Ergen sporcularda sosyal kimlik ile pozitif gençlik gelişimi ilişkisinde algılanan ebeveyn katılımının düzenleyici rolü
The regulatory role of perceived parental involvement in the relationship between social identity and positive youth development in adolescent athletes
- Tez No: 969129
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ DURDUBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor ve Egzersiz Psikolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, takım sporlarında yer alan ergen sporcuların bir spor takımına aidiyet yoluyla oluşturdukları sosyal kimlik algıları ile pozitif gençlik gelişimi (PGG) arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide algılanan spora ebeveyn katılımının düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırma, yaşları 13 ila 17 arasında değişen (x̄yaş = 14.38; Ss = 1.27), basketbol, voleybol ve futbol branşlarında yer alan 9 farklı takımdan toplam 204 sporcu ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Sporda Sosyal Kimlik Ölçeği (SSKÖ), Pozitif Gençlik Gelişimi Ölçeği (Pztf_GG) ve Sporda Ebeveyn Katılımı Envanteri kullanılarak toplanmış; tüm ölçekler sporcular tarafından antrenman öncesinde tek oturumda doldurulmuştur. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 26.0 programı kullanılmıştır. Sosyal kimlik ile PGG arasındaki ilişki, Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ile test edilmiş ve bu değişkenler arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur (r = .16 ile r = .41 arasında; p < .05 ve p < .01). Sosyal kimlik ile PGG arasındaki ilişkinin, algılanan spora ebeveyn katılımı düzeyine göre nasıl farklılaştığını incelemek amacıyla, IBM SPSS programında Hayes tarafından geliştirilen PROCESS makro (Model 1) kullanılarak regresyon temelli basit düzenleyici değişken analizi gerçekleştirilmiştir (Hayes, 2022). Analizlerde %95 güven aralığı esas alınmış ve bootstrap örnekleme yöntemi (n = 5000) uygulanmıştır. Analizler sonucunda, spora ebeveyn katılımının cesaretlendirme boyutunun PGG üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmuştur (β = .20, p = .002); ancak sosyal kimlik ile etkileşimi anlamlı bulunamamıştır. Spora ebeveyn katılımının destekleme ve yönlendirme/aşırı katılım boyutlarında ise anlamlı düzenleyici etkiler bulunamamıştır. Model olma boyutunun ise sosyal kimlik ile PGG arasındaki ilişki üzerinde anlamlı bir düzenleyici etkisi olduğu belirlenmiştir (β = .68, p < .001). Elde edilen bulgular, spor takımlarının ergenlerin sosyal kimlik gelişimi ve buna bağlı olarak PGG üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, ebeveynlerin spor ortamında örnek davranışlar sergileyen birer rol modeli olmalarının, gençlerin gelişimsel kazanımlarını artırmada daha belirleyici bir unsur olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler Sosyal Kimlik, Pozitif Gençlik Gelişimi, Ebeveyn Katılımı, Takım Sporu
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationship between adolescent athletes' perceptions of social identity formed through belonging to a sports team and positive youth development (PYD) in team sports, as well as the regulatory role of perceived parental involvement in sports in this relationship. The research was conducted with a total of 204 athletes aged 13 to 17 (x̄age = 14.38; Ss = 1.27) from nine different teams participating in basketball, volleyball, and football. Data were collected using the Social Identity Scale in Sports, the Positive Youth Development Scale and the Parent Involvement in Sports Inventory; all scales were completed by the athletes in a single session prior to training. IBM SPSS Statistics 26.0 software was used for data analysis. The relationship between social identity and PYD was tested using Pearson's moment correlation analysis, and positive and significant relationships were found between these variables (r = .16 to r = .41; p < .05 and p < .01). To examine how the relationship between social identity and PYD varies according to the perceived level of parental involvement in sports, a regression-based simple moderator analysis was conducted using Hayes' PROCESS macro (Model 1) in the IBM SPSS program (Hayes, 2022). The analyses were based on a 95% confidence interval, and the bootstrap sampling method (n = 5000) was applied. The results of the analyses showed that the direct effect of the encouragement dimension of parental involvement in sports on PYD was significant (β = .20, p = .002); however, its interaction with social identity was not significant. No significant moderating effects were observed in the support and guidance/overinvolvement dimensions of parental involvement in sports. However, the modeling dimension was found to have a significant moderating effect on the relationship between social identity and PYD (β = .68, p < .001). The findings indicate that sports teams have a significant effect on adolescents' social identity development and, consequently, on PYD. In this context, it was concluded that parents serving as role models by demonstrating exemplary behavior in the sports environment could be a more decisive factor in enhancing young people's developmental gains. Keywords Social Identity, Positive Youth Development, Parental Involvement, Team Sport
Benzer Tezler
- Sporcuların spora olan bağlılıkları ile sporcu kimliklerinin incelenmesi
Examination of sports commitment and athletic identity of athletes
İSMAİL AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA ÇON
- Sosyal kimliğin marka değeri yaratmadaki rolü: Fenerbahçe ve Panathinaikos taraftar grupları karşılaştırması
The role of social identity in creating brand value: A comparison of Fenerbahçe and Panathinaikos fan groups
MUSTAFA SERHAT AVCI
- Ergen sporcularda sosyal kimlik ile takım direnci ilişkisinde takım birlikteliğinin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of team maintenance in the relationship between social identity and team resilience in adolescent athletes
ÇAĞRI ARUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiSpor ve Egzersiz Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ DURDUBAŞ
- Niğde ilinde ortaöğretimde okuyan lisanslı sporcular ile spor yapmayanların atılganlık, yalnızlık, depresyon ve akademik başarıları
The boldness, loneliness, depression and academic successes of students not playing sport and licence sportsmen, who study in secondary education in the city of Niğde
İKBAL TATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
SporNiğde ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYDAR İŞLER
- Spordan siyasete Bulgaristan'da Türk azınlık kimliğinin inşasında süreklilik ve kırılmalar
From sports to politics : Continuitaries and fractures in the construction of Turkish minority identity in Bulgaria
HAYDAR EREN AKIN
Doktora
Türkçe
2026
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN ÖZGÜR BAKLACIOĞLU