Transformation of the Islamic Republic of Iran (Discursive reinterpretation of ummah, imamate and territory)
İran İslam Cumhuriyeti'nin dönüşümü (Ümmet, imamet ve toprak kavramlarının söylemsel olarak yeniden yorumlanması)
- Tez No: 969157
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜROL BABA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Dönüşüm, İran, Transformation, Iran
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortadoğu Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortadoğu Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1979'da İran'da gerçekleşen İslam devrimi sonrasında, devlete ait kurucu unsurlardan halk, egemenlik ve sınırlar, devrimci elitler tarafından, devrimin kendine özgü literatürü doğrultusunda yeniden yorumlandı. Bunun sonucunda aynı elitlerce, halk ve egemenliğin yerine İslam tarihinden miras olarak devralınan ümmet ve imamet kavramları ihdas edildi. Benzer şekilde, modern devlet algısında yer alan sınır kavramı da devrimci doktrinler doğrultusunda devrimci elitlerin kendi ürettikleri söylemler üzerinden yeniden okundu. Ancak, ulusal ve bölgesel unsurların dinamik yapısı nedeniyle, devletler -kurucu ilkeleri de dahil olmak üzere- zaman içinde değişim ve dönüşüm geçirebilmektedir. Devrim sonrası İran'da, İran İslam Cumhuriyetinin kurucu unsurları olan ümmet, imamet ve toprak kavramları da, devrimci kadroların ürettikleri söylemler doğrultusunda birtakım dönüşümler yaşamıştır. Ancak yaşanan dönüşümler esnasında, devrimci elitlerin ürettiği söylemlerin devrimci doktrinle uyumlu olup olmadığı ve birbirinin ardılı olan her bir devrimci elitin ürettiği söylemin kendi içerisinde tutarlı olup olmadığı konusunda kuşkuları da beraberinde getirmiştir. Bu tezde kendine özgü yapısı olan İran İslam Cumhuriyeti'nde; devletin kurucu unsurlarından ümmet, imamet ve toprakların, devrimci elitlerin söylemleri yoluyla devrimci doktrine göre dönüşüm geçirdiği iddia edilmekte ve bu dönüşümün nedenlerinin postyapısal teoriler çerçevesinde ortaya konulması amaçlanmaktadır. Yine, bu tezde İran siyesetinin tayininde etkili rol oynayan kurucu iradenin ümmet, imamet ve toprak yönünden geliştirdiği söylemlerin ve devrimle ilgili metinlerarası geçişlerin tam veya kısmi dönüşümü ve bu dönüşümün niteliğinin tespit edilmesi beklenmektedir. Böylece, İran İslam Cumhuriyeti'nin sayılan unsurlar yönünden devrim sonrasında geçirdiği dönüşümün sancısı tespit edilerek literatüre katkı yapılması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
After the Islamic Revolution in Iran in 1979, the constitutive elements of the Iranian state— people, sovereignty, and boundaries—were reinterpreted by the revolutionary elites through the unique ideological framework of the revolution. As a result, these elites replaced the concepts of“people”and“sovereignty”with the notions of ummah and imamate, both inherited from Islamic history. Similarly, the concept of boundary, as understood in the context of the modern state, was also redefined in alignment with revolutionary doctrines through the discourses produced by the revolutionary elites. However, due to the dynamic nature of the national and regional elements, states—including their founding principles—are subject to change and transformation over time. In post-revolutionary Iran, the concepts of ummah, imamate, and territory, which form the foundational elements of the Islamic Republic, have also undergone significant transformations, which are mainly shaped by the evolving discourses produced by the revolutionary cadres. However, these transformations have also raised questions about whether the discourses produced by the revolutionary elites are consistent with the foundational revolutionary doctrine and whether the discourse of each successive elite maintains internal coherence. This thesis argues that in the Islamic Republic of Iran—a state with a unique political and ideological structure—the foundational elements of the state, namely ummah, imamate, and territory, have been transformed by revolutionary doctrine through the discourses of its revolutionary elites. The study aims to uncover the reasons behind this transformation within the framework of poststructuralist theory. Furthermore, the thesis seeks to identify whether the discourses developed by the founding authorities—who played a decisive role in shaping Iranian politics—have undergone full or partial transformation of the concepts of ummah, imamate, and territory. It also examines the intertextual transitions related to the Revolution and the nature of these changes. In doing so, the study aspires to contribute to the academic literature by illuminating the tensions and challenges inherent in the post-revolutionary transformation of the Islamic Republic of Iran.
Benzer Tezler
- Humeyni dönemi İran-ABD ilişkileri: Konstrüktivist bir yaklaşım
Iran–US relations during the Khomeini era: A constructivist approach
MEHMET SEVİM
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerİnönü ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYYA AKDAĞ
- Multiple identities in foreign policy of the İslamic Republic of İran
İran İslam Cumhuriyeti'nin dış politikasında çoklu kimlikler
NAZİFE SELCEN PINAR AKGÜL
Doktora
İngilizce
2021
Uluslararası İlişkilerAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAYRAM SİNKAYA
- İran'ın Şiî politikaları bağlamında Ortadoğu'daki vekâlet savaşları: Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen örneği
Proxy wars in the Middle East in the context of Iran's Shiite policies: Iraq, Syria, Lebanon and Yemen examples
ABDULKADİR ŞEN
Doktora
Türkçe
2020
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Sosyolojisi ve Antropolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ COŞKUN
- From“axis of resistance”to“shia crescent?”: Examining the İslamic Republic of İran's transnational foreign policy from 1979 until 2015
Direniş ekseninden şii hilaline; İran İslam Cumhuriyetinin ulusaşırı dış politikası, 1979-2015
MUHTEREM NAZ ARSLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Siyasal Bilimlerİstanbul Şehir ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURHANETTİN DURAN
- The foreign policy trajectory of The Islamic Republic of Iran: A socialization analysis
İran İslam Cumhuriyeti'nin dış politika yörüngesi: Bir sosyalleşme analizi
OĞUZHAN İRGÜREN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerİstanbul Şehir Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL YAYLACI