Stakeholder relationship management as a firm capability for sustainable performance: An integration of insights from stakeholder theory and resource-based theory
Sürdürülebilir performans için bir firma yetkinliği olarak paydaş ilişkileri yönetimi: Paydaş teorisi ve kaynak tabanlı teoriden içgörülerin entegrasyonu
- Tez No: 969140
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET BARCA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: İşletme stratejisi, Business strategies
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Stratejik yönetim alanındaki bazı önde gelen akademisyenlerin son dönemdeki çağrıları, paydaş teorisi ile kaynak temelli teorinin içgörülerinin daha fazla araştırılarak bütünleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu çağrılar, her iki teorinin de birbirini tamamlayabilecek ve genişletebilecek potansiyele sahip olduğunu önermektedir. Bu bütünleşmenin bir yolu, paydaş ilişkileri yönetiminin sürdürülebilir üstün performansa katkı sağlayabilecek bir firma yetkinliği olarak incelenmesidir. Her ne kadar daha önceki bazı çalışmalar bu fikirleri kabul etmiş olsa da, bunlar henüz ampirik olarak test edilmemiştir. Bu tez, söz konusu akademik çağrılardan ilham alarak, iki teorinin içgörülerini birleştirmekte ve kaynak temelli teoriyi kullanarak paydaş ilişkileri yönetimini bir firma yetkinliği olarak değerlendirmekte, ayrıca bu yetkinliğin değerini açıklayan ve test eden bir model önermektedir. Bu tez, paydaş ilişkileri yönetiminin firma öğrenmesini, yenilikçiliğini, verimliliğini, dayanıklılığını ve performansını olumlu yönde etkileyerek değerli bir yetkinlik oluşturduğunu ileri sürmektedir. Bu önerme, Ankara ve İstanbul'daki sanayi firmalarından toplanan verilerle test edilmiştir. Verilerin analizi, Stata 18 BE programı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, çalışmanın hipotezlerinin büyük kısmını destekleyerek, paydaş ilişkileri yönetiminin firma yetkinliği olarak değerini doğrulamıştır. Çalışma ayrıca, her firmanın kendine özgü bir paydaş ağı içinde yer aldığı ve güven gibi bazı paydaş ilişki unsurlarının kolay taklit edilemez olduğu dikkate alındığında, paydaş ilişkileri yönetiminden değer elde edecek şekilde kendini iyi organize eden firmaların bu faydaları sürdürebileceğini savunmaktadır. Bu tez, stratejik yönetim alanına ve her iki teoriye çeşitli açılardan katkı sunmaktadır. İlk olarak, paydaş teorisinin araçsal (instrumental) yönünü ilerleterek teorinin ana akım stratejik yönetim teorileriyle daha güçlü bir uyum göstermesini sağlamaktadır. Ayrıca, paydaş ilişkileri yönetiminin dinamik yönünü geliştirerek, bu yetkinliğin firma öğrenmesini, yenilikçiliğini ve dayanıklılığını nasıl artırdığını ortaya koymaktadır. Paydaş ilişkileri yönetimi ile firma performansı arasındaki daha az çalışılmış olan bağlayıcı mekanizmaları da açıklamaktadır. Kaynak temelli teori açısından ise, iç kaynaklara odaklanmasının ötesine geçerek, hem iç hem de dış ilişki kaynaklarının yönetiminin sürdürülebilir performansa nasıl katkı sağladığını göstermekte ve teorinin önermelerini ampirik olarak doğrulamaktadır. Son olarak, paydaş teorisi ile kaynak temelli teori arasındaki gerilimleri azaltarak, bu iki teorinin birbirini nasıl tamamladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Recent calls by some leading scholars in the field of strategic management indicate the need for more research done to integrate insights of stakeholder theory and resource-based theory. These calls suggest the potentiality of each theory to extend and complete the other. One way this integration could be done is the examination of stakeholder relationship management as a firm capability that could contribute to sustainable superior performance. Although a few previous studies have acknowledged related ideas, they have remained untested. This dissertation, motivated by these recent scholarly suggestions, integrates insights of the two theories by using the resource-based theory to assess stakeholder relationship management as a firm capability, as well as proposing and empirically testing a model of its value. It proposed that stakeholder relationships management positively affect firm learning, innovativeness, efficiency, resilience, and performance, making it a valuable capability. It tested these propositions with a data gathered from manufacturing firms in Ankara and Istanbul, Türkiye; and analyzed using structural equation modelling in Stata 18 BE. The findings supported most of the study's hypothesis, confirming the value of stakeholder relationships management. The study further argues that since each firm is embedded in a unique stakeholder network and aspects of stakeholder relationships like trust are not easily imitable, firms that organize to attain the value from the capability could sustain such benefits. The dissertation contributes to strategic management and the two theories severally. First, it advances the instrumental stream of stakeholder theory, further enhancing its broader alignment with the mainstream strategic management theories. It also advances the dynamic view of stakeholder relationships management, by demonstrating its enhancement of firm learning, innovativeness and resilience. It further demonstrates the mechanisms linking stakeholder relationships management to firm performance, which are understudied. For RBT it broadens its focus on internal resources to also consider how managing both internal and external relationship resources leads to sustainable performance. It also provide empirical validation of RBT propositions. Finally, it contributes to resolving tensions between stakeholder theory and resource-based theory, by demonstrating their complementarity.
Benzer Tezler
- Rekabet geriliminin stratejik inovasyona etkisinin farkındalık motivasyon ve yetenek perspektifinde incelenmesi
The effects of competitive tension on strategic innovation in the awareness-motivation-capability perspective
ERTAN GÜNDÜZ
- Linking national business system with firm level innovation: The mediating role of intellectual capital and absorptive capacity
Firma düzeyi yeniliği ile bağlantılı ulusal iş sistemi: Entelektüel sermaye ve özümseme kapasitesinin arabulucu rolü
BASHİR AHMAD
Doktora
İngilizce
2017
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. MEHMET ERÇEK
- Kobilerin yaptıkları işbirliklerinin ve aldıkları desteklerin inovasyon yetenekleri ve performansları üzerindeki etkileri
The effects of cooperation and support networks on innovation capability and performance of smes
EYÜP ÇALIK
Doktora
Türkçe
2016
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FETHİ ÇALIŞIR
- Effects of organizational and individual dynamic capabilities on business model innovation and sme performance
Örgütsel ve bireysel dinamik yeteneklerin iş modeli yenilikçiliği ve kobi performansı üzerindeki etkiler
SEHER ÖĞRENCİ
Doktora
İngilizce
2024
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LUTFİHAK ALPKAN
- Innovation management in design-intensive family firms from office furniture manufacturing industry: A dynamic capability perspective from an emerging market
Ofis mobilyası imalat sanayisindeki tasarım yoğun aile firmalarında inovasyon yönetimi: Gelişmekte olan bir pazardan dinamik yetenek perspektifi
SELİN GÜLDEN
Doktora
İngilizce
2022
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ER