similar mixed reality experiment carried out in Palmyra. This study confirmed that the development of this experiment into a broader interactive platform could facilitate remote collaboration among specialists in the fields of conservation and restoration, making it a scalable and supportable scientific tool for documenting and presenting architectural heritage to future generations.
Benzer Tezler
- Disaster management from a social vulnerability perspective: Mapping the risks for the city of Istanbul
Sosyal kırılganlık perspektifinden afet yönetimi:İstanbul kenti için risklerin haritalanması
NUR BERFU AKKAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜZİN BAYCAN
- Evaluation of land use land cover change around istanbul airport between years of 2011-2021
2011 – 2021 yılları arasında istanbul havalimanı çevresi arazi ortusu arazi kullanımı degişiminin degerlendirilmesi
KANER LEVENT
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM GÖKSEL
- Preservation of endangered Ottoman cultural heritage in Yemen: A case of Sana'a
Yemen'de tehlike altındaki Osmanlı kültür miraslarının korunması: Sana'a örneği
YAHYA ABDULLAH AHMED AL-AMRI
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
MimarlıkEskişehir Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET İNCEOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL GELENGÜL EKİMCİ
- Dijital ikiz teknolojisinin şehir planlama alanındaki uygulamaları: İstanbul Tarihi Yarımada Süleymaniye Bölgesi'nde kent silueti analizi
Applications of digital twin technology in urbanplanning: Investigation of the historical silhouette inthe Suleymaniye District through 3D modeling
SEVENAY UZUN ALTUNTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET DERVİŞOĞLU
- Modelling of earthquake history of the Knidos fault zone using in situ chlorine-36 surface exposure dating
Knidos fay zonu'nun deprem geçmişini klor-36 yüzey yaş tayini yöntemiyle modelleme
SEFA ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ YILDIRIM